دفترکل جدید سوئیفت می‌تواند انتقال برون‌مرزی سپرده‌های توکنیزه‌شده را به‌صورت شبانه‌روزی ممکن کند، اما بانک‌ها برای استفاده از آن همچنان به زیرساخت‌های دیجیتال داخلی نیاز دارند. لامین براهمی، هم‌بنیان‌گذار و مدیر شریک شرکت تائوروس، می‌گوید اتصال مستقیم به این شبکه بدون دفترکل مجاز، ابزارهای کیف پول و قابلیت‌های توکن‌سازی و قرارداد هوشمند امکان‌پذیر نیست.
براساس گزارش کوین‌دسک، دفترکل بلاک‌چینی سوئیفت قرار نیست جایگزین سامانه‌های داخلی بانک‌ها یا سازوکارهای فعلی تسویه شود. این دفترکل بیشتر نقش یک لایه هماهنگ‌کننده را دارد؛ یعنی به مؤسسات مالی کمک می‌کند سپرده‌های توکنیزه‌شده را میان مرزها و در تمام ساعات شبانه‌روز جابه‌جا کنند، در حالی که نگهداری دارایی و تسویه نهایی همچنان بر بسترهای بانکی موجود انجام می‌شود.
براهمی در گفت‌وگویی با کوین‌دسک گفت بانکی که بخواهد در شرایط فعلی به دفترکل سوئیفت متصل شود، به سه جزء اصلی نیاز دارد: یک دفترکل مجاز که بتواند با دفترکل سوئیفت تعامل کند، قابلیت مدیریت کیف پول دارایی دیجیتال، و ابزارهای توکن‌سازی و قرارداد هوشمند برای اجرای قراردادهای هوشمند سوئیفت.
سه لایه مورد نیاز بانک‌ها
دفترکل مجاز، محیطی کنترل‌شده است که تنها اعضای تأییدشده می‌توانند به آن دسترسی داشته باشند. این ویژگی با شبکه‌های عمومی بلاک‌چین تفاوت دارد و با نیاز بانک‌ها به کنترل دسترسی، مدیریت طرف‌های معامله و سازگاری با فرایندهای سازمانی همخوان است.
کیف پول‌های دارایی دیجیتال نیز برای نگهداری و مدیریت سپرده‌های توکنیزه‌شده لازم‌اند. در کنار آن، بانک باید بتواند دارایی‌ها را به شکل توکن عرضه و مدیریت کند و قراردادهای هوشمند مورد استفاده در فرایند پرداخت را اجرا کند. به گفته براهمی، این الزامات به این معنا نیست که طراحی سوئیفت ناقص است؛ بلکه نشان می‌دهد این شبکه برای هماهنگ‌کردن زیرساخت‌های بانکی طراحی شده و قرار نیست همه وظایف سامانه‌های داخلی بانک را بر عهده بگیرد.
تائوروس که در ماه اوت یکپارچه‌سازی خود با سوئیفت را اعلام کرد، می‌گوید هر سه لایه را در یک پلتفرم ارائه می‌دهد: دفترکل مجاز، ابزارهای مدیریت کیف پول، و نرم‌افزار توکن‌سازی و قرارداد هوشمند. براهمی افزود برخی رقبای این شرکت ممکن است بانک‌ها را به استفاده از چند تأمین‌کننده مختلف برای این قابلیت‌ها نیازمند کنند.
آزمایش‌های زنده و هدف سوئیفت
سوئیفت در ماه ژوئیه اعلام کرده بود ۱۷ بانک در حال آماده‌سازی تراکنش‌های زنده سپرده‌های توکنیزه‌شده هستند. این اقدام بخشی از تلاش این شبکه برای نوسازی سامانه پیام‌رسانی بانکی است؛ سامانه‌ای که از دهه ۱۹۷۰ در بخش مالی سنتی نقش غالب داشته و اکنون برای جابه‌جایی مبالغی تا سقف ۱٫۵ کوادریلیون دلار در سال استفاده می‌شود.
اچ‌اس‌بی‌سی و استاندارد چارترد در ماه اوت نخستین تراکنش زنده بین‌بانکی را با استفاده از دفترکل سوئیفت انجام دادند. پس از آن، دی‌بی‌اس و سیتی یک پرداخت برون‌مرزی دلاری را در پایان هفته اجرا کردند که ظرف چند دقیقه تسویه شد؛ در حالی که پرداخت‌های مشابه ممکن است تا دو روز کاری زمان ببرند. این نمونه‌ها نشان می‌دهد هدف اصلی دفترکل، فراهم‌کردن امکان پرداخت‌های سریع و شبانه‌روزی است، نه حذف زیرساخت‌های فعلی بانک‌ها.
سپرده توکنیزه‌شده، نمایشی دیجیتال از سپرده بانکی روی یک دفترکل قابل‌برنامه‌ریزی است. در مدل سوئیفت، این سپرده‌ها در ترازنامه بانک باقی می‌مانند. از این جهت، با استیبل‌کوین‌هایی که خارج از نظام بانکی منتشر می‌شوند تفاوت دارند. سوئیفت می‌خواهد بانک‌ها بتوانند از مزیت پرداخت ۲۴ ساعته استفاده کنند، بدون آنکه مجبور شوند سامانه‌های موجود خود را کنار بگذارند.
چرا این زیرساخت اهمیت دارد؟
سپرده‌های توکنیزه‌شده پیش از اعلام سوئیفت بیشتر در داخل بانک‌ها استفاده می‌شدند. جابه‌جایی پول میان مؤسسات مختلف به استانداردهای مشترک و سازگاری فنی در هر دو طرف نیاز دارد؛ به همین دلیل این ابزار تا امروز عمدتاً در اختیار بانک‌های بسیار بزرگ، از جمله مؤسساتی با مقیاس جهانی، بوده است.
براهمی نیاز به فناوری‌های اضافی را مانعی جدی برای بانک‌هایی که پیش‌تر دارایی دیجیتال منتشر یا مدیریت می‌کنند نمی‌داند. از نگاه او، دفترکل سوئیفت انتخاب دیگری در کنار مسیرهای پرداخت موجود ایجاد می‌کند. بنابراین بانک‌ها می‌توانند میان استفاده از سازوکارهای فعلی و انتقال توکنیزه‌شده در تمام ساعات شبانه‌روز تصمیم بگیرند.
تصویر بازار بر اساس داده‌های مانیار
داده‌های بازار مانیار در ۸ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۹ به وقت ایران، نشان می‌دهد قیمت لایتِر (LIT) برابر با ۳٫۶۰۷۷۱۰۲۸۸ دلار بوده و این دارایی در ۲۴ ساعت ۳٫۰۴ درصد و در هفت روز ۹٫۸۴ درصد کاهش داشته است. قیمت دوج‌ویف‌هت (WIF) نیز ۰٫۲۲۵۸۹۸۷۲۲۷ دلار ثبت شده؛ این رمزارز در ۲۴ ساعت ۲٫۳۵ درصد و در هفت روز ۸٫۷۷ درصد افت کرده است.
در همین زمان، اوریجین‌تریل (TRAC) با قیمت ۰٫۴۰۰۴۰۱۸۹۲۲ دلار، کاهش ۰٫۸۵ درصدی در ۲۴ ساعت و ۱۷٫۶۱ درصدی در هفت روز را تجربه کرده است. کپ (CAP) با قیمت ۰٫۰۷۱۸۷۸۵۵۹۲ دلار، در ۲۴ ساعت ۱۷٫۶۹ درصد و در هفت روز ۳٫۱۸ درصد پایین آمده است. این ارقام صرفاً نمایی از وضعیت دارایی‌های درج‌شده در داده‌های مانیار در زمان اعلام‌شده هستند و ارتباط مستقیمی با عملکرد دفترکل سوئیفت ندارند.
