
همزمانی قیمت طلا در محدوده ۴۲۰۰ دلار بهازای هر اونس و قرار گرفتن بیتکوین در حوالی ۸۴ هزار دلار، بحث قدیمی درباره نقش این دو دارایی در یک سبد سرمایهگذاری را دوباره مطرح کرده است. تحلیل منتشرشده در CoinDesk میگوید مقایسه طلا و بیتکوین نباید الزاماً به انتخاب یکی از آنها محدود شود؛ زیرا هر دو در نگاه طرفدارانشان، داراییهایی با عرضه محدود و مستقل از وعده پرداخت دولتها هستند، اما در دو مرحله متفاوت از پذیرش و زیرساخت قرار دارند.
در این دیدگاه، طلا سابقهای حدود پنجهزارساله بهعنوان دارایی ذخیره دارد، در حالی که بیتکوین تنها حدود ۱۷ سال سابقه دارد. محدود بودن عرضه هر دو دارایی، در جهانی که بدهی دولتها در حال افزایش است، اهمیت بیشتری پیدا میکند. با این حال، این ویژگی بهتنهایی به معنای آن نیست که طلا یا بیتکوین در همه دورههای افت بازار، نقش پناهگاه امن را ایفا میکنند.
دو دارایی محدود، دو مرحله متفاوت از پذیرش
بر اساس این تحلیل، بدهی دولت فدرال آمریکا از ۳۹ تریلیون دلار عبور کرده و این کشور سالانه حدود یک تریلیون دلار برای پرداخت هزینه بدهی موجود خود هزینه میکند. در همین حال، ارزش خرید دلار آمریکا طی دو دهه گذشته حدود ۴۰ درصد کاهش یافته است. چنین شرایطی باعث میشود برخی سرمایهگذاران به داراییهایی توجه کنند که عرضه آنها بهسادگی با تصمیم بانکهای مرکزی یا سیاستهای مالی افزایش نمییابد.
با این حال، استفاده از طلا و بیتکوین در این چارچوب، الزاماً به معنای انتظار برای عملکرد معکوس آنها نسبت به سهام و اوراق قرضه در زمان بحران نیست. یک مطالعه منتشرشده در سال ۲۰۲۵ در نشریه Resources Policy، با بررسی همبستگی میان شش گروه دارایی شامل سهام بازارهای توسعهیافته و نوظهور، اوراق قرضه، کالاها، انرژی و رمزارزها، به این نتیجه رسید که نه طلا و نه بیتکوین را نمیتوان بر اساس آزمونهای سختگیرانه، پوشش ریسک یا پناهگاه امن بازارهای مالی دانست.
این نتیجه درباره رفتار داراییها هنگام افت بازار است؛ یعنی آیا آنها میتوانند بهطور قابل اتکا برخلاف سهام و اوراق حرکت کنند یا نه. اما موضوع دیگری نیز وجود دارد: حفظ ارزش در برابر پولی که بهتدریج قدرت خرید خود را از دست میدهد. سرمایهگذارانی که با چنین نگاهی طلا یا بیتکوین میخرند، لزوماً به دنبال جذب شوکهای کوتاهمدت بازار نیستند، بلکه میخواهند بخشی از دارایی خود را از وعده پرداخت یک دولت مستقل کنند.
زیرساخت طلا آماده است، بیتکوین هنوز در حال ساختن آن است
تفاوت اصلی این دو دارایی، در نگاه مطرحشده، به میزان سابقه و زیرساخت مربوط میشود. طلا از شبکهای تثبیتشده برای نگهداری، مالکیت، مقررات و استفاده بهعنوان ذخیره برخوردار است؛ زیرساختی که بانکهای مرکزی همین حالا میتوانند از آن استفاده کنند. بیتکوین هنوز به همان سطح از پذیرش، شناخت و جایگاه ذخیره حاکمیتی نرسیده است.
بانکهای مرکزی در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶، ۲۸۹ تن طلا خریدند؛ این رقم در سهماهه نخست ۲۴۴ تن بود. این داده از سوی یک نهاد صنفی مورد حمایت شرکتهای معدنی منتشر شده و در گزارش آمده است که سرعت خرید طلا از منابع مستقل نیز تأیید شده است. خرید بانکهای مرکزی، در این چارچوب، نشانهای از جایگاه طلا در مدیریت ذخایر و تنوعبخشی به ذخایر ارزی تلقی میشود.
بیتکوین برای سرمایهگذاران نهادی مسیر متفاوتی را طی میکند. صندوقهای قابل معامله در بورس نقدی بیتکوین، مشکل نگهداری مستقیم و مدیریت کیف پول را تا حدی حل کردهاند، اما این ابزارها هنوز جایگاه بیتکوین را بهعنوان دارایی ذخیره حاکمیتی برای بانکهای مرکزی ایجاد نکردهاند. بنابراین، طلا و بیتکوین الزاماً رقیب مستقیم یکدیگر نیستند؛ طلا از زیرساختی قدیمی و آماده استفاده میکند و بیتکوین در حال توسعه مسیر نهادی خود است.
این تفاوت همچنین با ویژگیهای جمعیتی سرمایهگذاران همراه است. طلا از شناخت عمومی و سابقه طولانی برخوردار است، در حالی که بیتکوین برای نسل جوانتری از سرمایهگذاران جذابیت بیشتری دارد. نتیجه این رویکرد آن است که پرسش اصلی الزاماً «کدام دارایی برنده میشود؟» نیست، بلکه این است که هر کدام با توجه به نوسان و زیرساخت متفاوتشان، چه نقشی در یک سبد متنوع داشته باشند. این مطلب دیدگاه نویسنده گزارش است و توصیه سرمایهگذاری محسوب نمیشود.
تصویر فعلی بازار از دادههای مانیار
بر اساس دادههای بازار مانیار در زمان ثبت اطلاعات، بیتکوین با نماد BTC در ساعت ۲۱:۰۸ روز ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت +۰۳:۳۰، ۸۲٬۰۳۲٫۱۹ دلار معامله میشد. این رمزارز در ۲۴ ساعت گذشته ۰٫۴۷ درصد و در بازه هفتروزه ۰٫۴۹ درصد افزایش قیمت داشت.
در میان داراییهای دیگر فهرستشده در دادههای مانیار، قیمت Ontology Gas با نماد ONG در ساعت ۲۱:۰۹ همان روز ۰٫۰۸۲۴۰۲۱۴۸۱ دلار بود؛ این دارایی طی ۲۴ ساعت ۰٫۵۸ درصد و طی هفت روز ۴٫۷۴ درصد کاهش داشت. همچنین Dogelon Mars با نماد ELON در دادهای مربوط به ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶، ۰٫۰۰۰۰۰۰۰۳۲۴ دلار ثبت شد؛ تغییر ۲۴ساعته آن ۳٫۴۴ درصد مثبت و تغییر هفتروزه آن ۱٫۲۴ درصد منفی بود. Tokenlon Network Token با نماد LON نیز در دادهای مربوط به ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ۰٫۱۹۲۴۶۷۸۷۹۲ دلار قیمت داشت؛ بازده ۲۴ساعته آن ۰٫۹۲ درصد مثبت و بازده هفتروزه آن ۳٫۱۱ درصد منفی گزارش شد.