سرقت ۳۸۷.۵ میلیون دلار از صرافی رمزارزی Bitget، اختلافی جدی درباره مسئولیت حقوقی پروتکل‌های مالی غیرمتمرکز ایجاد کرده است. مهاجمان منتسب به کره شمالی پس از این حمله، وجوه را به آدرس‌هایی منتقل کردند که محققان توانستند آن‌ها را شناسایی و ردیابی کنند. در ادامه، گریسی چن، مدیرعامل Bitget، از THORChain خواست خدمات خود را به این آدرس‌ها متوقف کند؛ اما این پروتکل میان‌زنجیره‌ای اعلام کرد که مانند بیت‌کوین، اتریوم و BNB Chain، غیرمتمرکز و بدون مجوز است و ابزار ساده‌ای برای سانسور آدرس‌های مشخص ندارد.
این پاسخ، پرسش مهمی را پیش کشیده است: اگر یک پروتکل بتواند تراکنش‌ها یا آدرس‌های خاصی را مسدود کند، آیا از نظر حقوقی دیگر کاملاً غیرمتمرکز محسوب می‌شود؟ و اگر چنین قابلیتی داشته باشد اما از آن استفاده نکند، آیا ممکن است به بی‌احتیاطی یا کمک به پول‌شویی متهم شود؟ طبق گزارش Cointelegraph، یوری بریسوف، وکیل رمزارز از شرکت D&A Partners، می‌گوید پاسخ به میزان کنترل واقعی هر پروژه بر عملیات آن بستگی دارد.
اختلاف بر سر میزان تمرکززدایی
THORChain در ماه فوریه ۲۰۲۵ کلید مدیریتی خود را کنار گذاشت؛ کلیدی که به تیم اصلی اجازه می‌داد تغییرات یک‌جانبه‌ای در پروتکل اعمال کند. این شبکه همچنین از حدود ۱۰۰ اعتبارسنج استفاده می‌کند. از نگاه بریسوف، این عوامل احتمال غیرمتمرکز بودن بیشتر THORChain را افزایش می‌دهند، هرچند او تأکید کرده است که درباره کافی بودن این سطح از تمرکززدایی نمی‌توان با قطعیت اظهارنظر کرد.
این موضوع پیش‌تر نیز محل بحث بوده است. در ماه مه، پروتکل پس از بهره‌برداری از حدود ۱۰.۷ میلیون دلار از وجوه خود متوقف شد؛ THORChain گفته بود این توقف ابتدا به‌وسیله یک سازوکار خودکار فعال شده است. همچنین در پرونده سرقت ۱.۴۶ میلیارد دلاری از Bybit، حدود ۱.۲ میلیارد دلار از وجوه از طریق THORChain تبدیل شد؛ رویدادی که تنها ۱۱ روز پس از کنار گذاشتن کلید مدیریتی این پروتکل رخ داد.
بریسوف می‌گوید هر میزان کنترل، حتی اگر برای جلوگیری از تقلب یا حمایت از کاربران به کار گرفته شود، می‌تواند جایگاه حقوقی یک پروژه DeFi را در برابر ادعاهای مختلف تضعیف کند. اگر پروژه‌ای در یک پرونده آدرس‌ها را مسدود کند، ممکن است بعداً از آن پرسیده شود چرا در موارد دیگر، مانند طرح‌های پامپ و دامپ، نوسان شدید یا بررسی ناشران توکن، از همان اختیار استفاده نکرده است. همین منطق می‌تواند پرسش‌هایی درباره اجرای احراز هویت مشتری و الزامات مقابله با پول‌شویی ایجاد کند.
رویکرد متفاوت NEAR Intents
NEAR Intents برخلاف THORChain، از سامانه خودکار SHIELD استفاده کرد. این سامانه آدرس‌های مرتبط با هک‌های شناخته‌شده در بلاک‌چین‌های عمومی را شناسایی می‌کند و به‌طور خودکار مانع مبادله آن‌ها در این پلتفرم می‌شود. SHIELD در ارتباط با حمله به Bitget، از جابه‌جایی حدود ۵۰ میلیون دلار جلوگیری کرد. این پلتفرم حتی پاداش ۵ درصدی Bitget برای چنین اقدامی را نپذیرفت.
با این حال، اقدام NEAR Intents از سوی بخشی از طرفداران تمرکززدایی کامل با انتقاد روبه‌رو شد؛ زیرا آن‌ها معتقدند چنین قابلیتی نشان می‌دهد پلتفرم کاملاً بدون مجوز نیست. از دید حقوقی، بریسوف میان کنترل دستی و فرایند خودکار تفاوت می‌گذارد. اگر تیمی از افراد به‌صورت مستقیم وضعیت را بررسی کند و با فشردن یک دکمه آدرس‌ها را مسدود سازد، پروژه از نظر حقوقی کمتر غیرمتمرکز به نظر می‌رسد. اما اگر یک سازوکار خودکار، مانند اوراکل یا برنامه‌ای از پیش طراحی‌شده، این کار را بدون تصمیم‌گیری انسانی انجام دهد، می‌توان آن را اقدامی حفاظتی و سازگارتر با غیرمتمرکزسازی دانست.
به گفته این وکیل، SHIELD نمونه‌ای از راهکاری است که شرکت‌های فعال در حوزه DeFi می‌توانند برای افزودن تدابیر حفاظتی به پروتکل‌های خود به کار ببرند؛ زیرا تیم تطبیق مقررات به‌صورت دستی عملیات را کنترل نمی‌کند.
آیا THORChain به پول‌شویی متهم می‌شود؟
مسئله دیگر، ماهیت عبور وجوه سرقت‌شده از یک پروتکل مبادله‌ای است. THORChain میکسر نیست؛ بنابراین وجوه Bitget را می‌توان در آن تبدیل کرد، اما خروجی تراکنش همچنان به‌صورت شفاف به آدرس‌های مرتبط با مهاجمان متصل می‌ماند. بریسوف بر همین اساس، مسئولیت THORChain بابت پول‌شویی را روشن نمی‌داند و احتمال آن را دشوار توصیف می‌کند.
استدلال او این است که در حقوق آمریکا، پول‌شویی به جابه‌جایی غیرقانونی یک «مال» از مسیرهای قانونی مربوط می‌شود، در حالی که قراردادهای هوشمند به‌خودی‌خود مال محسوب نمی‌شوند و کسی آن‌ها را مالک یا کنترل نمی‌کند. او به پرونده Tornado Cash نیز اشاره کرده و گفته است این دیدگاه که قراردادهای هوشمند تغییرناپذیر تحت کنترل فرد یا تیم مشخصی نیستند، در دفاع حقوقی آن پرونده اهمیت داشته است.
با این حال، بریسوف احتمال اقدام حقوقی در آینده را رد نمی‌کند. به گفته او، ماجرای Bybit می‌تواند THORChain را در معرض ادعاهای احتمالی قرار داده باشد و طولانی شدن روند به این معنا نیست که هیچ پیگیری قانونی انجام نخواهد شد.
تصویر بازار RUNE در داده‌های Moneyiar
در ساعت ۰۹:۱۹ اول اکتبر ۲۰۲۶ به وقت +۰۳:۳۰، قیمت توکن RUNE متعلق به THORChain طبق داده‌های Moneyiar برابر با ۰.۷۸۶۲۷۰۷۰۳ دلار بود. این توکن در ۲۴ ساعت گذشته ۳.۷۹ درصد و در هفت روز گذشته ۲۸.۲۴ درصد افزایش داشته است.
در همین زمان، چین لینک با نماد LINK در قیمت ۱۴.۲۷۶۰۶۲۹۹۰۲ دلار معامله می‌شد؛ بازده آن در ۲۴ ساعت منفی ۰.۴۸ درصد و در هفت روز مثبت ۱۶.۸ درصد بود. قیمت Compound با نماد COMP نیز ۲۴.۴۳۱۳۵۷۵۳۱۴ دلار ثبت شد؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۴.۴۴ درصد افت و در هفت روز ۵.۰۷ درصد رشد داشت. داده‌های Moneyiar در ساعت ۰۹:۱۸ نشان می‌دهد Monad با نماد MON با قیمت ۰.۰۳۲۴۲۲۰۴۱۵ دلار، طی ۲۴ ساعت ۱۹.۲ درصد و طی هفت روز ۳۵.۶۷ درصد رشد کرده است.
