شرکت‌های نئوکلاود به بازیگران مهم زیرساخت هوش مصنوعی تبدیل شده‌اند؛ شرکت‌هایی که به‌جای ارائه مجموعه گسترده‌ای از خدمات ابری، ظرفیت پردازنده‌های گرافیکی انویدیا را به آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی، استارتاپ‌ها و شرکت‌های بزرگ فناوری اجاره می‌دهند. با این حال، فشار بدهی، هزینه استهلاک تجهیزات و نگرانی درباره دوام مدل کسب‌وکار، سهام این گروه را در اکتبر ۲۰۲۶ تحت فشار قرار داده است.
گزارش دیکریپت نشان می‌دهد نئوکلاودها در ابتدا در حاشیه بازار رایانش ابری قرار داشتند، اما جهش تقاضا برای آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی، به آن‌ها امکان داد به شرکت‌هایی با قراردادهای چندمیلیارددلاری تبدیل شوند. مدل‌های مدرن هوش مصنوعی برای آموزش و پاسخ‌گویی به درخواست کاربران به توان پردازشی بسیار زیادی نیاز دارند؛ ظرفیتی که عمدتاً با GPUها، یعنی پردازنده‌های گرافیکی، فراهم می‌شود.
نئوکلاود چیست و چگونه کار می‌کند؟
در حالی که شرکت‌هایی مانند خدمات وب آمازون، مایکروسافت آژور و گوگل کلاد صدها خدمت از پایگاه داده تا میزبانی نرم‌افزار ارائه می‌کنند، نئوکلاودها بر یک حوزه تخصصی تمرکز دارند: اجاره خوشه‌های بزرگ GPU، به همراه شبکه، فضای ذخیره‌سازی و نرم‌افزار لازم برای اجرای بارهای کاری هوش مصنوعی.
مشتریان می‌توانند ظرفیت را برای چند سال رزرو کنند یا بر اساس میزان استفاده و به‌صورت ساعتی هزینه بپردازند. این مشتریان شامل آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی، شرکت‌های بزرگ فناوری و استارتاپ‌ها هستند. حتی برخی ابرارائه‌دهندگان بزرگ نیز زمانی که ظرفیت مراکز داده خودشان پاسخ‌گوی تقاضا نیست، از نئوکلاودها ظرفیت اجاره می‌کنند.
سه عامل اصلی مدل اقتصادی این شرکت‌ها عبارت‌اند از تراشه، برق و سرمایه:
- نئوکلاودها تعداد زیادی GPU انویدیا خریداری و آن‌ها را برای کارهای هوش مصنوعی به‌صورت خوشه‌ای به هم متصل می‌کنند.
- این خوشه‌ها به برق فراوان، خنک‌سازی مایع و فضای مناسب نیاز دارند. بعضی شرکت‌ها مراکز داده خود را می‌سازند و برخی دیگر ساختمان‌ها و سایت‌های دارای زیرساخت برق را اجاره می‌کنند.
- خرید GPU سرمایه زیادی می‌خواهد و تجهیزات نیز با سرعت نسبتاً بالایی مستهلک می‌شوند. به همین دلیل، این شرکت‌ها معمولاً برای خرید تجهیزات از بدهی استفاده می‌کنند؛ بدهی‌ای که می‌تواند با خود تراشه‌ها یا قراردادهای بلندمدت مشتریان پشتیبانی شود.
نقطه ضعف مهم این مدل، هزینه استهلاک است. کورویو در نتایج سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ نزدیک به ۱.۴ میلیارد دلار هزینه استهلاک و کاهش ارزش ثبت کرد، در حالی که درآمدش حدود ۲.۶ میلیارد دلار بود. نبیوس نیز حدود ۲۶۰ میلیون دلار هزینه استهلاک در برابر درآمد ۵۸۲ میلیون‌دلاری گزارش کرد.
بازیگران اصلی و پیوند با استخراج رمزارز
کورویو، با نماد CRWV در نزدک، بزرگ‌ترین نئوکلاود تخصصی و تحت حمایت انویدیا است و در مارس ۲۰۲۵ وارد بورس شد. نبیوس با نماد NBIS در نزدک معامله می‌شود و در آمستردام مستقر است؛ این شرکت از کسب‌وکار بین‌المللی یاندکس، شرکت فناوری روسی، شکل گرفت. لامبدا، کروزو و فلویدستک نیز از ارائه‌دهندگان خصوصی این خدمات هستند و لامبدا پیش از عرضه اولیه برنامه‌ریزی‌شده خود در حال جذب دور نهایی سرمایه است. ایرن نیز یک استخراج‌کننده بیت‌کوین بود که اکنون ابر هوش مصنوعی خود را اداره می‌کند.
ریشه بخشی از این صنعت به رمزارزها بازمی‌گردد. کورویو در سال ۲۰۱۷ استخراج اتریوم را با GPU آغاز کرد. پس از آنکه اتریوم در سال ۲۰۲۲ از سازوکار اثبات کار به اثبات سهام مهاجرت کرد، استخراج GPU در این شبکه پایان یافت و کورویو تجهیزاتش را به فعالیت‌های ابری و هوش مصنوعی اختصاص داد.
استخراج‌کنندگان بیت‌کوین نیز به‌دلیل در اختیار داشتن زمین، اتصال به شبکه برق و مجوزهای زیرساختی، تلاش می‌کنند سایت‌های پرمصرف خود را به مراکز داده هوش مصنوعی تبدیل کنند. طبق داده‌های برنشتاین، در دو سال منتهی به ژوئیه ۲۰۲۶، استخراج‌کنندگان در ۱۹ قرارداد حدود ۷ گیگاوات ظرفیت برق را به ابرارائه‌دهندگان، نئوکلاودها و تولیدکنندگان تراشه اختصاص داده‌اند. ارزش این قراردادها بیش از ۱۳۵ میلیارد دلار بوده است؛ رقمی که کمتر از یک‌چهارم ظرفیت ۳۰ گیگاواتی موجود در خط لوله برنامه‌ریزی‌شده این شرکت‌هاست.
تراوولف نیز قراردادی ۲۰ساله با آنتروپیک برای پردیس خود در کنتاکی امضا کرده است. ارزش مورد انتظار این قرارداد حدود ۱۹ میلیارد دلار اعلام شده؛ رقمی بیشتر از ارزش بازار تراوولف در زمان توافق.
مشتریان بزرگ و فشار بازار
مایکروسافت از خریداران اصلی ظرفیت نئوکلاودهاست و قراردادی پنج‌ساله با ارزش تقریبی ۹.۷ میلیارد دلار برای ظرفیت ابری GPU با ایرن دارد. خدمات وب آمازون نیز قراردادی ۱۵ساله به ارزش تقریبی ۵.۵ میلیارد دلار با شرکت سایفر، یک استخراج‌کننده بیت‌کوین تبدیل‌شده به میزبان هوش مصنوعی، امضا کرده است. گوگل پرداخت‌های اجاره فلویدستک در سایت‌های تراوولف و سایفر را تضمین می‌کند. آنتروپیک نیز از ظرفیت تراوولف و، از طریق فلویدستک، از ظرفیت هات ۸ استفاده می‌کند. انویدیا علاوه بر تأمین‌کننده اصلی تراشه، در کورویو نیز سرمایه‌گذاری کرده است.
نئوکلاودها توکن بومی ندارند و شرکت‌هایی متعارف هستند که سهامشان در بازارهای سهام معامله می‌شود. پروژه‌های رمزارزی مانند رندر، آکاش و آی‌او‌نت از نظر هدف به این بازار نزدیک‌اند، اما با شبکه‌های غیرمتمرکز و توکن فعالیت می‌کنند و به‌جای مراکز داده تحت مالکیت یک شرکت، از مدل همتا‌به‌همتا استفاده می‌کنند.
چشم‌انداز این صنعت در اکتبر ۲۰۲۶ تیره‌تر شد. گارتنر در ۱۴ اکتبر پیش‌بینی کرد فشار هزینه و نبود مدل کسب‌وکار متمایز باعث شود بیش از ۸۰ درصد نئوکلاودها تا سال ۲۰۳۰ دیگر به‌صورت مستقل فعالیت نکنند. این مؤسسه همچنین برآورد کرد اگر هزینه‌کرد ارائه‌دهندگان هوش مصنوعی با سرعت کنونی ادامه یابد، بیش از ۳.۵ تریلیون دلار از سرمایه‌گذاری زیرساختی هوش مصنوعی تا پایان ۲۰۳۰ در معرض کاهش ارزش قرار می‌گیرد.
تا ۲۱ اکتبر، بازده بدهی بدون وثیقه کورویو به حدود ۱۵ درصد رسیده بود و هزینه بیمه اوراق این شرکت در برابر نکول طی یک ماه ۳۰ درصد افزایش یافته بود. سهام کورویو در اکتبر ۲۹ درصد افت کرد و ارزش شرکت به حدود ۳۴ میلیارد دلار رسید؛ در حالی که ارزش آن در اوج سال ۲۰۲۵ حدود ۹۰ میلیارد دلار بود. نبیوس نیز در همین دوره ۲۷ درصد کاهش یافت و ایرن ۳۲ درصد افت کرد.
با وجود این فشار، برینن مک‌بی، هم‌بنیان‌گذار کورویو، گفته است تقریباً تمام ظرفیت این شرکت برای سال ۲۰۲۷ فروخته شده و قراردادها تا سال ۲۰۲۸ و پس از آن ادامه دارند. بنابراین مسئله اصلی صنعت فقط میزان تقاضا برای پردازش هوش مصنوعی نیست؛ بلکه توان نئوکلاودها برای تبدیل این تقاضا به درآمد کافی جهت پوشش هزینه تجهیزات و بدهی‌هایشان است.
تصویر بازار طبق داده‌های مانیار
داده‌های بازار مانیار در ساعت ۲۳:۲۳ روز ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد نئو (NEO) با قیمت ۲.۱۷۷۸۲۲۴۴۷۶ دلار، طی ۲۴ ساعت ۵.۱۶ درصد و طی هفت روز ۶.۱۴ درصد کاهش داشته است. دسیمل (DEL) با قیمت ۰.۴۵۸۴۴۲۵۸۴ دلار، در ۲۴ ساعت ۱.۸۵ درصد و در هفت روز ۱.۵۴ درصد رشد کرده است.
همچنین، داده مانیار برای لب (LAB) در ساعت ۱۴:۳۴ روز ۱۷ اکتبر، قیمت ۰.۰۴۶۲۳۲۱۳۲ دلار، رشد ۲.۱۷ درصدی در ۲۴ ساعت و افت ۱۵.۴۹ درصدی در هفت روز را نشان می‌دهد. آمار آندیدز گیمز (UDS) در ساعت ۱۶:۱۴ روز ۱۷ سپتامبر، قیمت ۰.۲۷۴۵۶۶۲۰۳۸ دلار، رشد ۱۵۸.۰۴ درصدی در ۲۴ ساعت و رشد ۱۲۲.۵۷ درصدی در هفت روز بوده است.
