
طبق گزارش CoinDesk، رونق ریاستیکینگ اتریوم که زمانی قرار بود از یک سرمایه، دو منبع درآمد بسازد، در حال از دست دادن جذابیت اقتصادی خود است. کاهش بازده، پایان برنامههای تشویقی و افزایش ریسک قراردادهای هوشمند باعث شده است پروتکلهای بزرگ این حوزه فعالیت اصلی خود را بازتعریف کنند.
خروج ether.fi از مدل اصلی ریاستیکینگ
ether.fi، بزرگترین پروتکل باقیمانده در حوزه لیکویید ریاستیکینگ، اعلام کرده است تا پایان فصل جاری آخرین پیوند ساختاری میان توکنهای استیکینگ خود و EigenLayer را قطع میکند. طبق مستندات پروتکل، در ماه اوت کمتر از یک درصد داراییهای آن همچنان در EigenLayer ریاستیک شده بود و قرار است اعتبارهای برداشت EigenPod تا پایان سال حذف شوند.
این تصمیم، پایان مدلی است که در سال ۲۰۲۴ با سپردهگذاری خودکار داراییها در EigenLayer آغاز شد. ether.fi در ماه اوت قابلیت ریاستیکینگ را از weETH، توکنی که در بازار امور مالی غیرمتمرکز بهعنوان وثیقه استفاده میشود، حذف کرد. کاربرانی که همچنان به ریاستیکینگ علاقه دارند، باید از توکن جداگانهای استفاده کنند که بر بستر Symbiotic، رقیب EigenLayer، ساخته شده است.
مایک سیلاگادزه، مدیرعامل ether.fi، دلیل این تغییر را ریسک و نبود بازده معنادار عنوان کرده است. در مدل استیکینگ عادی، کاربران اتریوم خود را برای کمک به امنیت شبکه قفل میکنند و در ازای آن پاداش میگیرند. ریاستیکینگ قرار بود همان اتریوم را برای تأمین امنیت سرویسهایی مانند اوراکلها و لایههای دسترسپذیری داده نیز به کار بگیرد و درآمدی اضافه ایجاد کند. توکنهای لیکویید ریاستیکینگ هم رسید قابل معاملهای هستند که امکان استفاده از سرمایه بهعنوان وثیقه را حفظ میکنند.
EigenLayer در اوج خود ۱۹.۷ میلیارد دلار دارایی داشت و ارزش توکنهای لیکویید ریاستیکینگ در شش هفته نخست سال ۲۰۲۴ بیش از هزار درصد رشد کرد. با این حال، سرویسهایی که امنیت خریداری میکردند، ظاهراً به اندازهای پرداخت نکردند که هم بازده استیکینگ پایه و هم پاداش اضافی مورد انتظار را پوشش دهد.
درآمد اندک در برابر ریسک بیشتر
دادههای DefiLlama در ۸ سپتامبر نشان میدهد بخش ریاستیکینگ با ۱۰.۰۲ میلیارد دلار دارایی، طی هفته قبل فقط ۹۹٬۹۷۷ دلار کارمزد ایجاد کرده است. در مقابل، استیکینگ عادی با ۵۱.۸۷ میلیارد دلار دارایی، ۲۷.۳۵ میلیون دلار کارمزد داشته است. بر این اساس، درآمد به ازای هر دلار دارایی تأمینشده در استیکینگ عادی تقریباً ۵۳ برابر بیشتر بوده است.
دو تحول دیگر نیز انگیزه ریاستیکینگ را کاهش داد. برنامههای امتیازی که پیشتر سپردهگذاری را یارانه میدادند، در طول سال ۲۰۲۵ رو به پایان رفتند. سپس در آوریل ۲۰۲۵، جریمه اسلشینگ فعال شد؛ یعنی اگر اپراتور رفتار نادرستی داشته باشد، آفلاین شود یا پیامهای متناقض امضا کند، بخشی از اتریوم سپردهشده از بین میرود. در نتیجه، ریاستیکینگ ریسکی واقعی پیدا کرد، بدون آنکه بازده اضافی متناسبی برای جبران این ریسک ایجاد شود.
پنج توکن بزرگ باقیمانده، یعنی Renzo، Kelp، Swell، Puffer Finance و Bedrock، در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ مجموعاً ۹۵۳٬۳۵۰ دلار سود ناخالص داشتند؛ این رقم سه فصل قبل ۲.۱۸ میلیون دلار بود. سود ناخالص Puffer که ۲۳ میلیون دلار سرمایه جذب کرده، ۲۱٬۵۹۰ دلار و سود Swell برابر با ۲۲٬۳۷۰ دلار گزارش شده است.
صورتهای مالی نشان میدهد بخش سودآور این کسبوکار بیشتر از استیکینگ پایه میآمد، نه ریاستیکینگ. برای نمونه، در حسابهای Kelp، پاداش توکن EIGEN به ارزش ۴۶۰٬۶۰۰ دلار هم در درآمد و هم در هزینه ثبت شده و عملاً چیزی برای پروتکل باقی نمیگذارد؛ زیرا این پاداش به سپردهگذاران منتقل میشود.
هک Kelp و آسیبپذیری لایه واسط
در ۱۸ آوریل، مهاجمی از ضعف پل میانزنجیرهای Kelp استفاده کرد؛ پلی که توکن را بین بلاکچینها جابهجا میکند. مهاجم طی ۴۶ دقیقه ۱۱۶٬۵۰۰ توکن rsETH، به ارزش تقریبی ۲۹۳ میلیون دلار، ایجاد کرد؛ در حالی که این توکنها پشتوانه اتریومی نداشتند. سپس آنها را در Aave بهعنوان وثیقه سپرده و در برابرشان اتریوم واقعی وام گرفت.
در روزهای پس از این رویداد، حدود ۶ میلیارد دلار از Aave خارج شد و برآورد بدهی بد احتمالی بین ۱۲۳ تا ۲۳۰ میلیون دلار قرار گرفت. Aave در ماه مه استانداردهای پذیرش وثیقه را تغییر داد تا علاوه بر نوسان قیمت، امنیت سایبری و معماری فنی داراییها نیز بررسی شود.
مدیرعامل ether.fi تأکید کرده است که این حادثه ناشی از ضعف امنیتی پل میانزنجیرهای بوده، نه اهرم مالی، و خود EigenLayer در این رویداد دچار اختلال نشده است. با این حال، ماجرا ضعف مهم توکنهای لیکویید ریاستیکینگ را برجسته کرد: کاربر علاوه بر ریسک استیکینگ و ریاستیکینگ، ریسک نرمافزاری توکن واسط و زیرساختهای آن را نیز میپذیرد؛ در حالی که دیگر بازده اضافهای برای این ریسک دریافت نمیکند.
تغییر مسیر ether.fi و تصویر فعلی بازار
ether.fi اکنون خود را یک نئوبانک رمزارزی معرفی میکند. این شرکت کارت پرداخت مبتنی بر داراییهای رمزارزی، بازار وامدهی روی شبکه لایه دوم Optimism و مجموعهای از خزانهها را اداره میکند و در ماه اوت سهام، فلزات و مسیرهای پرداخت فیات توکنیزهشده را نیز اضافه کرد. سهم کارت از درآمد ماهانه شرکت از ۱۷ درصد در ژانویه به ۴۶ درصد در ژوئیه رسید.
با این حال، دادههای DefiLlama نشان میدهد سود ناخالص ether.fi از ۱۸.۷۱ میلیون دلار در سهماهه سوم ۲۰۲۵ به ۹.۹۹ میلیون دلار در سهماهه دوم ۲۰۲۶ کاهش یافته است. در همان فصل، کارت ۳.۱۴ میلیون دلار سود ناخالص داشت و ریاستیکینگ EigenLayer با ۲.۸۷ میلیون دلار همچنان یکی از خطوط سودآور اصلی شرکت بود. اختلاف میان این ارقام و ادعای رشد نرخ درآمد سالانه شرکت میتواند ناشی از تفاوت میان درآمد و سود ناخالص و نیز تفاوت میان نرخ سالانهسازیشده و عملکرد یک فصل باشد.
**تصویر بازار بر اساس دادههای Moneyiar در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶:** اتریوم با قیمت ۲٬۶۸۱.۷۰ دلار، در ۲۴ ساعت ۰.۱۳ درصد کاهش و در هفت روز ۲.۰۵ درصد افزایش داشت. شیبا اینو با قیمت ۰.۰۰۰۰۰۵۸۴۰۶ دلار، ۰.۴۶ درصد در ۲۴ ساعت و ۶.۱۰ درصد در هفت روز رشد کرد. یونیسواپ با قیمت ۹.۴۳۳۲ دلار، در ۲۴ ساعت ۲.۹۸ درصد و در هفت روز ۴.۸۲ درصد بالا رفت. پپه نیز با قیمت ۰.۰۰۰۰۰۴۴۳۲۷ دلار، در ۲۴ ساعت ۰.۰۶ درصد افت و در هفت روز ۱۴.۷۰ درصد رشد داشت.
مسئله اصلی برای این صنعت دیگر صرفاً امکان فنی ریاستیکینگ نیست؛ بلکه توانایی آن برای ایجاد درآمدی است که ارزش پذیرش ریسک اضافی را داشته باشد. ether.fi با خروج از مدل اولیه خود، پیش از آنکه این پرسش به نتیجه برسد، مسیر کسبوکارش را به سمت خدمات مالی گستردهتر تغییر داده است.