یک سال پس از یکی از بزرگ‌ترین موج‌های لیکویید شدن در تاریخ بازار رمزارز، داده‌های عمق بازار تصویری دوگانه نشان می‌دهد: دفتر سفارش‌های بیت‌کوین و اتریوم اکنون از روز سقوط و آغاز سال ۲۰۲۶ عمیق‌تر است، اما نقدشوندگی آلت‌کوین‌ها کاهش یافته و معاملات اسپات هنوز فاصله زیادی با اوج اکتبر ۲۰۲۵ دارد.
بازگشت سرمایه به دو رمزارز بزرگ
بررسی CoinDesk Research از عمق بازار در صرافی‌های متمرکز، چهار مقطع را با یکدیگر مقایسه کرده است: اول ژانویه ۲۰۲۵، ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵، اول ژانویه ۲۰۲۶ و هفته جاری. منظور از عمق بازار، ارزش سفارش‌های خرید و فروش ثبت‌شده در فاصله‌ای نزدیک به قیمت جاری است. هرچه این دفتر سفارش عمیق‌تر باشد، بازار معمولا می‌تواند معامله بزرگ‌تری را با جابه‌جایی کمتر قیمت جذب کند.
در ۷ اکتبر، حدود ۱۱.۷ میلیون دلار سفارش خرید و فروش بیت‌کوین در فاصله یک‌درصدی از قیمت قرار داشت. این رقم حدود ۷۵ درصد بیشتر از عمق بازار در روز سقوط، تقریبا ۹ میلیون دلار در آغاز سال ۲۰۲۶ و حدود ۶.۹ میلیون دلار در آغاز سال ۲۰۲۵ بود. بنابراین دفتر سفارش بیت‌کوین نه‌تنها از روز بحران، بلکه از هر سه مقطع قبلی در این مقایسه عمیق‌تر شده است.
این رشد را نمی‌توان صرفا با تغییر قیمت توضیح داد. بیت‌کوین اکنون حدود یک‌سوم پایین‌تر از سطح پیش از سقوط معامله می‌شود؛ در نتیجه افزایش عمق دلاری نشان می‌دهد بازارسازها سرمایه بیشتری را در نزدیکی قیمت وارد کرده‌اند، نه اینکه تنها ارزش دلاری همان تعداد کوین تغییر کرده باشد. با این حال، در فاصله پنج‌درصدی از قیمت، عمق حدود ۲۴ میلیون دلار تقریبا در سطح ژانویه ۲۰۲۵ باقی مانده است. بیشترین بهبود در محدوده نزدیک به قیمت رخ داده؛ جایی که بازارسازها معمولا فعال‌تر هستند.
بهبود اتریوم نیز قابل توجه بوده است. عمق دفتر سفارش این رمزارز در فاصله نیم‌درصدی از قیمت، نسبت به روز سقوط بیش از دو برابر شده و به حدود ۴.۲ میلیون دلار رسیده است. در فاصله یک‌درصدی نیز عمق با رشد حدود ۷۵ درصدی به تقریبا ۵.۳ میلیون دلار افزایش یافته و از هر دو مقدار ثبت‌شده در ژانویه بیشتر است. ساکشام دیوان، پژوهشگر CoinDesk، این افزایش عمق در رمزارزهای بزرگ را ورود سرمایه واقعی دانسته، نه اثری ناشی از قیمت.
دفترهای سفارش بازسازی‌شده همین هفته نیز در برابر فروش بازار آزمایش شدند. بین ۷ و ۸ اکتبر، عمق یک‌درصدی بیت‌کوین حدود ۱۲ درصد کاهش یافت. نزدیک‌ترین محدوده دفتر سفارش اتریوم اندکی کوچک‌تر شد، هرچند سفارش‌های دورتر از قیمت افزایش پیدا کرد.
آلت‌کوین‌ها و نقدشوندگی ضعیف‌تر
در سبد آلت‌کوین‌های بررسی‌شده، روند برعکس بوده است. عمق دلاری بازار در اول ژانویه ۲۰۲۵ بیشترین مقدار را داشت و در هر یک از تاریخ‌های بعدی پایین‌تر بود. عمق سفارش‌ها در فاصله پنج‌درصدی از قیمت، از آغاز سال ۲۰۲۵ حدود یک‌سوم افت کرده و به نزدیک ۲ میلیون دلار رسیده است. در فاصله یک‌درصدی نیز کاهش حدود یک‌ششم بوده است.
اگر عمق بازار با تعداد واحدهای خود توکن‌ها سنجیده شود، وضعیت آلت‌کوین‌ها بهتر به نظر می‌رسد. این شاخص در اول ژانویه امسال به اوج رسید و پس از آن تنها اندکی کاهش یافت. با این حال، تحلیلگران می‌گویند علت اصلی این تصویر، افت قیمت توکن‌هاست؛ یعنی کاهش قیمت باعث می‌شود تعداد بیشتری توکن با ارزش دلاری مشابه در دفتر سفارش دیده شود و فرسایش سرمایه متعهدشده پنهان بماند.
معاملات اسپات هنوز به سطح قبل برنگشته است
نقدشوندگی دفتر سفارش تنها بخش نگران‌کننده بازار نیست. حجم هفتگی معاملات اسپات در صرافی‌های متمرکز، در چهار هفته منتهی به ۲۷ سپتامبر به‌طور میانگین حدود ۲۷۹ میلیارد دلار بود. این رقم نزدیک به دو‌سوم کمتر از ۸۰۱ میلیارد دلار معامله‌شده در هفته سقوط است.
فعالیت معاملات اسپات در ماه اوت به کف حدود ۱۳۵ میلیارد دلار در هفته رسید و از آن زمان تقریبا دو برابر شد. با وجود این بهبود، حجم معاملات همچنان به‌مراتب پایین‌تر از سطوح ثبت‌شده در حوالی سقوط اکتبر ۲۰۲۵ قرار دارد. کاهش حجم به این معناست که حتی با بازگشت بخشی از سرمایه بازارسازها به بیت‌کوین و اتریوم، مشارکت معاملاتی گسترده بازار هنوز احیا نشده است.
تصویر فعلی بازار بر اساس داده‌های Moneyiar
داده‌های Moneyiar در ساعت ۱۱:۲۹ روز ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد بیت‌کوین با قیمت ۸۲٬۹۷۲.۳۷ دلار معامله می‌شود؛ این رمزارز در ۲۴ ساعت ۰.۲۸ درصد افزایش، اما در هفت روز ۲.۷۴ درصد کاهش داشته است. اتریوم نیز ۲٬۴۹۹.۱۰ دلار قیمت دارد و تغییرات ۲۴ساعته و هفت‌روزه آن به‌ترتیب مثبت ۰.۲۶ درصد و منفی ۷.۵۶ درصد بوده است.
در میان داده‌های ارائه‌شده، لایت‌کوین با قیمت ۶۳.۴۴ دلار در ۲۴ ساعت ۰.۲۴ درصد و در هفت روز ۱۰.۵ درصد افت کرده است. قیمت DeepBook Protocol نیز ۰.۰۲۱۴۳ دلار ثبت شده و این دارایی در بازه‌های ۲۴ساعته و هفت‌روزه به‌ترتیب ۱.۹۱ درصد و ۸.۹۳ درصد کاهش داشته است.
به گفته جاشوا دی‌ووس، مسئول پژوهش CoinDesk، نتیجه یک سال بعد از سقوط روشن‌تر شده است: بازارسازها به رمزارزهای بزرگ بازگشته‌اند و نقدشوندگی بیت‌کوین و اتریوم از سطوح پیش از بحران بالاتر رفته، در حالی که نقدشوندگی آلت‌کوین‌ها همچنان رو به کاهش است. او انتظار دارد، به‌جز چند آلت‌کوین محدود، این فاصله در سال آینده نیز ادامه پیدا کند؛ زیرا توجه سرمایه‌گذاران نهادی و حجم معاملات بیشتر به سمت رمزارزهای بزرگ متمرکز شده است.
