
رابرت بولینگ، از کارکنان پیشین استودیوی اینفینیتی وارد، میگوید تلاش ناشران بازی برای کنار گذاشتن دیسکهای فیزیکی به سال ۲۰۰۷ و دوران ساخت Call of Duty 4: Modern Warfare بازمیگردد؛ زمانی که اکتیویژن، ناشر مجموعه Call of Duty، ایده توقف تولید دیسک و حرکت کامل به سمت توزیع دیجیتال را مطرح کرده بود. به گفته او، انگیزه اصلی این روند افزایش حاشیه سود ناشران و تضعیف بازار فروش دوباره بازیها بوده است.
ایدهای قدیمی برای حذف دیسک
بولینگ که از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۲ بهعنوان استراتژیست خلاق در اینفینیتی وارد فعالیت میکرد، در گفتوگو با Decrypt توضیح داد که یکی از مدیران اکتیویژن در جریان توسعه Call of Duty 4 پیشنهاد کرده بود بازیها بهطور کامل دیجیتالی شوند. در چنین مدلی، دیگر نسخهای روی دیسک چاپ نمیشد و ناشر میتوانست کنترل بیشتری بر بازار بازی داشته باشد.
او گفت حذف دیسک از نگاه ناشران چند پیامد مالی داشت: هزینههای مربوط به تولید نسخه فیزیکی کاهش مییافت و هزینهای که ایکسباکس و پلیاستیشن برای قرار گرفتن بازی روی دیسکهای خود دریافت میکنند نیز از میان میرفت. با این حال، موضوع فقط کاهش هزینه تولید نبود. بولینگ معتقد است ناشران میخواستند امکان فروش دوباره بازیهای دستدوم را نیز از بین ببرند.
بازار فروش مجدد به بازیکنان اجازه میدهد بازی فیزیکی خود را پس از استفاده به فروش برسانند و خریدار دیگری نیز نسخهای دستدوم تهیه کند. بولینگ گفت ناشران در پشت صحنه تلاش کرده بودند گیماستاپ را متقاعد کنند بخشی از درآمد فروش بازیهای دستدوم را با آنها تقسیم کند، اما این تلاش به نتیجه نرسید. پس از آن، به گفته او، حرکت به سمت حذف کامل دیسک بهعنوان راهی برای از بین بردن بازار فروش مجدد دنبال شد.
اختلاف بر سر مالکیت و تجربه بازی
بولینگ در توضیح مخالفت خود با این رویکرد گفت حذف نسخههای فیزیکی تنها یک تصمیم تولیدی یا توزیعی نیست. از نگاه او، چنین تغییری آزادی و لذت جمعآوری بازیها را در برابر افزایش سود قرار میدهد؛ در حالی که بسیاری از بازیکنان و سازندگان، بازی را فقط یک محصول نرمافزاری نمیدانند و برای آن جنبه هنری، سرگرمی، کلکسیونی و سبک زندگی قائلاند.
این بحث با تصمیم سونی برای توقف تولید دیسک از سال ۲۰۲۸ دوباره شدت گرفته است. این تصمیم با واکنش بخشی از مصرفکنندگان روبهرو شده و بیش از ۳۸۷ هزار نفر دادخواستی با عنوان «دیسک را نکشید» را امضا کردهاند. در سوی دیگر، کن کوتاراگی، بنیانگذار پلیاستیشن، از تصمیم سونی دفاع کرده و ناراحتی گیمرها را نوعی مسئله ذهنیتی دانسته است.
یکی از اختلافهای مهم به مفهوم مالکیت نسخه دیجیتال مربوط میشود. بر اساس اسناد دادگاهی، سونی استدلال کرده است که خرید بازی از فروشگاه پلیاستیشن به معنای مالکیت خود بازی نیست، بلکه بهدستآوردن مجوزی است که میتواند در هر زمان لغو شود. این برداشت با تصور رایج از خرید یک دیسک فیزیکی تفاوت دارد؛ زیرا دیسک قابلیت نگهداری، جمعآوری و فروش دوباره دارد.
بولینگ گفت سازندگان بازیها آنها را برای خریداری شدن و لذت بردن مخاطبان تولید میکنند و ترجیح میدهند بازیکنان بتوانند بازیها را در اختیار داشته باشند، به اشتراک بگذارند و حفظ کنند. از نظر او، فشار برای حذف دیسک نشاندهنده شکاف میان نگاه تجاری ناشران و ارزش عاطفی و فرهنگی بازیها برای بازیکنان است.
تغییر رفتار مصرفکنندگان
به گفته بولینگ، دلیل اینکه این تغییر در سال ۲۰۰۷ عملی نشد، رفتار مصرفکنندگان بود. در آن زمان، بازار هنوز برای کنار گذاشتن کامل نسخههای فیزیکی آماده نبود. او معتقد است طی سالهای بعد، با افزایش خرید دیجیتال، عادت مصرفکنندگان تغییر کرد و اکنون ناشران شرایط مناسبتری برای حرکت به سمت توزیع کاملاً دیجیتال میبینند.
بولینگ تأکید کرد که در دو دهه فعالیتش در صنعت بازی، این ناشران بودهاند که بهطور مداوم برای حذف دیسک فشار آوردهاند، نه بازیکنان. در روایت او، کاهش هزینههای تولید، افزایش حاشیه سود و حذف بازار بازیهای دستدوم، محرکهای اصلی این تلاش بودهاند. اکتیویژن تا زمان انتشار گزارش به درخواست Decrypt برای اظهارنظر پاسخ نداده بود.
بولینگ پس از شش سال فعالیت در اینفینیتی وارد، بهعنوان مشاور خلاق در شرکت الکترونیک آرتس روی بازیهایی مانند Battlefield V، Apex Legends و Star Wars Jedi: Fallen Order کار کرد. او در سال ۲۰۲۱ یکی از بنیانگذاران Midnight Society برای ساخت بازی تیراندازی استخراجی مبتنی بر رمزارز Deadrop بود، اما در سال ۲۰۲۵ و پس از پایان یافتن منابع مالی از این پروژه جدا شد. بولینگ اکنون مدیر استودیو //18.bravo است؛ استودیویی که روی یک بازی تیراندازی اولشخص کار میکند.
تصویر بازار رمزارز به روایت دادههای Moneyiar
دادههای بازار Moneyiar در زمان ثبتشده در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ نشان میدهد نیر پروتکل با قیمت ۴٫۶۱۶۶۹۰۶۷۷۳ دلار، در ۲۴ ساعت ۳٫۳۶ درصد رشد کرده اما بازده هفتروزه آن منفی ۶٫۲۱ درصد بوده است. VeChain با قیمت ۰٫۰۰۶۸۱۸۰۹۶۷ دلار، در ۲۴ ساعت ۰٫۰۸ درصد کاهش و در هفت روز ۲٫۸۲ درصد افزایش داشته است.
Vision با قیمت ۰٫۰۳۸۶۰۴۵۰۵۹ دلار، در ۲۴ ساعت ۰٫۶۹ درصد و در هفت روز ۷٫۷۴ درصد افت کرده است. Initia نیز با قیمت ۰٫۱۵۶۸۱۶۴۲۵۴ دلار، در ۲۴ ساعت ۱٫۴ درصد کاهش داشته، اما تغییر هفتروزه آن مثبت و معادل ۲۵٫۷۵ درصد بوده است. این ارقام، دادههای Moneyiar در زمانهای ثبتشده هستند و صرفاً تصویری از وضعیت همان لحظه ارائه میکنند.