
بررسی صندوق بینالمللی پول نشان میدهد بیش از نیمی از حجم معاملات نمونهای از سهام توکنیزهشده آمریکا، خارج از ساعات معمول فعالیت بورسهای این کشور انجام میشود. این محصولات امکان معامله شبانهروزی و خرید کسری از سهام را فراهم میکنند، اما همزمان با نوسان بالاتر و نقدشوندگی ضعیفتر نسبت به بازار سنتی روبهرو هستند.
معامله شبانهروزی و خرید کسری سهام
بر اساس گزارشی که نخستینبار CryptoSlate درباره آن گزارش داد، صندوق بینالمللی پول در گزارش اکتبر «ثبات مالی جهانی» الگوی معاملات سهام توکنیزهشده آمریکا را بررسی کرده است. یافته اصلی این است که بیشتر از نیمی از حجم معاملات در خارج از بازه معمول بازار سهام آمریکا، یعنی ساعت ۹:۳۰ صبح تا ۴ بعدازظهر به وقت شرق آمریکا، انجام میشود. بخشی از این فعالیت به ساعات شب و آخر هفته اختصاص دارد؛ زمانهایی که بورسهای سنتی آمریکا تعطیل هستند.
سهام توکنیزهشده، نمایشی مبتنی بر بلاکچین از یک سهم یا ارزش مرتبط با آن است و میتواند روی شبکهها و بسترهای معاملاتی دیجیتال خریدوفروش شود. یکی از تفاوتهای مهم این بازار با معاملات سنتی، امکان فعالیت پیوسته و تقسیم دارایی به واحدهای کوچکتر است. در بررسی صندوق بینالمللی پول، حدود ۸۰ درصد تراکنشها کمتر از یک سهم را شامل میشدند. این الگو نشانهای از تقاضا برای سرمایهگذاری کسری و دسترسی به اوراق بهادار آمریکا در تمام ساعات شبانهروز تلقی شده است.
پژوهشگران پنج محصول پرمعامله سهام توکنیزهشده را که از سوی Ondo و xStocks عرضه شدهاند بررسی کردند. این محصولات در معرض عملکرد شاخص S&P 500، شاخص Nasdaq و سهام شرکتهای تسلا، آلفابت و انویدیا قرار داشتند. دادهها از ۱۱ بستر معاملاتی متمرکز و غیرمتمرکز جمعآوری شد و شامل بیش از دو میلیون مشاهده پنجدقیقهای از قیمت و حجم معاملات در ۳۶۵ روز بود.
ارزش بازار محصولات بررسیشده حدود ۳۴۵ میلیون دلار بود؛ رقمی که در ۳۱ ژوئیه، نزدیک به ۱۵ درصد از بازار ۲.۳ میلیارد دلاری سهام توکنیزهشده را تشکیل میداد. اندازه معاملات کوچک نیز به حضور قابل توجه سرمایهگذاران خرد اشاره دارد، هرچند محققان بر اساس حجم معاملات، مشارکت این گروه را استنباط کردهاند و هویت مستقیم معاملهگران را شناسایی نکردهاند.
قیمتهای شبانه تا چه اندازه اطلاعات بازار را منتقل میکنند؟
تحلیل صندوق نشان داد قیمتهای سهام توکنیزهشده در ساعات تعطیلی بازار آمریکا ممکن است حاوی اطلاعاتی باشد که بعداً در معاملات عادی سهام منعکس میشود. پژوهشگران با استفاده از دادههای صرافیهای متمرکز، تغییرات قیمت شبانه محصولات توکنیزه را با عملکرد داراییهای پایه در پنج دقیقه نخست بازگشایی بازار آمریکا مقایسه کردند.
برآورد این انتقال قیمت بین ۸۷ تا ۹۹ درصد بود. به بیان دیگر، میان حرکت قیمت در بازار توکنیزهشده طی ساعات تعطیلی و تعدیل قیمت سهام سنتی در آغاز جلسه بعدی، ارتباطی قوی مشاهده شد. این نتیجه نشان میدهد بسترهای توکنیزه میتوانند در زمان بسته بودن بورسهای آمریکا به بازتاب اطلاعات جدید کمک کنند.
با این حال، این بررسی ثابت نمیکند که معاملات روی بلاکچین علت حرکت بعدی سهام در بازار سنتی بودهاند. هر دو بازار ممکن است به یک رویداد یا اطلاعات مشترک واکنش نشان دهند و سهام عادی پس از بازگشایی، خود را با آن شرایط تطبیق دهد. بنابراین، رابطه مشاهدهشده به معنای تقدم قطعی یا اثرگذاری مستقیم یکی از بازارها بر دیگری نیست.
نوسان بیشتر و نقدشوندگی کمتر؛ مانع گسترش بازار
مزیت معامله پیوسته با تفاوتهایی در کیفیت بازار همراه است. صندوق بینالمللی پول اعلام کرد صرافیهای سنتی همچنان نقدشوندگی بسیار بیشتری از بسترهای معاملات توکنیزه دارند. در میان بسترهای دیجیتال نیز صرافیهای متمرکز عملکرد بهتری از بازارسازهای خودکار و صرافیهای غیرمتمرکز داشتند.
در بسترهای غیرمتمرکز، عمق محدود بازار و فعالیت کمتر بازارسازها میتواند باعث شود حتی معاملههای نسبتاً کوچک، قیمت را به شکل نامتناسبی جابهجا کنند. نوسان تحققیافته سهام توکنیزهشده حدود ۱.۵ برابر سهام معادل در بازار سنتی بود و در بسترهای غیرمتمرکز بیشتر هم میشد. البته مقایسه تا حدی تحت تأثیر تفاوت ساعات معامله است، زیرا محصولات توکنیزه بدون توقف معامله میشوند، اما معیار بازار سنتی عمدتاً ساعات عادی بورس آمریکا را پوشش میدهد.
قیمت محصولات توکنیزهشده در ساعات عادی بازار معمولاً مسیر دارایی پایه را دنبال میکرد، اما در صرافیهای غیرمتمرکز، بهویژه هنگام پایین بودن حجم معاملات، انحراف قیمتها بیشتر و فاصله آنها از ارزش دارایی پایه گستردهتر بود. چنین شرایطی میتواند توسعه این بازار را فراتر از جامعه فعلی کاربران دشوار کند.
اندازه بازار و نگرانیهای نظارتی
صندوق بینالمللی پول برآورد کرده است که ارزش داراییهای واقعی توکنیزهشده عمومی، بدون احتساب توافقهای بازخرید و استیبلکوینها، تا ژوئیه به حدود ۶۵ میلیارد دلار رسیده است؛ در حالی که ارزش داراییهای بازارهای سرمایه سنتی تقریباً ۳۰۰ تریلیون دلار برآورد میشود. بنابراین، صندوق در سطح پذیرش فعلی، ریسکهای نظاممند را محدود میداند، اما گسترش معاملات پیوسته و تسویه خودکار میتواند در آینده مسیرهای تازهای برای انتقال فشار مالی ایجاد کند.
برای نمونه، مدیریت خودکار وثیقه ممکن است در ساعات شب یا آخر هفته به درخواست وجه تضمین و فروش اجباری داراییها منجر شود؛ زمانی که نقدشوندگی معمول بازار والاستریت در دسترس نیست. این روند میتواند فشار فروش را تشدید کند. صندوق همچنین ابهام حقوقی، نبود شفافیت مقرراتی، سازگاری میان شبکههای معاملاتی و وجود داراییهای تسویه قابل اتکا را از موانع مهم رشد این حوزه میداند.
یکی دیگر از پرسشها به حقوق دارنده توکن مربوط میشود: آیا مالک توکن واقعاً ادعای مالکیت مستقیم بر سهم پایه دارد یا صرفاً در معرض قراردادی تغییرات قیمت آن قرار میگیرد؟ صندوق پیشنهاد کرده است برای بازارهای پیوسته، سازوکارهایی مانند توقف معاملات، قطعکنندههای مدار و ذخایر نقدشوندگی مناسب طراحی شود و پیوند میان بازار توکنیزه و بازار سنتی با دقت بیشتری زیر نظر قرار گیرد.
تصویر فعلی بازار بر اساس دادههای Moneyiar
دادههای Moneyiar در ساعت ۱۰:۰۴ روز ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ نشان میدهد قیمت Lighter (LIT) برابر ۳.۳۵۷۸۴۱۷۵۹۴ دلار بوده و این دارایی در ۲۴ ساعت ۱۱.۲۳ درصد و در هفت روز ۱۴.۲۳ درصد افت کرده است. Ethereum Name Service (ENS) با قیمت ۵.۹۷۶۶۴۷۷۴۸۹ دلار، کاهش ۴.۹۷ درصدی در ۲۴ ساعت و ۱۳.۰۷ درصدی در هفت روز داشته است.
در همین زمان، Walrus (WAL) با قیمت ۰.۰۳۸۱۴۲۳۷۷۹ دلار، در ۲۴ ساعت ۰.۲۸ درصد و در هفت روز ۴.۳۵ درصد افزایش یافته بود. RedStone (RED) نیز در ساعت ۱۰:۰۳ روز ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، ۰.۱۵۶۱۳۱۰۵۳۱ دلار معامله میشد؛ بازده آن در ۲۴ ساعت منفی ۷.۲۱ درصد و در هفت روز منفی ۵.۶۲ درصد بود. این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان اعلامشده را نشان میدهند و به سهام توکنیزهشده بررسیشده در گزارش صندوق بینالمللی پول مربوط نیستند.