پتروبراس، شرکت انرژی تحت کنترل دولت برزیل، در همکاری پژوهشی و توسعه‌ای با بنیاد کاردانو و آزمایشگاه Ledger دانشگاه PUC-Rio، در حال آزمایش کاربردهای بلاک‌چین برای ثبت مزایای زیست‌محیطی سوخت هوانوردی پایدار و سوخت تجدیدپذیر Diesel R است. هدف اصلی این پروژه، جلوگیری از آن است که یک مزیت زیست‌محیطی چند بار یا توسط طرف‌های مختلف به‌طور نادرست مطالبه شود.
این خبر، بر اساس گزارش CryptoSlate، در حالی منتشر شده که بنیاد کاردانو در ۳۰ سپتامبر از توسعه نمونه‌هایی برای دو حوزه سوخت پایدار خبر داد. تمرکز اصلی یکی از این نمونه‌ها بر سوخت هوانوردی پایدار یا SAF است؛ سوختی که مزایای زیست‌محیطی آن ممکن است از محل واقعی تولید یا مصرفش جدا از خریدار نهایی تخصیص پیدا کند.
توکن‌های CS-SAF چگونه کار می‌کنند؟
پلتفرم طراحی‌شده برای SAF، ویژگی‌های زیست‌محیطی این سوخت را در قالب توکن‌های استانداردشده‌ای با نام CS-SAF روی شبکه کاردانو ثبت می‌کند. این توکن‌ها قابلیت ایجاد، انتقال، بررسی و بازنشسته‌سازی دارند. در این چارچوب، بازنشسته‌سازی به معنای خارج کردن یک مزیت از چرخه ادعاست؛ بنابراین همان ویژگی زیست‌محیطی نباید دوباره برای فرد یا سازمان دیگری ثبت شود.
سوابق دیجیتال همچنین تخصیص انجام‌شده را به گواهی اولیه سوخت مرتبط نگه می‌دارند. به این ترتیب، زنجیره‌ای از اطلاعات میان ادعای زیست‌محیطی و گواهی سوخت شکل می‌گیرد. بنیاد کاردانو این سازوکار را از نظر مفهومی به جلوگیری از «دوباره‌خرج‌کردن» یک دارایی دیجیتال تشبیه کرده است؛ با این تفاوت که موضوع اینجا استفاده مجدد از یک ادعای زیست‌محیطی است، نه پرداخت رمزارزی.
بر اساس توضیح بنیاد کاردانو، مسافران می‌توانند فرودگاه مبدأ و مقصد خود را وارد کنند، تخصیص CS-SAF مربوط به مسیر را محاسبه کنند و گواهی‌ای دریافت کنند که مسیر، مسافت و میزان تخصیص را نشان می‌دهد. این ادعا همچنان به گواهی اصلی SAF متصل باقی می‌ماند. داده‌های همراه توکن‌ها نیز با چارچوب CORSIA، یعنی طرح جبران و کاهش کربن برای هوانوردی بین‌المللی، هم‌راستا طراحی شده‌اند.
مدل «ثبت ادعا و خرید جداگانه» یا Book-and-Claim برای شرایطی به کار می‌رود که خریدار مزیت زیست‌محیطی، همان خریدار یا مصرف‌کننده فیزیکی سوخت نیست. در چنین مدلی، یک شرکت هواپیمایی، شرکت دیگر یا حتی مسافر می‌تواند مزیت مربوط به SAF را دریافت کند، هرچند سوخت در نقطه‌ای دیگر تولید یا مصرف شده باشد. این مدل محل جابه‌جایی فیزیکی سوخت را تغییر نمی‌دهد و انتشارهای مربوط به عملیات پروازی را نیز از بین نمی‌برد.
پروژه Diesel R و ردیابی زنجیره تأمین
بخش دیگر همکاری به Diesel R، برند سوخت تجدیدپذیر پتروبراس، مربوط می‌شود. این پروژه که با مشارکت PUC-Rio توسعه یافته، ایجاد نقاط ثبت اطلاعات در مراحل تولید، حمل‌ونقل و مصرف سوخت را پیشنهاد می‌کند.
هدف این معماری، شکل‌دادن به سابقه‌ای پیوسته از چرخه عمر سوخت است؛ سابقه‌ای که می‌تواند برای گزارش‌دهی انتشارهای غیرمستقیم یا Scope 3 مورد استفاده قرار گیرد. Scope 3 انتشارهایی را دربرمی‌گیرد که در زنجیره ارزش گسترده‌تر یک شرکت و خارج از فعالیت مستقیم آن رخ می‌دهند.
در مدل پیشنهادی، اطلاعات تأمین‌کنندگان و شرکت‌های لجستیکی به یکدیگر متصل می‌شود تا گزارش انتشار، سابقه قابل‌ردیابی‌تری از مسیر زنجیره تأمین داشته باشد. با این حال، بنیاد کاردانو این ساختار را یک مدل پیشنهادی در چارچوب فعالیت‌های پژوهش و توسعه معرفی کرده است؛ بنابراین جزئیات منتشرشده به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که این سیستم در چه مقیاسی به استفاده تجاری رسیده است.
وضعیت تجاری و تصویر بازار کاردانو
اهمیت این آزمایش برای کاردانو در استفاده از شبکه برای ثبت، انتقال و بازنشسته‌سازی مزایای زیست‌محیطی است؛ اما اطلاعات منتشرشده شامل حجم تراکنش‌ها، درآمد یا میزان استفاده تجاری از پلتفرم نیست. در نتیجه، نمی‌توان از داده‌های فعلی درباره مقیاس تجاری پروژه نتیجه‌گیری کرد.
بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۹:۴۴ روز ۱ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت +۰۳:۳۰، قیمت کاردانو با نماد ADA برابر با ۰٫۲۴۷۲۳۷۵۷۳۶ دلار بوده است. این دارایی در ۲۴ ساعت گذشته ۰٫۴۲ درصد کاهش و در هفت روز گذشته ۵٫۴۳ درصد افزایش داشته است.
این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و ارتباطی با میزان استفاده تجاری از پروژه پتروبراس ندارند. در خود پروژه نیز همچنان محور اصلی، ثبت و ردیابی ادعاهای زیست‌محیطی و جلوگیری از دوباره‌شماری آن‌هاست؛ نه اعلام یک محصول تجاری با حجم یا درآمد مشخص.
