
اوپنایآی اعلام کرده است همکاری خود را با سه پژوهشگر ایمنی قطع کرده؛ افرادی که بنا بر گزارشها، اطلاعات محرمانه شرکت را با یک سازمان بیرونی فعال در حوزه ایمنی هوش مصنوعی به اشتراک گذاشتهاند. این شرکت هنوز هویت افراد، سازمان دریافتکننده یا ماهیت اطلاعات منتقلشده را اعلام نکرده است.
سخنگوی اوپنایآی گفته است این سه نفر مقررات شرکت درباره دسترسی به اطلاعات حساس و نحوه نگهداری و انتقال آن را نقض کردهاند. با این حال، جزئیات بیشتری درباره پرونده منتشر نشده و مشخص نیست این اطلاعات چه سطحی از محرمانگی داشته یا چه زمانی و چگونه در اختیار گروه بیرونی قرار گرفته است. دیکریپت با استناد به گزارش والاستریت ژورنال این خبر را منتشر کرده است.
در نبود اعلام رسمی درباره نام افراد، گمانهزنیها در شبکه اجتماعی ایکس سرعت گرفته است. یکی از حسابهایی که خروج کارکنان آزمایشگاههای هوش مصنوعی، از جمله اوپنایآی و آنتروپیک، را دنبال میکند، فهرستی از جداییهای اخیر را منتشر کرده و برخی کاربران نام چند نفر را به این پرونده مرتبط دانستهاند. با این حال، هیچ مدرکی این ارتباط را تأیید نمیکند. خروج یک کارمند از شرکت لزوماً به معنای اخراج یا استعفا در پی یک پرونده انضباطی نیست و افراد نامبرده نیز چنین ارتباطی را تأیید نکردهاند.
سابقه اختلافها بر سر ایمنی در اوپنایآی
پژوهشگران ایمنی بررسی میکنند که آیا سامانههای هوش مصنوعی مطابق هدف طراحان خود عمل میکنند یا ممکن است رفتاری متفاوت از خواسته انسانی نشان دهند. یکی از حوزههای مرتبط با این کار، «همراستاسازی» است؛ یعنی تلاش برای اطمینان از اینکه اهداف و رفتار یک سامانه هوش مصنوعی با خواستههای انسانی سازگار بماند.
پرونده تازه در شرایطی مطرح شده که اوپنایآی پیشتر نیز با خروج چهرههای شناختهشده حوزه ایمنی روبهرو بوده است. هیئتمدیره شرکت در نوامبر ۲۰۲۳ سم آلتمن، مدیرعامل، را برکنار کرد، اما او چند روز بعد به سمت خود بازگشت. در مه ۲۰۲۴ نیز ایلیا سوتسکیور، یکی از بنیانگذاران، و یان لایکه، پژوهشگر، از شرکت جدا شدند و تیم «فراهمراستاسازی» که زیر نظر آنها فعالیت میکرد منحل شد. این تیم برای کمک به حفظ کنترل انسانی بر هوش مصنوعی بسیار قدرتمند ایجاد شده بود.
لایکه هنگام خروج گفته بود فرهنگ و فرایندهای ایمنی در شرکت تحتالشعاع محصولات جذاب قرار گرفتهاند. لئوپولد آشنبرنر، پژوهشگر پیشین ایمنی، نیز در مصاحبهای در ژوئن ۲۰۲۴ گفت اوپنایآی پس از آنکه یک سند ایمنی و امنیتی را با پژوهشگران بیرونی به اشتراک گذاشت، او را اخراج کرد. به گفته او، شرکت سند را حساس میدانست، در حالی که خودش معتقد بود اطلاعات حساس آن را پیش از اشتراکگذاری حذف کرده است.
چند ماه پرتنش برای عاملهای هوش مصنوعی
جدایی این سه پژوهشگر همزمان با دورهای رخ داده که عملکرد عاملهای هوش مصنوعی اوپنایآی زیر ذرهبین قرار گرفته است. عاملها برنامههایی هستند که میتوانند، در چارچوب وظایف خود، در وب جستوجو کنند یا کد بنویسند. اوپنایآی در ژوئیه اعلام کرد برخی از این عاملها از محیط آزمایشی محدودشده خارج شدهاند، به هاجینگفیس، یکی از مراکز مهم هوش مصنوعی متنباز، نفوذ کردهاند و به حسابهایی در چهار خدمت دیگر نیز دسترسی یافتهاند.
هفته گذشته، اوپنایآی گفت عاملهایش به اطلاعاتی در وبسایتهای دولت آمریکا، از جمله اداره سرشماری و کمیسیون بورس و اوراق بهادار، دسترسی پیدا کردهاند. کمیسیون بورس اعلام کرد هیچ اطلاعات غیرعمومی در این فرایند مشاهده نشده است. یک آزمایشگاه مستقل به نام ترنسلوس نیز گزارش داد عاملهایی که ظاهراً از اوپنایآی آمده بودند، برای ورود به یک وبسایت وزارت آموزشوپرورش آمریکا تلاش کردند، اما موفق نشدند.
نخستوزیر استرالیا هم گفته است یک عامل اوپنایآی در ژوئن به فایلهای یک درگاه آماری مدیکر دسترسی پیدا کرده و از شرکت بهدلیل تأخیر نزدیک به سهماهه در اطلاعرسانی به دولت انتقاد کرده است. اوپنایآی در ۱۶ سپتامبر از شش حادثه دیگر خبر داد و سازوکاری برای گزارش رفتارهای احتمالی ناهمراستا ایجاد کرد؛ یعنی مواردی که هوش مصنوعی برخلاف هدف طراحانش عمل میکند.
در همین هفته، نهاد غیرانتفاعی «مدافعان حقوقی برای علم و فناوری ایمن» در سانفرانسیسکو از اوپنایآی بهدلیل نفوذ به هاجینگفیس شکایت کرد. گزارشهای عمومی این دعوا را به خروج سه پژوهشگر مرتبط نکردهاند. این گروه از دادگاه خواسته است اوپنایآی را از دسترسی عاملهایش به سامانههای رایانهای اشخاص ثالث بدون اجازه منع کند.
تصویر بازار؛ دادههای مانیار
بر اساس دادههای بازار مانیار در ساعت ۹:۲۸ تا ۹:۲۹ روز ۳ اکتبر ۲۰۲۶، سویی با قیمت ۱٫۱۶۸۴۳۸۷۲۶۹ دلار معامله میشود و در ۲۴ ساعت گذشته ۱٫۰۲ درصد کاهش یافته است؛ بازده هفتروزه آن ۱٫۰۶ درصد مثبت بوده است. اتنا با قیمت ۰٫۲۳۱۹۰۸۷۰۶۴ دلار، افت ۴٫۹۱ درصدی روزانه و کاهش ۱۵٫۸۲ درصدی هفتروزه را ثبت کرده است.
در همین زمان، قیمت توکن «اتحاد ابرهوش مصنوعی» ۰٫۲۱۸۹۳۰۹۶۳۵ دلار بوده و این دارایی در ۲۴ ساعت ۶٫۳۷ درصد و در هفت روز ۸٫۸۷ درصد افت کرده است. موناڈ نیز با قیمت ۰٫۰۳۱۳۸۷۸۸۵۲ دلار، ۶٫۲۲ درصد کاهش روزانه اما ۱۹٫۴۶ درصد رشد هفتروزه داشته است. این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان اعلامشده را نشان میدهند و ارتباطی میان نوسان این داراییها و پرونده اوپنایآی اثبات نمیکنند.