گروهی از دموکرات‌های سنای آمریکا در گزارشی تازه مدعی شده‌اند که تتر، استیبل‌کوین وابسته به دلار، به یکی از ابزارهای مهم دولت ایران برای انجام تراکنش‌های خارج از مسیر تحریم‌های بین‌المللی تبدیل شده است. این گزارش، شبکه‌ای از فعالیت‌های مالی مبتنی بر رمزارز را به منافع مختلف در ایران مرتبط می‌داند و عملکرد تتر در مسدود کردن کیف‌پول‌های مرتبط با ایران را زیر سؤال می‌برد.
این گزارش روز دوشنبه از سوی دموکرات‌های عضو کمیته فرعی اطلاعات کمیته امنیت داخلی و امور دولتی سنای آمریکا منتشر شد. بر اساس ادعای مطرح‌شده، شبکه بانکی سایه ایران که از رمزارزها استفاده می‌کند، حجم قابل‌توجهی از وجوه را جابه‌جا کرده و تتر در این شبکه نقشی محوری دارد. وال‌استریت ژورنال نخستین رسانه‌ای بود که درباره این سند گزارش داد و گزارش اصلی نیز از سوی CoinDesk پوشش داده شد.
ادعاهای گزارش درباره نقش USDT
تتر یا USDT یک استیبل‌کوین است؛ یعنی رمزارزی که هدف آن حفظ ارزش نزدیک به یک دلار آمریکا است. همین ویژگی، در کنار امکان انتقال دیجیتال، باعث شده است این دارایی در گزارش سنا به‌عنوان بخشی از زیرساخت مالی مورد استفاده ایران مطرح شود. گزارش می‌گوید دولت ایران در سال گذشته حدود ۲ میلیارد دلار تراکنش انجام داده است؛ با این حال، سند رقم کلی و مشخصی برای مجموع تراکنش‌های دولت ایران با USDT ارائه نمی‌کند.
نویسندگان گزارش گفته‌اند تتر بارها در مسدود کردن کیف‌پول‌های مرتبط با ایران ناکام مانده است. در این سند آمده که پیش از سال ۲۰۲۴، این شرکت کیف‌پول‌هایی را که نهادهای مقابله با تروریسم معرفی کرده بودند، به‌صورت جامع و منظم مسدود نمی‌کرد. گزارش همچنین مدعی است که حتی در مواردی که تتر اقدام به مسدودسازی کرده، انجام این کار گاهی هفته‌ها طول کشیده است.
ادعای دیگر گزارش این است که تتر در برخی مواقع به درخواست‌ها پاسخ داده، اما کیف‌پول مربوطه را در فهرست سیاه قرار نداده است. از نگاه سناتورهای دموکرات، چنین تأخیرها و ناهماهنگی‌هایی می‌تواند اثر بازدارندگی اقدامات نظارتی را کاهش دهد و امکان سوءاستفاده از شبکه‌های رمزارزی را بیشتر کند.
ارتباط ادعایی با شبکه‌های غیرقانونی
گزارش سنا، موضوع استفاده ایران از USDT را بخشی از انتقاد گسترده‌تر خود به صنعت رمزارز می‌داند. در این سند ادعا شده است که رمزارزها تلاش آمریکا و متحدانش برای جلوگیری از تأمین مالی فعالیت‌های منطقه‌ای ایران را تضعیف می‌کنند.
این گزارش همچنین مدعی است که سازمان‌هایی مانند حماس، پس از آن‌که پیش‌تر از بیت‌کوین و ترکیبی از رمزارزها استفاده می‌کردند، به تبلیغ و استفاده از USDT روی آورده‌اند. متن گزارش، تتر را «یک پشتوانه مالی مهم» در شبکه بانکی سایه ایران توصیف می‌کند؛ با این حال، در مطالب ارائه‌شده جزئیات مستقلی درباره تک‌تک تراکنش‌ها، کیف‌پول‌ها یا طرف‌های معامله منتشر نشده است.
اهمیت این ادعاها در آن است که استیبل‌کوین‌ها، برخلاف دارایی‌هایی که نوسان قیمت بیشتری دارند، برای انتقال و نگهداری ارزش با واحدی نزدیک به دلار طراحی شده‌اند. بنابراین، بحث اصلی گزارش تنها درباره قیمت یا معامله رمزارز نیست، بلکه به قابلیت استفاده از زیرساخت‌های دیجیتال برای انتقال پول در شرایط محدودیت بانکی و تحریم مربوط می‌شود.
پاسخ تتر و اقدامات اعلام‌شده
تتر در یک پست وبلاگی که روز دوشنبه منتشر کرد، گفت در مسدودسازی دارایی‌های مرتبط با ایران به ارزش نزدیک به ۵۵۰ میلیون دلار نقش داشته است. این شرکت همچنین شماری از اقدامات اخیر خود را که به درخواست مقام‌های آمریکایی انجام شده، فهرست کرد.
پائولو آردوینو، مدیرعامل تتر، گفت این شرکت با تشدید تلاش دولت‌ها برای مختل کردن دور زدن تحریم‌ها و تأمین مالی تروریسم، به‌طور منظم و مستقیم با مقام‌های آمریکا و دیگر کشورها همکاری می‌کند تا وجوه غیرقانونی شناسایی و مسدود شوند.
در نتیجه، اختلاف اصلی میان دو روایت شکل گرفته است: گزارش سناتورها بر ناکافی بودن و واکنشی بودن بخشی از مسدودسازی‌ها تمرکز دارد، در حالی که تتر بر همکاری خود با مقام‌های دولتی و حجم اقداماتی که تاکنون انجام داده تأکید می‌کند. داده‌های ارائه‌شده در این خبر به‌تنهایی امکان داوری مستقل درباره مجموع واقعی وجوه مرتبط با ایران یا میزان کامل ناکامی‌های ادعایی را فراهم نمی‌کند.
تصویر بازار به روایت داده‌های Moneyiar
بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ ساعت ۲۲:۰۳ به وقت +۰۳:۳۰، قیمت تتر ۰٫۹۹۹۸۰۹۷۲۳۸ دلار بوده است؛ این دارایی در ۲۴ ساعت گذشته ۰٫۰۱ درصد و در هفت روز گذشته نیز ۰٫۰۱ درصد تغییر کرده است. در همان زمان، اتریوم با قیمت ۲۶۸۱٫۷۰۲۸۸۲۱۲۹۵ دلار معامله می‌شد؛ بازدهی ۲۴ساعته آن منفی ۰٫۱۳ درصد و تغییر هفت‌روزه آن مثبت ۲٫۰۵ درصد ثبت شده بود.
داده‌های Moneyiar در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ ساعت ۲۲:۰۴ نشان می‌دهد قیمت Ethena با نماد ENA برابر با ۰٫۲۶۲۱۵۷۷۳۵۵ دلار بوده و این رمزارز در ۲۴ ساعت ۱۷٫۳۵ درصد و در هفت روز ۵۴٫۴۴ درصد رشد کرده است. قیمت Telcoin نیز ۰٫۰۰۱۶۴۰۹۰۱۳ دلار ثبت شده؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۰٫۴۹ درصد افت و در هفت روز ۶٫۱۴ درصد رشد داشته است.
