نه شرکت فعال در صنعت رمزارز «ائتلاف کوانتومی» را راه‌اندازی کرده‌اند تا برای تهدیدی آماده شوند که هنوز وجود خارجی عملیاتی ندارد، اما در صورت ساخت رایانه کوانتومی قدرتمند می‌تواند امنیت بخشی از بیت‌کوین‌های موجود را به چالش بکشد. طبق گزارش CoinDesk، اختلاف اصلی میان کارشناسان بر سر زمان رسیدن این تهدید و نحوه برخورد با دارایی‌های آسیب‌پذیر است.
چرا بیت‌کوین در معرض تهدید کوانتومی است؟
برآورد ائتلاف جدید نشان می‌دهد کلید عمومی حدود ۶.۴ میلیون بیت‌کوین، معادل ۳۰.۲ درصد از عرضه این رمزارز، در معرض دید قرار گرفته است. در ساختار فعلی، مهاجم در صورت دسترسی به یک رایانه کوانتومی مناسب می‌تواند از کلید عمومی برای به‌دست‌آوردن کلید خصوصی استفاده کند؛ کلید خصوصی همان ابزاری است که مالک برای امضای تراکنش و انتقال دارایی به آن نیاز دارد.
این برآورد شامل حدود ۱.۱ میلیون بیت‌کوین منتسب به ساتوشی ناکاموتو، خالق ناشناس بیت‌کوین، نیز می‌شود. با این حال، نکته مهم این است که هیچ رایانه کوانتومی موجودی در حال حاضر توان شکستن رمزنگاری بیت‌کوین یا اتریوم را ندارد. بنابراین بحث فعلی درباره یک خطر آینده و آماده‌سازی پیشاپیش برای آن است، نه سرقتی که اکنون در حال وقوع باشد.
کریستوفر اسمیت، مدیرعامل بلاک‌چین لایه‌اول مقاوم در برابر کوانتوم Quantus، هشدار داده است که نخستین دارنده چنین رایانه‌ای ممکن است بتواند این دارایی‌ها را تصاحب کند؛ سناریویی که به گفته او احتمال دارد با حمایت دولت یک کشور همراه باشد. ارزش دقیق این بیت‌کوین‌ها در منبع گزارش مشخص نشده است، اما حجم دارایی مورد بحث، اهمیت امنیتی و حکمرانی این موضوع را افزایش داده است.
اختلاف بر سر زمان و راه‌حل
هنوز برآورد مشترکی درباره زمان تبدیل‌شدن رایانه‌های کوانتومی به تهدید عملی وجود ندارد. براین بنت، مدیر درآمد شرکت The Vault، گفته است کسی تاریخ دقیق را نمی‌داند و برآوردها به‌تدریج کوتاه‌تر شده‌اند. از نگاه او، مسئله اصلی برای متولیان دارایی این نیست که نقطه خطر در سال ۲۰۲۸ خواهد بود یا ۲۰۳۵، بلکه این است که آیا شبکه‌ها و خدمات مرتبط می‌توانند پیش از رسیدن آن زمان مهاجرت امنیتی خود را انجام دهند یا نه.
ریچارد کاربک، مدیر فناوری Postquant Labs، دیدگاه محتاطانه‌تری دارد و سال ۲۰۲۸ را زمانی واقع‌بینانه برای ساخت دستگاهی می‌داند که بتواند رمزنگاری فعلی را بشکند. پژوهش‌های اخیر نیز مقدار توان محاسباتی لازم برای حمله به بیت‌کوین و اتریوم را پایین آورده‌اند، اما این تغییر به معنای وجود چنین دستگاهی در امروز نیست و پیش‌بینی زمان دستیابی به آن همچنان محل اختلاف است.
راهکار فنی، جایگزین‌کردن امضاهای دیجیتالی کنونی با امضاهایی است که در برابر رایانه‌های کوانتومی مقاوم باشند. اجرای این تغییر صرفاً به توسعه یک الگوریتم جدید محدود نمی‌شود. توسعه‌دهندگان، استخراج‌کنندگان، ارائه‌دهندگان کیف پول، صرافی‌ها، متولیان دارایی و کاربران باید بر سر شیوه مهاجرت و اجرای آن هماهنگ شوند.
امضاهای جایگزین ممکن است فضای بیشتری روی بلاک‌چین اشغال کنند. در نتیجه، احتمال افزایش کارمزد یا کاهش تعداد تراکنش‌هایی که شبکه می‌تواند پردازش کند مطرح است. پژوهشگران در حال بررسی راه‌هایی برای محدودکردن این اثر هستند.
ائتلاف جدید و مناقشه بر سر بیت‌کوین‌های آسیب‌پذیر
ائتلاف کوانتومی با حضور ۹ شرکت رمزارزی، از جمله Hacken، بنیاد Midnight متعلق به چارلز هاسکینسون، Quantus و Postquant Labs، قصد دارد آزمون‌های امنیتی مشترک و دستورالعمل‌هایی برای انتقال شبکه‌های موجود به سامانه‌های مقاوم در برابر کوانتوم منتشر کند. هدف این ابتکار، ایجاد استانداردهای مشترک برای بیت‌کوین، اتریوم و دیگر شبکه‌های بلاک‌چینی است.
اما پیش از رسیدن به مرحله اجرای فنی، یک پرسش حقوقی و حکمرانی مطرح می‌شود: با بیت‌کوین‌هایی که کلید عمومی آن‌ها در معرض خطر است چه باید کرد؟ برخی پیشنهاد کرده‌اند این دارایی‌ها پیش از آنکه رایانه کوانتومی به توان لازم برسد، مسدود یا به آدرس‌های امن منتقل شوند. چانگ‌پنگ ژائو، بنیان‌گذار بایننس، پیشنهاد مسدودکردن بیت‌کوین‌های منتسب به ساتوشی را مطرح کرده و جیمسون لوپ، توسعه‌دهنده بیت‌کوین، نیز از اعمال محدودیت بر دارایی‌های آسیب‌پذیر برای جلوگیری از سرقت آینده سخن گفته است.
کاربک ترجیح می‌دهد دارایی‌ها منتقل شوند، نه اینکه صرفاً منجمد بمانند. او همچنین پیشنهاد کرده است بیت‌کوین‌های آسیب‌پذیر در یک سازوکار امانی قرار گیرند تا مالکانی که بتوانند مالکیت خود را ثابت کنند، امکان بازیابی دارایی را داشته باشند.
منتقدان می‌گویند مسدودکردن بیت‌کوین یک مالک، حتی با هدف حفاظت، می‌تواند با اصل مقاومت این شبکه در برابر مصادره تعارض پیدا کند. بنت نیز هشدار داده است که متولیان دارایی از اموال مشتریان خود حفاظت می‌کنند و تصمیم‌گیری درباره دارایی‌های رهاشده یا در معرض خطر، مسئله‌ای مربوط به حکمرانی شبکه بیت‌کوین است، نه تصمیمی که صنعت به‌تنهایی بگیرد. به گفته او، چنین اقدامی ممکن است ریسک کوانتومی را با سابقه‌ای تازه درباره حقوق مالکیت و بی‌طرفی شبکه جایگزین کند.
تصویر فعلی بازار
بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۲۱:۳۴ روز ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت +۰۳:۳۰، قیمت بیت‌کوین ۸۰٬۹۲۳.۳۵ دلار بود و این رمزارز در ۲۴ ساعت گذشته ۰.۸۹ درصد و در هفت روز گذشته ۲.۵ درصد کاهش داشت. اتریوم نیز با قیمت ۲٬۳۸۳.۲۰ دلار، افت ۱.۴ درصدی روزانه و ۴.۹۳ درصدی هفتگی را ثبت کرد.
در همین داده‌ها، قیمت Quant برابر با ۱۹۲.۹۰ دلار بود؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۵.۱۱ درصد و در هفت روز ۱۹.۶۷ درصد افت کرده بود. Compound نیز با قیمت ۲۱.۲۷ دلار، کاهش ۳.۸۴ درصدی روزانه و ۱۴.۶۷ درصدی هفتگی داشت. این ارقام، وضعیت بازار در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و ارتباطی با زمان تحقق تهدید کوانتومی ندارند.
مسئله اصلی برای بیت‌کوین این است که شبکه چگونه می‌تواند پیش از عملی‌شدن این تهدید، سازوکارهای امنیتی خود را به‌روزرسانی کند، بدون آنکه اصول مالکیت و بی‌طرفی آن تغییر کند. ائتلاف کوانتومی تلاش دارد مسیر فنی را مشخص کند، اما تصمیم نهایی درباره دارایی‌های آسیب‌پذیر همچنان به هماهنگی گسترده در کل اکوسیستم نیاز خواهد داشت.
