یک نقص امنیتی در کیف پول نرم‌افزاری Electrum به سرورهای مخرب اجازه داد تراکنش‌های تأییدنشده بیت‌کوین را با نسخه‌های جعلی جایگزین کنند و کاربران را به امضای پرداخت‌هایی به آدرس مهاجمان سوق دهند. دست‌کم یک مورد سرقت وجه تأیید شده است؛ رخدادی که اهمیت بررسی دقیق آدرس و مبلغ را هنگام افزایش کارمزد تراکنش نشان می‌دهد.
نقص Electrum چگونه عمل کرد؟
بر اساس گزارش CoinDesk، توسعه‌دهندگان Electrum اعلام کرده‌اند که این آسیب‌پذیری در نحوه مدیریت تراکنش‌هایی ریشه داشت که هنوز در شبکه بیت‌کوین تأیید نشده بودند. Electrum برخلاف یک نود کامل بیت‌کوین، برای دریافت تاریخچه تراکنش‌ها و ارسال پرداخت‌ها به سرورهای بیرونی متکی است. پیش از انتشار وصله، کیف پول امضای تراکنش‌های در انتظار تأیید را از این سرورها به‌طور کافی بررسی نمی‌کرد.
در سناریوی حمله، سروری که در اختیار مهاجم بود می‌توانست پرداخت کاربر را پیش از رسیدن به شبکه رهگیری کند و در تاریخچه کیف پول، تراکنشی جعلی را جایگزین آن نشان دهد. این تراکنش جعلی، سکه‌های کاربر را به آدرسی تحت کنترل مهاجم می‌فرستاد و امضای نامعتبر داشت؛ اما Electrum پیش از اصلاح، این نامعتبر بودن را تشخیص نمی‌داد.
در ادامه، کیف پول تراکنش جعلی را به‌صورت «در انتظار تأیید» نمایش می‌داد. همین وضعیت، مرحله بعدی حمله را ممکن می‌کرد. بیت‌کوین قابلیتی به نام Replace-by-Fee یا «جایگزینی با کارمزد» دارد که به کاربر اجازه می‌دهد یک تراکنش تأییدنشده را با نسخه‌ای دارای کارمزد بالاتر جایگزین کند تا احتمال پردازش سریع‌تر آن افزایش یابد.
اگر کاربر برای سرعت دادن به پرداخت، این گزینه را انتخاب می‌کرد، Electrum می‌توانست نسخه جعلی را با کلید کاربر امضا کند. نتیجه، تراکنشی معتبر از نظر امضای کاربر بود که بیت‌کوین‌ها را به آدرس مهاجم انتقال می‌داد.
دست‌کم یک سرقت گزارش شد
توسعه‌دهندگان Electrum در ماه اکتبر دو گزارش دریافت کردند. نخستین گزارش در ۱۱ اکتبر درباره یک کیف پول چندامضایی دو از سه ثبت شد که در آن از دو دستگاه سخت‌افزاری Trezor استفاده می‌شد. کاربر پرداخت واقعی را روی هر دو دستگاه بررسی کرده بود، اما بعداً تراکنش خروجی متفاوتی را در تاریخچه کیف پول مشاهده کرد. این کاربر اعلام نکرد که وجهی از دست داده است.
در گزارش دوم، که ۱۸ اکتبر ارائه شد، کاربر پس از افزایش کارمزد یک تراکنش جایگزین‌شده، پول خود را از دست داد. مقدار بیت‌کوین سرقت‌شده و هویت سرورهای مخرب اعلام نشده است.
در یکی از نمونه‌های گزارش‌شده، تراکنش مخرب هیچ کارمزدی نداشت و به همین دلیل می‌توانست برای کاربر مانند پرداختی به نظر برسد که در شبکه گیر کرده و نیازمند افزایش کارمزد است. مهاجمان همچنین آدرس‌هایی برای دریافت وجه ایجاد کرده بودند که چهار نویسه پایانی آن‌ها با آدرس مقصد واقعی یکسان بود؛ روشی که می‌توانست بررسی سریع آدرس را دشوارتر کند.
این حادثه به معنای آسیب‌پذیر بودن همه کاربران Electrum در هر شرایطی نیست. طبق توضیح توسعه‌دهندگان، افرادی که فقط به سرورهای مورد اعتماد، از جمله سرور شخصی خود، متصل بودند در معرض این حمله قرار نداشتند. با این حال، نسخه‌های قدیمی‌تر کیف پول هنگام اتصال به سرور مخرب همچنان در برابر حمله گزارش‌شده آسیب‌پذیر بودند.
وصله امنیتی و اقدام توصیه‌شده برای کاربران
Electrum در ۲۴ اکتبر نسخه ۴.۸.۳ را منتشر کرد. این نسخه بررسی امضای تراکنش‌های تأییدنشده‌ای را اضافه می‌کند که سکه‌های متعلق به خود کاربر را خرج می‌کنند. انتشار وصله شش روز پس از نخستین گزارش سرقت انجام شد.
توصیه توسعه‌دهندگان این است که کاربران Electrum کیف پول خود را به نسخه ۴.۸.۳ ارتقا دهند و پیش از امضای هر پرداخت، آدرس دریافت‌کننده و مبلغ را با دقت بررسی کنند. این بررسی به‌ویژه هنگام استفاده از گزینه افزایش کارمزد اهمیت دارد؛ زیرا در حمله مورد بحث، تصمیم کاربر برای سرعت دادن به تراکنش به مرحله‌ای تبدیل شد که پرداخت جعلی را نهایی کرد.
در کیف پول‌های رمزارزی، امضای دیجیتال معمولاً تأیید می‌کند که دارنده کلید خصوصی با یک تراکنش موافقت کرده است. به همین دلیل، پس از آن‌که کاربر تراکنش جایگزین‌شده را امضا کرد، مهاجم توانست آن را به شکلی معتبرتر در شبکه منتشر کند. این رخداد همچنین نشان می‌دهد که اتکا به نمایش تاریخچه تراکنش در یک کیف پول، بدون بررسی منبع داده و جزئیات پرداخت، می‌تواند خطرناک باشد.
تصویر بازار بیت‌کوین
طبق داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۲۲:۳۹ روز ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت بیت‌کوین ۸۰۴۳۰٫۵۰۶۸۰۸۰۱۴ دلار بوده است. این رمزارز در ۲۴ ساعت گذشته ۰٫۰۸ درصد و در بازه هفت‌روزه ۱٫۳۲ درصد کاهش داشته است.
در همین داده‌های Moneyiar، قیمت AKEDO با نماد AKE برابر با ۰٫۰۳۱۰۱۵۷۵۲ دلار ثبت شده و تغییرات ۲۴ساعته و هفت‌روزه آن به‌ترتیب ۰٫۸ و ۲٫۵ درصد بوده است. Velo با نماد VELO نیز ۰٫۰۰۳۸۱۵۱۰۷۴ دلار قیمت داشته و در بازه‌های ۲۴ساعته و هفت‌روزه به‌ترتیب ۰٫۴۷ و ۶٫۰۲ درصد افت کرده است. قیمت Walrus با نماد WAL برابر با ۰٫۰۳۴۳۱۹۰۴۷۱ دلار بوده؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۰٫۳ درصد و در هفت روز ۱۱٫۹۷ درصد کاهش داشته است. این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و ارتباطی با مقدار زیان یا دامنه حمله Electrum ندارند.
