
فلیکس شلبرگ، یوتیوبر مشهور با نام پیودیپای، میگوید اوپنایآی حساب کاربری او را در جریان ساخت Ajax دو بار مسدود کرده است؛ مدلی کوچک که قرار است روی رایانه شخصی اجرا شود و از طریق برنامه رایگان و خودمیزبان Odysseus، کارهایی مانند مرور وب و مرتبسازی ایمیلها را انجام دهد. این روایت در ویدیوی تازه او مطرح شده و به گزارش Decrypt، اوپنایآی تاکنون واکنش عمومی به این ادعا نشان نداده است.
مدل Ajax چه چیزی است؟
Ajax یک مدل تنظیمدقیقشده است؛ یعنی مدلی موجود که برای انجام مجموعهای مشخص از وظایف، آموزش بیشتری دیده است. پایه این مدل، به گفته اطلاعات منتشرشده، Qwen 3.5 متنباز شرکت علیبابا است و Ajax حدود ۹ میلیارد پارامتر دارد. پارامترها اعداد قابلتنظیمی هستند که رفتار و توانایی مدل را شکل میدهند و در ارزیابی کلی مدلهای هوش مصنوعی، تعداد بیشتر آنها معمولا با ظرفیت بالاتر همراه است؛ هرچند بهتنهایی عملکرد مدل را تضمین نمیکند.
Ajax برای استفاده در Odysseus ساخته شده؛ برنامهای رایگان و خودمیزبان که پیودیپای در ژوئن راهاندازی کرد. «خودمیزبان» بودن به این معناست که مدل روی رایانه کاربر اجرا میشود، نه روی سرور یک شرکت. در نتیجه، دادههایی مانند ایمیلها و تقویم میتوانند در همان دستگاه باقی بمانند و کاربر برای دسترسی به یک سرویس ابری، هزینه اشتراک پرداخت نکند. در مقابل، اجرای مدل به توان پردازشی و سختافزار رایانه خود کاربر وابسته خواهد بود.
Ajax هنوز برای دانلود عمومی آماده نشده است. در صفحه دانلود آن ابتدا شمارشی معکوس برای ساعت ۸:۲۵ صبح به وقت ژاپن در ۳ اکتبر نمایش داده میشد، اما این شمارشگر بعدا از صفحه حذف شد.
روایت دو مسدودسازی حساب
پیودیپای در ویدیوی خود گفت قصد داشته از GPT-5.6 Sol، مدل پرچمدار اوپنایآی که ۹ ژوئیه منتشر شده، برای آموزش Ajax استفاده کند. روشی که او توضیح داد «تقطیر» نام دارد: یک مدل کوچکتر با استفاده از پاسخهای مدل بزرگتر آموزش میبیند. در این فرایند، هدف او بهرهگیری از توکنهای استدلال Sol بود؛ بخشهایی از متن که مدل هنگام حل مسئله در یک فضای کاری پنهان تولید میکند و اوپنایآی آنها را رمزگذاریشده نگه میدارد.
او مدعی شد مطالعهای پیدا کرده که نشان میدهد این بخشها با استفاده از رابط برنامهنویسی کاربردی خود اوپنایآی قابل شکستن هستند. پیودیپای گفت حسابش پس از آن مسدود شد، اما این تصمیم را ناعادلانه دانست و با اعتراض او، حساب مدتی بعد دوباره فعال شد.
به گفته او، پس از بازگشت حساب، بار دیگر از Sol برای تولید دادههای اولیه آموزش استفاده کرد؛ دادههایی که مدل از آنها بهعنوان نمونههای آغازین یاد میگیرد. حساب او برای بار دوم مسدود شد. شرایط استفاده اوپنایآی، استفاده از خروجیهای این شرکت برای توسعه مدلهای رقیب را ممنوع میکند و پیودیپای نیز گفت مسدودسازی دوم به همین زمینه مربوط بوده است.
این موضوع در شرایطی مطرح شده که مسئله دسترسی به فرایند استدلال پنهان مدلها پیشتر هم مورد توجه قرار گرفته است. در ماه اوت، پژوهشگران گفتند بلوکهای استدلال رمزگذاریشده مدلهای اوپنایآی، آنتروپیک و گوگل را میتوان به یک مدل ضعیفتر همخانواده بازپخش کرد تا محتوای آنها را به شکل متنی آشکار بنویسد. آنها ۳۱۵٬۳۲۰ نمونه را از مخازن عمومی کد رمزگشایی کردند. اوپنایآی نیز در ۳۰ سپتامبر اعلام کرد مسیری را بسته که میتوانست برای بازیابی استدلال رمزگذاریشده یک کاربر دیگر استفاده شود و از اختلال در کارزاری مرتبط با افرادی نزدیک به شرکت سازنده Kimi خبر داد.
حذف محدودیتهای پاسخگویی
پیودیپای برای ساخت نسخهای که خودش آن را «بدون سانسور» توصیف میکند، از ابزار متنباز Heretic استفاده کرده است. این ابزار واکنش مدل به درخواستهای مضر و بیضرر را مقایسه میکند، الگوی مربوط به امتناع از پاسخ را پیدا میکند و آن بخش را از مدل حذف میکند. این روش در ادبیات فنی «ابلیتریشن» نام دارد.
به گفته پیودیپای، این تغییر بدون هزینه نبوده و Ajax دچار مقداری افت توانایی شده است. او گفته مدل در حدود ۹ مورد از هر ۱۰ مورد، وظایفی مانند مرتبسازی صندوق ورودی و مرور وب را انجام میدهد. آموزش آن همچنان با روش GRPO ادامه دارد؛ روشی که در آن مدل یک کار را ۱۶ بار امتحان میکند و از تلاشهای موفقتر یاد میگیرد.
او گفت خودش تعیین کرده کدام امتناعها حذف شوند و مرز را آسیبرساندن به دیگران یا آسیبرساندن به خود گذاشته است. همچنین، به گفته او، وکیلش تأکید کرده Ajax برای ارائه دستورالعملهای خطرناک و قابلاجرا طراحی نشده است.
چشمانداز مدلهای کوچک و تصویر بازار
استدلال اصلی پیودیپای برای مدلهای کوچکتر، هزینه و مصرف انرژی است. او با یک محاسبه تقریبی شخصی گفت اجرای یک نسخه از یک مدل مرزی شایعهشده با یک تریلیون پارامتر، به حدود ۲۷ رایانه از رایانههای او و برق تقریبی مصرف ۱۵۰ خانه نیاز دارد. او Ajax را نسخه اول میداند و گفته هنوز باید فرایند حذف محدودیتها را دوباره اجرا کند، مدل را فشرده یا کوانتایز کند و آن را محک بزند تا مشخص شود چیزی در این مراحل آسیب ندیده است.
بر اساس دادههای بازار Moneyiar در ساعت ۰۹:۴۳ روز ۵ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت +۰۳:۳۰، قیمت Ethena (ENA) برابر با ۰٫۲۵۳۵۰۱۲۶۵۴ دلار بود و این دارایی در ۲۴ ساعت ۶٫۶۷ درصد افزایش و در هفت روز ۱٫۷۸ درصد کاهش داشت. Ethereum Name Service (ENS) با قیمت ۶٫۹۱۲۶۳۱۱۶۷۱ دلار، در ۲۴ ساعت ۱٫۵۷ درصد و در هفت روز ۴٫۸۱ درصد رشد کرد. Compound (COMP) با قیمت ۲۴٫۸۵۳۷۲۵۳۱۷۳ دلار، ۰٫۶۶ درصد در ۲۴ ساعت افت و ۷٫۵۲ درصد در هفت روز رشد داشت. Rain (RAIN) نیز ۰٫۰۱۲۱۵۷۱۷۰۷ دلار معامله شد؛ تغییر آن در ۲۴ ساعت منفی ۲٫۴ درصد و در هفت روز منفی ۳٫۲۵ درصد بود.