متا در اقدامی که می‌تواند مسیر تأمین مالی پروژه‌های بزرگ هوش مصنوعی این شرکت را تغییر دهد، ایجاد یک طبقه جدید از سهام بدون حق رأی را تصویب کرده است. هیئت‌مدیره متا این تصمیم را ۱۹ اکتبر گرفت و شرکت هم‌زمان با انتشار نتایج سه‌ماهه سوم آن را افشا کرد.
بر اساس برنامه تصویب‌شده، دارندگان سهام کلاس A و کلاس B از ۱۹ ژانویه ۲۰۲۷ به ازای هر سهم خود، یک سهم کلاس C دریافت می‌کنند. این پرداخت یک‌به‌یک از نظر اقتصادی مانند تجزیه دو به یک سهم است، اما متا می‌گوید قدرت رأی سهام‌داران تغییر نخواهد کرد. تاریخ ثبت و تاریخ پرداخت این سهام هنوز در زمان ارائه گزارش شرکت تعیین نشده بود و پرداخت باید حداکثر پنج روز کاری پس از اجرایی‌شدن اساسنامه جدید انجام شود.
سهام جدید چگونه کنترل زاکربرگ را حفظ می‌کند؟
سهام کلاس C از نظر اقتصادی مشابه سهام کلاس A و B است، اما عموماً حق رأی ندارد. به این ترتیب، متا می‌تواند در آینده این سهام را برای دریافت منابع مالی، پرداخت به کارکنان یا انجام معاملات و خریدهای احتمالی استفاده کند، بدون آن‌که به همان نسبت از قدرت رأی مارک زاکربرگ کاسته شود.
ساختار کنونی متا از دو نوع سهام دارای حق رأی استفاده می‌کند. هر سهم کلاس A یک رأی دارد، در حالی که هر سهم کلاس B دارای ۱۰ رأی است. بر اساس اظهارنامه اطلاعاتی متا نزد کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا، زاکربرگ در اول اکتبر حدود ۶۰.۶ درصد از قدرت رأی شرکت را در اختیار داشت، در حالی که سهم او از منافع اقتصادی شرکت حدود ۱۳.۴ درصد بود. او به‌طور ذی‌نفعانه مالک حدود ۳۴۱ میلیون سهم کلاس B است.
این فاصله میان سهم اقتصادی و قدرت رأی به زاکربرگ اجازه می‌دهد کنترل تصمیم‌های سهام‌داران را حفظ کند، حتی اگر مالکیت اقتصادی او بسیار کمتر از اکثریت باشد. سهام کلاس C این امکان را به متا می‌دهد که در صورت فروش سهام جدید، سرمایه جذب کند، بدون آن‌که صدور سهام تازه مستقیماً قدرت رأی بنیان‌گذار را رقیق کند.
برآورد تأمین مالی و توضیح مدیر مالی
طبق گزارش دیکریپت و اسناد ارائه‌شده به نهاد ناظر، مشاوران شرکت مالی مویلیس به کمیته ویژه هیئت‌مدیره گفته‌اند متا می‌تواند طی چند سال حدود ۷۰۰ میلیارد دلار سهام منتشر کند، پیش از آن‌که قدرت رأی زاکربرگ به کمتر از ۵۰ درصد برسد. مدیریت شرکت نیز در برآوردهای بلندمدت خود از نیاز احتمالی به جذب «صدها میلیارد دلار» طی چند سال سخن گفته بود؛ این فرایند می‌توانست از پاییز ۲۰۲۶ آغاز شود.
با این حال، سوزان لی، مدیر مالی متا، در گفت‌وگویی با تحلیلگران تأکید کرد که رقم «صدها میلیارد دلار» به معنای برنامه فعلی شرکت برای فروش سهام نیست. او این رقم را «حداکثر نظری» دانست که برای محاسبه سطح تأمین مالی لازم برای از دست رفتن کنترل بنیان‌گذار به دست آمده است. لی گفت متا در حال حاضر هیچ اطلاعیه‌ای درباره تأمین مالی از مسیر انتشار سهام ندارد.
بنابراین، آنچه اکنون قطعی است ایجاد ساختار سهام کلاس C است، نه اندازه یا زمان‌بندی فروش احتمالی آن. اهمیت این ساختار در آن است که متا می‌تواند در صورت نیاز، ابزار جدیدی برای تأمین سرمایه در اختیار داشته باشد؛ به‌ویژه در شرایطی که توسعه زیرساخت‌ها و پروژه‌های هوش مصنوعی به منابع مالی قابل‌توجه نیاز دارد. منبع ارائه‌شده رقم مشخصی برای هزینه‌های فعلی یا آینده هوش مصنوعی متا اعلام نمی‌کند.
محدودیت‌های زاکربرگ و ویژگی‌های سهام کلاس C
بر اساس توافق‌نامه هم‌راستایی با بنیان‌گذار که ۲۰ اکتبر امضا شد، زاکربرگ تنها می‌تواند ۲۰ درصد از سهام کلاس C دریافتی خود را آزادانه بفروشد. فروش بیشترِ ۸۰ درصد باقی‌مانده معمولاً مستلزم آن است که او ظرف دو روز کاری، سهم متناظری از سهام کلاس A یا B را بفروشد یا تبدیل کند؛ اقدامی که قدرت رأی او را کاهش می‌دهد.
این توافق‌نامه همچنین زاکربرگ را متعهد می‌کند به مدت هشت سال در کالیفرنیا، یا در محل استقرار دفتر مرکزی متا، اقامت داشته باشد. طبق سند شرکت، پیشنهاد مالیاتی موسوم به Proposition 40 که قرار بود سوم نوامبر به رأی گذاشته شود، می‌توانست برای او تعهدی چند میلیارد دلاری ایجاد کند. زاکربرگ گفته بود فروش سهام کلاس B برای پرداخت این مبلغ ممکن است سهم او از قدرت رأی را به حدود ۵۳ درصد کاهش دهد.
هیئت‌مدیره همچنین توافق کرده است هر بار که میانگین موزون قیمت ۳۰روزه سهام کلاس C به دو برابرهای پی‌درپی قیمت ۵۸۰.۶۰ دلاری سهام کلاس A در ۱۰ سپتامبر برسد، یک سود سهمی یک‌به‌یک دیگر پرداخت کند؛ این شرط به تعدیل‌های ناشی از تجزیه سهام نیز توجه دارد و مشروط به آن است که بازده مرکب سهام‌داران دست‌کم سالانه ۱۰ درصد باشد.
با وجود شباهت اقتصادی، متا هشدار داده است سهام کلاس C احتمالاً با تخفیف نسبت به کلاس A معامله می‌شود؛ در نتیجه ممکن است برای جذب مبلغ مشخصی از سرمایه، تعداد بیشتری از این سهام منتشر شود. این سهام همچنین طبق ماده 368(a) قانون مالیات آمریکا «سهام دارای حق رأی» محسوب نمی‌شود؛ موضوعی که می‌تواند در برخی معاملات، برای فروشندگانی که به دنبال تعویق مالیات هستند، اهمیت داشته باشد.
تصویر بازار طبق داده‌های مانیار
داده‌های بازار مانیار در ساعت‌های اعلام‌شده، روندی عمدتاً نزولی را در میان دارایی‌های زیر نشان می‌دهد:
- لیدو دائو (LDO): قیمت ۰.۳۸۲۵۰۲۲۹۲ دلار؛ کاهش ۵.۶۶ درصدی در ۲۴ ساعت و ۴.۴۶ درصدی در هفت روز، تا ساعت ۲۳:۲۴ روز ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶.
- متئورا (MET): قیمت ۰.۳۳۰۹۵۱۴۴۳۸ دلار؛ کاهش ۷.۶۷ درصدی در ۲۴ ساعت و ۱۲.۲۲ درصدی در هفت روز، تا ساعت ۲۳:۲۳.
- فانتوکن (FUN): قیمت ۰.۰۰۸۷۱۶۷۸۷۲ دلار؛ کاهش ۱.۵۵ درصدی در ۲۴ ساعت، اما افزایش ۶.۸۳ درصدی در هفت روز، تا ساعت ۲۳:۲۴.
- انتولوژی (ONT): قیمت ۰.۰۵۲۱۷۴۷ دلار؛ کاهش ۴.۲۳ درصدی در ۲۴ ساعت و ۱.۷۴ درصدی در هفت روز، تا ساعت ۲۳:۲۳.
این ارقام، داده‌های بازار مانیار در زمان‌های مشخص‌شده هستند و ارتباط مستقیمی با تصمیم ساختار سهام متا ندارند.
