توسعه‌دهندگان اتریوم فعال‌سازی ارتقای Glamsterdam را در شبکه آزمایشی Hoodi به تعویق انداختند. این تصمیم پس از آن گرفته شد که شرکت امنیتی ChainSecurity در تغییرات پیشنهادی مربوط به نحوه محاسبه کارمزد گس، آسیب‌پذیری‌هایی را شناسایی کرد؛ نقص‌هایی که می‌تواند باعث شود برخی قراردادهای هوشمند، عملیات ناموفق را به‌صورت دائمی شکست‌خورده ثبت کنند، در حالی که کد آن‌ها برای تلاش دوباره طراحی شده است.
طبق گزارش Decrypt، قرار بود این فورک روز دوشنبه در Hoodi اجرا شود، اما این زمان‌بندی لغو شده و هنوز تاریخ تازه‌ای برای فعال‌سازی آن اعلام نشده است. ChainSecurity در اطلاعیه خود گفت ۱۳ نمونه واقعی از قراردادها یا پروژه‌هایی را پیدا کرده که ممکن است تحت تأثیر این مشکل باشند و با پروژه‌های مربوطه از مسیر افشای مسئولانه در تماس است. بنیاد اتریوم نیز در حال بررسی این موضوع است که چه تعداد قرارداد در معرض خطر قرار دارند.
مشکل از کجا ناشی می‌شود؟
گس در شبکه اتریوم هزینه‌ای است که برای انجام محاسبات و اجرای عملیات روی بلاک‌چین پرداخت می‌شود. Glamsterdam قرار است سازوکار دریافت گس برای ایجاد و دسترسی به داده‌های ذخیره‌شده را تغییر دهد. این بخش از ارتقا بر پایه دو پیشنهاد بهبود اتریوم، یعنی EIP-8037 و EIP-8038، انجام می‌شود و یک مخزن جداگانه گس برای ایجاد وضعیت جدید شبکه نیز به وجود می‌آورد.
ChainSecurity می‌گوید این تغییرات می‌تواند برخی فرض‌های فنی را که قراردادهای هوشمند به آن‌ها تکیه دارند، برهم بزند. بسیاری از قراردادها در زمان فراخوانی یک قرارداد یا عملیات خارجی، میزان گس را بررسی می‌کنند یا به تمام‌شدن گس متکی هستند تا از ثبت نهایی یک عملیات نامعتبر جلوگیری شود. اگر مهاجم عمداً گس بسیار کمی در اختیار یک فراخوانی بگذارد، ممکن است یک عملیات معتبر شکست بخورد و قرارداد آن را به‌عنوان شکست دائمی ثبت کند. این روش در گزارش ChainSecurity با عنوان «آزاردهی از طریق گس ناکافی» توضیح داده شده است.
به گفته این شرکت، در Glamsterdam گس پس از یک فراخوانی ناموفق می‌تواند دوباره به قرارداد بازگردد یا از آن خارج شود. همچنین تغییر قیمت‌گذاری گس می‌تواند مقدار موردنیاز برای یک فراخوانی را تغییر دهد. در نتیجه، حتی بدون تغییر کد قرارداد، مسیری که پیش‌تر به بازگشت کامل عملیات منجر می‌شد ممکن است اکنون ادامه پیدا کند. همین تفاوت رفتاری، دلیل اصلی نگرانی امنیتی درباره اجرای فورک در شبکه آزمایشی Hoodi است.
ChainSecurity از پروژه‌ها خواسته قراردادهای خود را بررسی کنند. بنیاد اتریوم نیز در حال ارزیابی دامنه مشکل و شمار قراردادهای آسیب‌پذیر است. اعلام وجود ۱۳ نمونه واقعی نشان می‌دهد نگرانی مطرح‌شده صرفاً یک سناریوی نظری در محیط آزمایشگاهی نیست، هرچند هنوز مشخص نشده است که همه این نمونه‌ها تا چه اندازه در معرض سوءاستفاده قرار دارند.
واکنش توسعه‌دهندگان و وضعیت شبکه‌های آزمایشی
با لغو زمان‌بندی Hoodi، اپراتورهای نود باید به نسخه قدیمی‌تر نرم‌افزار که ارتقای Glamsterdam در آن برنامه‌ریزی نشده است بازگردند، یا منتظر نسخه تازه‌ای از کلاینت اجرایی خود بمانند که این فورک را از برنامه Hoodi حذف کند. کریستین کیم، پژوهشگر اتریوم، این راهکار را برای اپراتورها توضیح داد. پرستون ون لون، توسعه‌دهنده کلاینت اجماع Prysm، نیز گفت نسخه‌ای از Prysm که ارتقا را از برنامه Hoodi حذف می‌کند، در همان روز منتشر خواهد شد.
Glamsterdam پیش‌تر در شبکه آزمایشی دیگری به نام Sepolia فعال شده بود. این شبکه در ۶ اکتبر ارتقا را اجرا کرد و پس از آن بلاک‌هایی با سقف گس نزدیک به ۲۰۰ میلیون تولید کرد؛ رقمی که بیش از سه برابر سقف ۶۰ میلیون گس در شبکه اصلی اتریوم است.
این ارتقا فقط به تغییرات گس محدود نمی‌شود. Glamsterdam فهرست‌های دسترسی در سطح بلاک را نیز اضافه می‌کند؛ فهرست‌هایی که به رایانه‌ها اجازه می‌دهند تراکنش‌ها را به‌صورت موازی بررسی کنند. همچنین قرار است حراج تعیین‌کننده سازنده هر بلاک، در قواعد داخلی خود اتریوم جای بگیرد.
مسیر Glamsterdam تا شبکه اصلی
توسعه‌دهندگان اتریوم پیش‌تر هدف‌گذاری کرده بودند Glamsterdam را تا پایان سال ۲۰۲۶ به شبکه اصلی بیاورند؛ زمانی که پیش از ارتقای بعدی با نام Hegotá قرار می‌گیرد. انتظار می‌رود Hegotá در سال ۲۰۲۷ ارائه شود و ممکن است قابلیت‌های بومی حریم خصوصی را اضافه کند. با این حال، پس از تعویق Hoodi، برای اجرای دوباره این فورک در این شبکه آزمایشی تاریخ جدیدی تعیین نشده است.
تعویق در شبکه آزمایشی به توسعه‌دهندگان فرصت می‌دهد اثر تغییرات گس را روی قراردادهای موجود بررسی و پیش از هر تصمیم درباره شبکه اصلی، مشکلات احتمالی را اصلاح کنند. از آنجا که قراردادهای هوشمند پس از استقرار معمولاً به‌سادگی قابل تغییر نیستند، سازگاری رفتار آن‌ها با قواعد تازه گس اهمیت ویژه‌ای دارد.
تصویر بازار اتریوم
بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۰۸:۱۴ روز ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت ایران، قیمت اتریوم ۲٬۳۷۰٫۵۳ دلار بوده و این رمزارز در ۲۴ ساعت گذشته ۱٫۴ درصد و در هفت روز گذشته ۲٫۵۱ درصد کاهش داشته است. در همین زمان، شیبا اینو با قیمت ۰٫۰۰۰۰۰۴۹۱۷ دلار، افت ۲٫۴۶ درصدی روزانه و ۳٫۱۶ درصدی هفتگی را ثبت کرده است.
داده‌های Moneyiar همچنین نشان می‌دهد قیمت یونی‌سواپ ۶٫۸۳۵۳ دلار بوده و این دارایی در بازه‌های ۲۴ ساعته و هفت‌روزه به‌ترتیب ۵٫۳۴ و ۶٫۲۷ درصد افت کرده است. پپه با قیمت ۰٫۰۰۰۰۰۴۴۰۳۷ دلار، در ۲۴ ساعت ۵٫۱۶ درصد پایین آمده، اما بازده هفتگی آن ۱۰٫۲۹ درصد مثبت بوده است. این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و ارتباطی میان تغییرات قیمت و تعویق فورک اثبات نمی‌کنند.
