دادستانی شهر تیانجین چین برای مصادره ۶۱٬۸۹۶ بیت‌کوین و مجموعه‌ای از دارایی‌های مرتبط با پرونده ژیمین چیان درخواست داده است؛ پرونده‌ای که ارزش بیت‌کوین‌های آن با قیمت حدود ۸۲ هزار دلار، نزدیک به ۵.۱ میلیارد دلار برآورد می‌شود. دادگاه عالی شماره ۲ شهر تیانجین این درخواست را پذیرفته و روند رسیدگی را آغاز کرده است.
این دارایی‌ها در بریتانیا توقیف شده‌اند و سرنوشت آن‌ها به اختلافی حقوقی میان چین، بریتانیا و بیش از ۱۰۲ هزار سرمایه‌گذار زیان‌دیده گره خورده است. به گزارش Decrypt، درخواست دادستانی چین پس از آن مطرح شده که دادگاه عالی بریتانیا اعلام کرد قانون چین باید مبنای بررسی ادعاهای قربانیان درباره این دارایی‌ها باشد.
پرونده سرمایه‌گذاری جعلی در تیانجین
بر اساس درخواست دادستانی، چیان کنترل شرکت تیانجین لانتین گری الکترونیک تکنولوژی را در اختیار داشت. این شرکت بین آوریل ۲۰۱۴ تا اوت ۲۰۱۷، محصولات مدیریت ثروت را بدون مجوز در سراسر چین عرضه می‌کرد و به مشتریان وعده بازدهی تضمین‌شده می‌داد.
دادستان‌ها می‌گویند این طرح بیش از ۴۰.۳۸ میلیارد یوان از مردم جمع‌آوری کرد، در حالی که بخش عمده این پول در فعالیت اقتصادی واقعی به کار گرفته نشد. شمار سرمایه‌گذاران زیان‌دیده بیش از ۱۰۲ هزار نفر اعلام شده و مجموع زیان آن‌ها حدود ۱۹.۹۸ میلیارد یوان بوده است.
چیان در ژوئیه ۲۰۱۷ از چین خارج شد. مقام‌های چینی می‌گویند او رایانه‌هایی حاوی کیف‌پول‌های بیت‌کوین را با خود برد و در نهایت به بریتانیا رسید؛ جایی که بخشی از رمزارزها را به دارایی‌های دیگری تبدیل کرد.
درخواست فعلی تنها به بیت‌کوین محدود نیست. دادستانی چین همچنین خواستار تعیین تکلیف حدود ۷۲٬۷۴۶ واحد از هرکدام از بیت‌کوین‌کش، بیت‌کوین گلد و بیت‌کوین اس‌وی، نزدیک به ۳.۶ میلیون ریپل و حدود ۷۰ میلیون دوج‌کوین شده است. مقام‌های بریتانیایی دوج‌کوین‌ها را پیش‌تر تبدیل کرده و وجوه حاصل را در حسابی با سود نگهداری کرده‌اند.
این پرونده همچنین شامل پول نقد به دلار آمریکا، یورو و پوند، جواهرات، موجودی‌های بانکی و سبدهای سرمایه‌گذاری است. استدلال دادستان‌ها این است که دارایی‌های توقیف‌شده از عواید جرم به دست آمده‌اند و باید برای بازگرداندن وجوه به قربانیان و در صورت باقی‌ماندن دارایی، برای مصادره مورد استفاده قرار گیرند.
روند قضایی در چین و بریتانیا
دادگاه تیانجین در ۲۸ سپتامبر درخواست دادستانی شهر را پذیرفت و اطلاعیه مربوط به آن را در ۱۳ اکتبر منتشر کرد. دادگاه گفته است شواهدی وجود دارد که چیان در منطقه هه‌دونگ تیانجین مرتکب کلاهبرداری در جذب سرمایه شده است.
از آنجا که چیان بیش از یک سال است فراری و تحت تعقیب محسوب می‌شود، پرونده می‌تواند بر اساس مقررات چین بدون حضور او رسیدگی شود. قربانیان می‌توانند از طریق یک برنامه کوچک در وی‌چت برای پیوستن به روند دادرسی درخواست بدهند. با این حال، طبق اطلاعیه دادگاه، افرادی که در این روند ثبت‌نام نکنند نیز در صورت بازیابی دارایی‌ها امکان دریافت وجوه بازپرداختی را خواهند داشت. دوره اعلام عمومی پرونده شش ماه ادامه دارد و پس از آن دادگاه به ماهیت پرونده رسیدگی خواهد کرد.
در بریتانیا، چیان در نوامبر ۲۰۲۵ پس از پذیرش اتهام به‌دست‌آوردن و نگهداری اموال مجرمانه، به ۱۱ سال و هشت ماه زندان محکوم شد. پس از اعتراف او، دادستان‌های بریتانیا به دادگاه عالی گفتند که قصد دارند برای قربانیان سازوکار جبران خسارت ایجاد کنند، اما جزئیات این طرح اعلام نشد. مقام‌های بریتانیایی بعدتر گفتند امکان جبران خسارت از طریق طرحی وجود دارد که از چین اداره شود.
دادگاه عالی بریتانیا در ۱۲ اکتبر تصمیم گرفت قانون چین بر ادعاهای هزاران قربانی درباره بیت‌کوین‌ها حاکم باشد. شرکت حقوقی فیلدفیشر که نمایندگی مدعیان را بر عهده دارد، اعلام کرده است که برای تجدیدنظرخواهی تلاش می‌کند.
این تصمیم هنوز به معنای تأیید مالکیت بیت‌کوین‌ها برای قربانیان نیست، زیرا دادگاه هنوز درباره محتوای قانون چین شواهدی نشنیده است. دیوید فیلیپس، شریک بخش حل اختلاف در شرکت حقوقی اس‌ام‌بی در لندن، نوشته است که صرف اثبات این موضوع که «این بیت‌کوین با پول گرفته‌شده از من خریداری شده» لزوماً برای بازپس‌گیری رمزارز کافی نیست.
چرا این پرونده اهمیت دارد؟
پرونده چیان یکی از نمونه‌های مهم برخورد نظام‌های قضایی با دارایی‌های دیجیتال فرامرزی است. بیت‌کوین می‌تواند بدون مرزهای جغرافیایی منتقل شود، اما مالکیت حقوقی آن همچنان به قوانین کشورها، محل وقوع ادعا و نحوه ارتباط دارایی با زیان‌دیدگان وابسته است.
در نتیجه، تصمیم درباره ۶۱٬۸۹۶ بیت‌کوین فقط به ارزش بازار آن مربوط نمی‌شود؛ بلکه باید روشن شود چه نهادی اختیار تعیین تکلیف دارایی را دارد، قانون کدام کشور بر ادعاها حاکم است و وجوه احتمالی چگونه میان قربانیان توزیع خواهد شد. دادگاه چین اکنون روند مصادره را پذیرفته، اما تصمیم نهایی درباره درخواست و نحوه بازپرداخت هنوز صادر نشده است.
تصویر فعلی بازار از داده‌های مانیار
بر اساس داده‌های بازار مانیار در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۲۴ به وقت تهران، بیت‌کوین با قیمت ۸۱٬۲۵۴.۶۲ دلار معامله می‌شد و در ۲۴ ساعت ۳.۵۹ درصد کاهش داشت. بازده هفت‌روزه آن نیز منفی ۰.۹۷ درصد بود.
در همین زمان، اوندو با قیمت ۰.۴۲۸۶۱ دلار، در ۲۴ ساعت ۷.۱۲ درصد و در هفت روز ۷.۷۹ درصد افت کرده بود. سی با قیمت ۰.۰۵۶۸۸ دلار، کاهش ۹.۰۸ درصدی روزانه و ۸.۴۶ درصدی هفتگی داشت. قیمت سِلستیا نیز ۰.۵۵۷۰۶ دلار بود و این دارایی در ۲۴ ساعت ۷.۶۹ درصد و در هفت روز ۵.۳۸ درصد افت کرده بود.
