
بازارهای بیتکوین و سهام آمریکا همچنان آرام به نظر میرسند، اما افزایش نوسان اوراق خزانهداری آمریکا نگرانیهایی را میان برخی ناظران کلان اقتصادی ایجاد کرده است. شاخص MOVE، که نسخه بازار اوراق از شاخص VIX به شمار میرود، به محدودهای نزدیک به اوج ماه مارس رسیده؛ وضعیتی که میتواند پیش از انتقال فشار به داراییهای پرریسک، نشانهای از تنش در بازارهای مالی باشد.
شاخص MOVE چه چیزی را نشان میدهد؟
شاخص MOVE، با نام رسمی ICE BofA U.S. Bond Market Option Volatility Estimate، انتظارات معاملهگران درباره دامنه نوسان بازده اوراق خزانه آمریکا در ماه آینده را اندازهگیری میکند. این شاخص بر پایه اختیار معامله اوراق دوساله، پنجساله، ۱۰ساله و ۳۰ساله محاسبه میشود و اوراق ۱۰ساله بیشترین وزن را در آن دارد.
MOVE جهت حرکت بازدهی را مشخص نمیکند؛ یعنی نشان نمیدهد بازده اوراق قرار است افزایش یابد یا کاهش. این شاخص فقط بیان میکند بازار چه میزان جابهجایی را برای بازدهیها پیشبینی میکند. از این نظر، MOVE در بازار اوراق نقشی مشابه VIX در بازار سهام دارد؛ VIX نیز میزان نوسان مورد انتظار شاخص S&P 500 را میسنجد.
اهمیت MOVE به نقش اوراق خزانه آمریکا در نظام مالی جهانی بازمیگردد. این اوراق از وثیقههای اصلی در تامین مالی بینالمللی هستند و بر هزینه وامگیری در بخشهای مختلف اقتصاد اثر میگذارند. بنابراین افزایش نوسان در این بازار میتواند به سفتتر شدن شرایط مالی، افزایش صرف ریسک و احتیاط گستردهتر سرمایهگذاران در داراییهای پرریسک منجر شود.
فاصله میان بازار اوراق و بازار سهام
طبق گزارش کویندسک، شاخص MOVE در ماه ژوئن ۴۶ درصد افزایش یافت و اکنون حوالی ۱۱۶ قرار دارد؛ سطحی نزدیک به سقف ماه مارس و بالاترین مقدار از آوریل ۲۰۲۵. کورت اس. آلترشتر، مدیر ثروت و نویسنده گزارش RiskSIGNAL، گفته است MOVE در حال ثبت کفهای بالاتر است، در حالی که VIX سقفهای پایینتری میسازد. از نگاه او، MOVE در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ و همچنین در آغاز جنگ ایران، پیش از VIX نشانههای ناآرامی را نشان داده بود و سهام معمولاً دیرتر این پیام را دریافت میکند.
در همین حال، اثر افزایش نوسان فقط به اوراق خزانه محدود نمانده است. بورس اختیار معامله شیکاگو، یا Cboe، اعلام کرده نوسان اوراق شرکتی در دو هفته اخیر افزایش یافته است. نوسان اوراق شرکتی با درجه سرمایهگذاری از کف صدکی ششم به صدک ۷۹ رسیده و نوسان اوراق پربازده نیز از صدک ۱۱ به صدک ۸۴ افزایش یافته است. صدک بالاتر به این معناست که سطح مشاهدهشده در مقایسه با دامنه تاریخی مورد بررسی، در بخش بالاتری قرار گرفته است.
با وجود این نشانهها، بازار سهام آمریکا و بیتکوین هنوز جهش متناظری در نوسان ثبت نکردهاند. شاخص نوسان ضمنی ۳۰روزه بیتکوین، موسوم به BVIV، و شاخص VIX در حال حاضر نزدیک به کفهای سالانه خود قرار دارند. به همین دلیل، برخی معاملهگران احتمال افزایش نوسان در هر دو بازار را زیر نظر گرفتهاند؛ بهویژه اگر MOVE از سقف ماه مارس عبور کند. مقاومت بعدی این شاخص در ۱۴۰ قرار دارد؛ سطحی که در اوایل آوریل و همزمان با تشدید تنشهای تجاری میان آمریکا و چین ثبت شده بود.
رابطه بیتکوین با نوسان اوراق
دادههای بررسیشده توسط کویندسک نشان میدهد بازده روزانه بیتکوین در بازههای ۶۰ و ۹۰روزه، همبستگی نزدیکی با MOVE نداشته است. با این حال، تحلیلگرانی که پیشتر با کویندسک گفتوگو کردهاند، هشدار دادهاند جهش ناگهانی نوسان اوراق خزانه میتواند برای بیتکوین فشار ایجاد کند.
در این نگاه، اندازه حرکت در بازار اوراق اهمیت بیشتری از جهت آن دارد. به بیان دیگر، صرفنظر از اینکه بازده اوراق افزایش یابد یا کاهش پیدا کند، نوسان شدید میتواند شرایط مالی را برای داراییهای پرریسک دشوارتر کند. بنابراین آرامش فعلی بیتکوین و سهام لزوماً به معنای برطرف شدن ریسک موجود در بازارهای پایه نیست؛ هرچند متن منبع درباره زمان یا اندازه احتمالی حرکت بعدی پیشبینی مشخصی ارائه نمیکند.
در سمت دیگر، جریان ورود سرمایه به ETFها، کاهش سپردهگذاری بیتکوین از سوی نهنگها در صرافیها و فضای حمایتی مقرراتی، همچنان از سناریوی صعودی بیتکوین پشتیبانی میکند. این عوامل در کنار سطح پایین فعلی نوسان، تصویری متفاوت از هشدارهای بازار اوراق ارائه میدهند و نشان میدهند میان برخی شاخصهای مالی فاصله وجود دارد.
تصویر فعلی بازار بیتکوین
بر اساس دادههای بازار مانیار در ساعت ۱۰:۰۴ روز ۷ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت +۰۳:۳۰، بیتکوین با قیمت ۸۳٬۷۰۶٫۵۴ دلار معامله میشود. این رمزارز در ۲۴ ساعت گذشته ۲٫۶۶ درصد کاهش داشته، اما تغییر آن در بازه هفتروزه منفی ۰٫۰۴ درصد بوده است.
این ارقام، دادههای بازار مانیار در زمان ذکرشده هستند و در کنار گزارش افزایش نوسان بازار اوراق خزانه آمریکا قرار میگیرند. شاخص MOVE همچنان معیار اصلی برای سنجش تنش مورد بحث در این گزارش است؛ در حالی که BVIV و VIX، طبق منبع، نزدیک به کفهای سالانه قرار دارند.