لوچو پولتی، هنرمند مرتبط با بیتکوین، مجموعهای دهقسمتی را با عنوان «ده فرمان» به مناسبت پنجاهوپنجمین سالگرد تصمیم ریچارد نیکسون برای تعلیق تبدیلپذیری دلار به طلا معرفی کرده است. این مجموعه با بازآفرینی آثار هیرونیموس بوش و پیتر بروگلِ مهتر، نظام پولی، اعتبار، تورم، سفتهبازی و واکنش اجتماعی به پول فیات را در قالب تصاویری بسیار پرجزئیات بررسی میکند.
از فرمان نیکسون تا «آخرین فرمان»
نیکسون در ۱۵ اوت ۱۹۷۱ اعلام کرد که به جان کانلی، وزیر خزانهداری آمریکا، دستور داده است «بهطور موقت تبدیلپذیری دلار به طلا را تعلیق کند». این تعلیق هیچگاه لغو نشد. پولتی دقیقا ۵۵ سال بعد، در ۱۵ اوت ۲۰۲۶، نخستین طراحی مجموعه خود را با الهام از همین تصمیم منتشر کرد.
«ده فرمان» شامل چهار بازآفرینی از آثار بوش و شش اثر برگرفته از نقاشیهای بروگل است. واژه لاتین «Fiat» که در اصل فعل و به معنای «چنین شود» یا «بگذار انجام شود» است، محور نامگذاری آثار قرار گرفته است. نه عنوان به شکل فرمان بیان میشوند: بگذار خشم، سود، کاه، بازی، حماقت، گرسنگی، پناه، فروپاشی و خاکستر پدید آید. عنوان اثر دهم، «Ultima Fiat» یا «بگذار آخرین باشد»، این اقتدار را معکوس میکند.
انتشار آثار هر دو هفته یکبار انجام میشود؛ این روند از ۲۹ اوت آغاز شده و قرار است در ۳ ژانویه ۲۰۲۷، سالگرد ایجاد نخستین بلوک بیتکوین، پایان یابد. تاکنون پنج طراحی منتشر شده و جدیدترین آنها، «Fiat Moria»، در ۲۴ اکتبر عرضه شده است. اثر ششم با عنوان «Fiat Fames» برای ۷ نوامبر برنامهریزی شده است.
هر طراحی ۳۰ در ۲۰ اینچ است و در نسخههایی ۱۰تایی تولید میشود. اگر ده اثر در دو ردیف پنجتایی کنار هم قرار گیرند، ترکیبی حدود چهار متر شکل میگیرد. پولتی در هر تصویر صدها انسان و شیء قرار داده و بسیاری از نوشتهها و نمادها فقط با مشاهده از فاصله نزدیک دیده میشوند.
چرا بوش و بروگل برای روایت پول مهماند؟
بوش و بروگل در دورهای فعالیت میکردند که بانکداری، اعتبار و سفتهبازی در اروپا در حال گسترش بود. آنتورپ، جایی که بروگل در آن فعالیت داشت، به یکی از مراکز بزرگ تجاری اروپا تبدیل شده بود. آثار این دو نقاش با حضور صدها شخصیت، جامعهای پیچیده را در یک قاب نشان میدادند؛ قابهایی که در آن رفتار انسان، نظم اجتماعی و داوری اخلاقی همزمان قابل بررسی بود.
پولتی در گفتوگویی که Bitcoin Magazine درباره این مجموعه منتشر کرده، میگوید مسئله اصلی برای او این بوده که چگونه میتوان «کل جامعهای را که همزمان در حال منحرف شدن است» ترسیم کرد. به باور او، اثر بروگل را نباید فقط تماشا کرد؛ باید در آن جستوجو کرد، زیرا پیام سیستم از مجموع رفتار شخصیتها پدیدار میشود.
این هنرمند میان آشفتگی پولی زمان بوش و بروگل و مسائل پولی امروز نیز ارتباط برقرار میکند. طبق توضیح او، ورود نقره آمریکا به اروپا از مسیر سویا و بانکداران آنتورپ، طی ۱۵۰ سال به افزایش ششبرابری قیمتها در اروپای غربی انجامید. همچنین نکول فیلیپ دوم در سال ۱۵۵۷ به بحرانی در سراسر اروپا منجر شد. در مجموعه پولتی، چهار اثر مربوط به بوش بیشتر درباره میل، وسوسه و هزینهای است که بعدا ظاهر میشود؛ شش اثر بروگل نیز بر رفتار جمعی در زمانی تمرکز دارند که قواعد دیگر روشن نیستند.
بازگشت هنرمندان بیتکوینی به این سنت تصویری پیش از پولتی نیز دیده شده است. اثر «Master Cuts Out the Stone» از پپناردو، برداشت تازهای از تابلوی «جراح» اثر یان ساندرز فان همسن بود و بر رابطه میان استخراجکننده و استخراجشونده تمرکز داشت. کارلین کینگما نیز در «آبرسانی پول»، نظام پولی مدرن را به شکل چشماندازی بههمپیوسته نمایش داده بود.
جزئیات تصویری و نمایش در آمستردام
پولتی از سال ۲۰۱۷ درباره بیتکوین اثر تولید میکند و فعالیت خود را نوعی تبلیغ بصری برای انقلاب پولی توصیف کرده است. او از سال ۲۰۲۱ با گالری هنری کنفرانس بیتکوین همکاری داشته و قرار است مجموعه «ده فرمان» را در رویداد Bitcoin Amsterdam در ۵ و ۶ نوامبر ۲۰۲۶ روی نمایشگر اصلی صحنه ارائه کند.
در یکی از آثار، نقدینگی به شکل آب نمایش داده میشود: آب از ارتفاعات سرچشمه میگیرد، وارد مخزنی با عنوان «نقدینگی تازه» میشود و سپس از مسیرهای پاییندست عبور میکند. چرخ تنظیم جریان بیرون مخزن قرار دارد و افرادی که داخل آن هستند به آن دسترسی ندارند. این تصویر، از نگاه هنرمند، فاصله میان تصمیمگیرندگان سیاست پولی و دریافتکنندگان نقدینگی را نشان میدهد.
در آثار دیگر، نشانههایی مانند چاپگرهای پول با برچسبهای QE-1، QE-2، QE-3 و QE-∞، قراردادهای اهرمی، بدهی، حبابهای تاریخی و قیمتگذاری با دلار و ساتوشی دیده میشود. پولتی همچنین به رویدادهایی مانند فرمان اجرایی ۶۱۰۲ در سال ۱۹۳۳ و بستهشدن پنجره طلا در سال ۱۹۷۱ اشاره کرده است. او میگوید چهرههای ساده و بدون نقاب در نقاشیها نماینده کسانی هستند که نظام پولی بر زندگی آنها اثر میگذارد؛ در مقابل، ماسکهای ساتوشی و جمجمههای دارای علامت دلار، نمادهای آشکارتری از روایت اثرند.
این طراحیها با وجود استفاده از ابزارهای ماشینی، به گفته پولتی «ساخته شدهاند، نه تولیدشده». یک مدل آموزشدیده بر آثار قدیمی او طرح اولیه را آماده میکند، اما هنرمند هفتهها روی هر اثر کار دستی انجام میدهد و صدها شخصیت، شیء، نماد و عبارت را تعیین میکند.
در Bitcoin Amsterdam، هر اثر در بازهای ۱۵ثانیهای نمایش داده میشود. نمایشگر مرکزی نمایی آرام از مرکز تصویر ارائه میکند، نمایشگر سمت راست اثر اصلی بوش یا بروگل و سپس بازآفرینی پولتی را نشان میدهد و نمایشگر سمت چپ جزئیاتی را بزرگ میکند که از فاصله سالن دیده نمیشوند.
تصویر فعلی بازار
بر اساس دادههای Moneyiar در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ ساعت ۲۲:۳۹ به وقت تهران، بیتکوین با قیمت ۸۰۴۳۰٫۵۱ دلار معامله میشد و تغییرات آن در ۲۴ ساعت و هفت روز بهترتیب منفی ۰٫۰۸ و منفی ۱٫۳۲ درصد بود. آستر نیز در ساعت ۲۲:۳۸ با قیمت ۰٫۷۰۳۳ دلار قرار داشت؛ تغییر ۲۴ساعته آن منفی ۰٫۱۰ درصد و تغییر هفتروزهاش مثبت ۱٫۲۷ درصد بود. پولیگان با نماد POL در همان زمان ۰٫۰۸۹۸ دلار قیمت داشت؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۰٫۳۹ درصد افزایش و در هفت روز ۰٫۷۴ درصد کاهش نشان میداد.