صندوق بین‌المللی پول هشدار داده است که رشد بازارهای مالی توکنیزه، در کنار مزایایی مانند معامله شبانه‌روزی و تسویه کارآمدتر، می‌تواند ریسک‌های موجود در نظام مالی را تشدید کند. این نهاد در تازه‌ترین تحلیل خود دریافت که سهام توکنیزه‌شده نسبت به سهام سنتی نقدشوندگی کمتری دارد و نوسان تحقق‌یافته آن حدود ۱.۵ برابر بیشتر است.
بر اساس گزارشی که Cointelegraph از تحلیل روز پنجشنبه صندوق بین‌المللی پول منتشر کرده، توکنیزه‌سازی می‌تواند شیوه معامله و تسویه دارایی‌های مالی را تغییر دهد، اما ابهام حقوقی، نبود استانداردهای مشترک و ارتباط ناکافی میان زیرساخت‌های جدید و بازارهای سنتی، مانع گسترش آن است. به بیان ساده، در توکنیزه‌سازی، مالکیت یا منافع اقتصادی یک دارایی در قالب توکن دیجیتال روی یک شبکه ثبت و معامله می‌شود.
بازار توکنیزه‌شده با وجود رشد سریع، هنوز در مقایسه با بازارهای سنتی اندازه کوچکی دارد. یکی از مهم‌ترین بخش‌های این بازار، معاملات بازخرید یا «ریپو» است؛ قراردادهایی که در آن یک طرف دارایی را موقتاً می‌فروشد و متعهد می‌شود آن را در زمان مشخصی بازخرید کند. حجم روزانه معاملات ریپوی توکنیزه‌شده به‌طور میانگین حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ میلیارد دلار گزارش شده است، در حالی که حجم روزانه بازار ریپوی آمریکا تقریباً ۱۳ تریلیون دلار است.
اندازه بازار همچنان در برابر بازار سنتی کوچک است
ارزش دارایی‌های واقعی توکنیزه‌شده یا RWA تا ماه ژوئیه حدود ۶۵ میلیارد دلار بود. این رقم در برابر ارزش تقریبی ۳۰۰ تریلیون دلاری دارایی‌های بازارهای سرمایه جهان، سهمی محدود به شمار می‌رود. در میان این دارایی‌ها، اعتبار توکنیزه‌شده با ارزش ۳۰.۴ میلیارد دلار در جایگاه نخست قرار داشت.
پس از آن، صندوق‌های بازار پول با ۱۷.۵ میلیارد دلار قرار گرفتند و سهام توکنیزه‌شده تنها حدود ۲.۳ میلیارد دلار ارزش داشت. صندوق بین‌المللی پول می‌گوید نبود دارایی‌های تسویه مورد پذیرش گسترده و همچنین ضعف تعامل‌پذیری میان پلتفرم‌ها، از موانع اصلی رشد این حوزه است. تعامل‌پذیری به توانایی سامانه‌های مختلف برای ارتباط و انتقال دارایی یا اطلاعات میان یکدیگر گفته می‌شود.
جذابیت معامله ۲۴ ساعته در کنار نوسان بیشتر
با وجود مقیاس محدود، سهام توکنیزه‌شده برای سرمایه‌گذارانی که به معامله در تمام ساعات شبانه‌روز و مالکیت کسری علاقه دارند، جذاب شده است. بررسی صندوق بین‌المللی پول نشان می‌دهد بیش از نیمی از معاملات این نوع سهام خارج از ساعات معمول بازار آمریکا انجام شده است. همچنین حدود ۸۰ درصد معاملات شامل کمتر از یک سهم بوده؛ قابلیتی که امکان مالکیت کسری را برجسته می‌کند.
این بازارها ممکن است خارج از ساعت فعالیت بورس‌های سنتی نیز اطلاعات قیمتی تولید کنند. طبق یافته‌های این نهاد، حرکت قیمت سهام توکنیزه‌شده در طول شب، اندکی پس از بازگشایی بازارها در قیمت سهام سنتی مشاهده شده است. این موضوع نشان می‌دهد معاملات شبانه می‌تواند به‌عنوان نشانه‌ای زودهنگام از تغییرات احتمالی قیمت در بازارهای معمول عمل کند، هرچند صندوق بر محدودیت‌های نقدشوندگی و نوسان آن نیز تأکید کرده است.
سهام توکنیزه‌شده در مقایسه با نمونه‌های سنتی نقدشوندگی به‌مراتب کمتری داشت و نوسان تحقق‌یافته آن حدود ۱.۵ برابر بیشتر بود. صندوق بین‌المللی پول هشدار داده است که با بزرگ‌تر شدن این بازارها، افزایش ارتباط میان آن‌ها و استفاده بیشتر از اهرم مالی می‌تواند به تشدید فروش‌های اجباری، هجوم برای خروج از موقعیت‌ها و سرایت بحران میان بخش‌های مختلف بازار منجر شود.
با این حال، این نهاد اعلام کرده است که ریسک‌های سیستمی در شرایط فعلی همچنان محدود است، زیرا میزان پذیرش و استفاده از دارایی‌های توکنیزه هنوز پایین است. نگرانی اصلی به دوره‌ای مربوط می‌شود که این بازارها رشد کنند و ارتباط نزدیک‌تری با مؤسسات و زیرساخت‌های مالی سنتی پیدا کنند.
تأکید بر قانون‌گذاری و داده‌های بازار
صندوق بین‌المللی پول خواستار شفاف‌تر شدن چارچوب‌های حقوقی و نظارتی، افزایش سازگاری میان سامانه‌های توکنیزه و بازارهای سنتی و ایجاد سازوکارهایی برای کنترل آسیب‌پذیری‌های جدید شده است. این نهاد پیش‌تر نیز درباره پیامدهای توکنیزه‌سازی هشدار داده بود: در نوامبر ۲۰۲۵، نقش معاملات خودکار و قراردادهای هوشمندِ به‌هم‌پیوسته در تشدید نوسان و سقوط‌های ناگهانی بررسی شد. در تحلیل‌های دیگری در آوریل و ژوئیه نیز سرعت بالاتر تسویه، پلتفرم‌های پراکنده و هماهنگی ناکافی نهادهای ناظر از منظر ریسک مالی بررسی شدند.
ماه گذشته، نهاد اروپایی اوراق بهادار و بازارها نیز درباره پیوندهای رو به رشد میان بازار رمزارز و نظام مالی سنتی، از جمله از مسیر سهام توکنیزه‌شده، هشدار داد و احتمال انتقال شوک میان بازارها را مطرح کرد. جمع‌بندی صندوق بین‌المللی پول این است که آینده توکنیزه‌سازی فقط به ظرفیت فناوری وابسته نیست و عمق بازار، اعتماد و وجود حفاظ‌های نظارتی نیز در پذیرش آن نقش تعیین‌کننده دارند.
تصویر بازار بر اساس داده‌های مانیار
داده‌های مانیار در زمان‌های ثبت‌شده نشان می‌دهد قیمت اسپرسو (ESP) در ساعت ۲۱:۳۸ روز ۸ اکتبر ۲۰۲۶، ۰.۱۰۹۸۸۵۸۳۱۴ دلار بوده و نسبت به ۲۴ ساعت قبل ۳.۶۵ درصد کاهش و طی هفت روز ۴.۰۳ درصد افزایش داشته است. آمپلفورث (AMPL) در ساعت ۰۸:۱۴ همین روز ۱.۲۲۳۰۱۳۰۲۹۹ دلار قیمت داشت؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۹.۵۲ درصد رشد کرده، اما بازده هفت‌روزه آن منفی ۱۲.۹۴ درصد بوده است.
آمپ (AMP) نیز در ساعت ۲۱:۳۹ با قیمت ۰.۰۰۰۶۳۷۵۳۴۳ دلار معامله می‌شد؛ تغییر روزانه آن مثبت ۱۰.۷۷ درصد و تغییر هفت‌روزه آن مثبت ۲.۴۷ درصد ثبت شده است. برای تیو‌توریال (TUT)، آخرین داده مانیار مربوط به ۳۰ اوت ۲۰۲۶ در ساعت ۰۷:۳۹ است: قیمت ۰.۰۳۷۳۲۰۶۰۰۴ دلار، کاهش ۶.۸۲ درصدی در ۲۴ ساعت و افت ۴۱.۹۱ درصدی در هفت روز.
