
بررسی تازه DWF Labs نشان میدهد صندوقهای قابل معامله در بورس بیتکوین، برخلاف انتظار درباره نقش حمایتی سرمایهگذاران والاستریت، در ۷ مورد از ۸ ریزش بزرگ بازار پس از آغاز فعالیت این محصولات با خروج سرمایه روبهرو شدهاند. این صندوقها در تمام ۹ موج صعودی بررسیشده ورود خالص سرمایه داشتند؛ الگویی که نشان میدهد جریان پول نهادی بیشتر از آنکه حرکت آینده قیمت را پیشبینی کند، معمولا روند موجود را دنبال کرده است.
این گزارش که بهگزارش CryptoSlate منتشر شده، ۶۹۴ روز معاملاتی تا ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ را پوشش میدهد. ETFهای نقدی بیتکوین در آمریکا از ژانویه ۲۰۲۴ شروع به فعالیت کردند و انتظار میرفت حضور سرمایهگذاران نهادی، در دورههای فشار فروش به ایجاد تقاضای پایدار کمک کند. بااینحال، دادههای این مطالعه چنین حمایتی را بهطور منظم نشان نمیدهد.
خروجهای میلیارددلاری در دورههای نزولی
بزرگترین خروج سرمایه در دوره بررسیشده به افت ۲۸.۸ درصدی بیتکوین بین ماههای مه و ژوئن ۲۰۲۶ مربوط بود. در این بازه، سرمایهگذاران در مجموع ۸.۲ میلیارد دلار از ETFها خارج کردند. پیش از آن، در ریزش بین اکتبر ۲۰۲۵ تا فوریه ۲۰۲۶ که ارزش بیتکوین نزدیک به نصف شد، ۶.۹ میلیارد دلار از این محصولات خارج شده بود.
میزان خروج در این دو دوره از رقم ۳.۴ میلیارد دلار ثبتشده در اصلاح ژانویه تا آوریل ۲۰۲۵ بیشتر بود. دادهها همچنین نشان میدهد فروش ETFها در بسیاری از موارد با ادامه ریزش تشدید شده است. در پنج مورد از هشت اصلاح، بیشترین خروج سرمایه در پنج روز معاملاتی پایانی پیش از رسیدن بیتکوین به کف رخ داد.
در افت مه تا ژوئن ۲۰۲۶، میانگین خروج روزانه در هفته پایانی به ۴۱۲ میلیون دلار رسید و در کل دوره اصلاح، در ۸۸ درصد از روزهای معاملاتی خروج سرمایه ثبت شد. در طرف مقابل، هر ۹ موج صعودی حداقل ۱۵ درصدی با ورود خالص سرمایه همراه بود. در هفت مورد از این ۹ موج، شدیدترین خریدها در پنج جلسه معاملاتی پایانی پیش از اوج قیمت انجام شد.
جریان ETFها بیشتر دنبالکننده قیمت است
الگوی کلی نشان میدهد سرمایهگذاران ETF در هفت مورد از هشت کف بازار در حال خروج و در هفت مورد از هشت سقف بازار در حال خرید بودهاند. این رفتار با مفهوم «دنبالکردن مومنتوم» سازگار است؛ یعنی سرمایهگذاران پس از تثبیت رشد وارد میشوند و در جریان افت، بهجای جذب عرضه، از موقعیت خود خارج میشوند.
یک استثنای مهم در اصلاح مه تا ژوئیه ۲۰۲۴ دیده شد. در حالی که بیتکوین ۲۱.۸ درصد افت کرد، ETFها ۲.۲ میلیارد دلار ورود سرمایه داشتند. این دوره همزمان با فروش داراییهای دولت آلمان و بازپرداخت طلب طلبکاران Mt. Gox بود و تقاضای ETFها توانست بخشی از عرضه اضافی را جذب کند.
در بازگشت آوریل ۲۰۲۵ نیز ETFها با وجود رشد ۹.۷ درصدی بیتکوین، بهطور میانگین روزانه ۴۰ میلیون دلار خروج داشتند. ورود سرمایه بعدتر شتاب گرفت و به میانگین روزانه ۴۳۶ میلیون دلار رسید؛ اما این اتفاق پس از آن رخ داد که قیمت بخش مهمی از مسیر بازیابی را طی کرده بود. همچنین یکی از بزرگترین روزهای ورود سرمایه، با مجموع تقریبی ۱.۲ میلیارد دلار، در نزدیکی اوج بیتکوین در اکتبر ۲۰۲۵ ثبت شد؛ اندکی پیش از آغاز یک افت طولانی.
همبستگی جریان ETFها با عملکرد بیتکوین در پنج روز معاملاتی قبل، ۰.۵۴ بود، اما این رقم برای بازده پنج روز بعد تنها ۰.۰۳ محاسبه شد. همبستگی جریان و بازده همان روز نیز ۰.۴۱ بود. این ارقام نشان میدهد ورود یا خروج سرمایه از ETFها، دستکم در این بررسی، سیگنال قابل اتکایی برای پیشبینی حرکت کوتاهمدت بعدی قیمت نبوده است.
نقش معاملات پوششی و تغییر ساختار بازار
گزارش درباره بزرگترین محصول این بازار، یعنی iShares Bitcoin Trust با نماد IBIT متعلق به بلکراک، نیز نتیجه مشابهی ارائه میکند. این صندوق در دوره مطالعه ۶۵.۶ میلیارد دلار ورود خالص سرمایه داشت، اما همبستگی جریانهای آن با بازده پنج روز بعد بیتکوین فقط ۰.۰۴ بود. پس از بزرگترین روزهای ورود سرمایه به IBIT، بیتکوین تنها در ۴۷ درصد از موارد طی ۲۰ روز بعد رشد کرد.
همه خریدهای ETF لزوما به معنی افزایش خالص و بدون پوششِ ریسک صعودی نیستند. بخشی از سرمایه ممکن است میان صندوقهای رقیب جابهجا شود. همچنین صندوقهای پوشش ریسک میتوانند همزمان سهام ETF بخرند و قراردادهای آتی بیتکوین را بفروشند تا از اختلاف قیمت استفاده کنند، بدون اینکه جهت آینده بیتکوین را پیشبینی کرده باشند.
DWF Labs برآورد کرده است که حدود یکپنجم جریانهای ETF ممکن است از طریق معاملات مبنای قراردادهای آتی CME پوشش داده شده باشد. موقعیت خالص فروش صندوقهای اهرمی نیز از حدود ۱۱۶ هزار بیتکوین در دسامبر ۲۰۲۴ به ۲۹ هزار بیتکوین کاهش یافته است. برآورد این شرکت نشان میدهد بازکردن این معاملات میتوانست بخش قابلتوجهی از فروش ETFها در اصلاح ژانویه تا آوریل ۲۰۲۵ را توضیح دهد، اما در دو ریزش بزرگ بعدی احتمالا بیش از حدود یکچهارم خروجها به این عامل مربوط نبوده است.
بازار بیتکوین با وجود تداوم فروش در دورههای اصلاح، آرامتر از گذشته حرکت کرده است. سرعت روزانه میانه ریزشها در دوره فعالیت ETFها ۰.۶۹ درصد بوده، در حالی که این رقم در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ برابر با ۱ درصد و در سال ۲۰۲۱ معادل ۱.۳۷ درصد بود. تعداد اصلاحهای حداقل ۱۵ درصدی نیز به حدود ۲.۹ مورد در سال کاهش یافته؛ در مقایسه با ۴.۴ مورد در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ و ۸ مورد در سال ۲۰۲۱. با این حال، میانه افتها همچنان ۲۱.۳ درصد بوده است.
تصویر فعلی بازار بر اساس دادههای مانیار
بر پایه دادههای مانیار در ساعت ۲۳:۳۴ روز ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت بیتکوین ۸۱٬۲۵۰.۸۵ دلار بود و این رمزارز در ۲۴ ساعت گذشته ۳.۵۷ درصد و در هفت روز گذشته ۱.۰۴ درصد افت کرده بود. سولانا با قیمت ۱۰۳.۲۳ دلار، در ۲۴ ساعت ۳.۵۰ درصد و در هفت روز ۱.۹۵ درصد کاهش داشت.
در همین زمان، قیمت Monad برابر با ۰.۰۲۱۰ دلار ثبت شد؛ بازده آن در ۲۴ ساعت گذشته منفی ۴.۹۸ درصد و در هفت روز گذشته منفی ۸.۸۳ درصد بود. OriginTrail نیز با قیمت ۰.۳۷۸۱ دلار، افت ۶.۰۲ درصدی روزانه و کاهش ۱۱.۹۶ درصدی هفتگی را نشان داد. این ارقام صرفا تصویر بازار در زمان اعلامشده را نشان میدهند و جدا از یافتههای گزارش DWF Labs هستند.
در مجموع، یافتههای این مطالعه تصویری دوگانه از ورود سرمایه نهادی ارائه میکند: ETFها عمق، دسترسی و ابزارهای پوشش ریسک بیشتری به بازار دادهاند و سرعت ریزشها کاهش یافته است، اما همین سرمایه در دورههای فشار فروش لزوما نقش خریدار نهایی را ایفا نکرده و در بسیاری از مواقع، خروج آن همجهت با افت قیمت بوده است.