
کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا، SEC، در دوم اکتبر با تغییر مقرراتی موافقت کرد که به بورس Cboe اجازه میدهد شش صندوق اهرمی سهبرابری را در بازار خود فهرست کند. این صندوقها از سوی شرکت Volatility Shares ارائه شدهاند و داراییهای پایه آنها بیتکوین، اتریوم، طلا، نقره، نفت خام و گاز طبیعی است. گزارش اولیه این رویداد را Decrypt منتشر کرده است.
این تصمیم به معنای آغاز فوری معاملات نیست. دستور SEC تاریخ مشخصی برای عرضه تعیین نکرده و طبق پرونده Cboe، سهام هر صندوق تنها پس از لازمالاجراشدن بیانیه ثبت همان صندوق میتواند معامله شود. در صورت آغاز معاملات، سهام صندوقها مانند سهام عادی در بورس Cboe BZX خریدوفروش خواهد شد.
صندوقها چگونه کار میکنند؟
هر صندوق تلاش میکند بازده روزانه قراردادهای آتی دارایی مربوطه را سه برابر کند. برای نمونه، اگر قراردادهای آتی بیتکوین در یک روز ۲ درصد افزایش پیدا کنند، هدف صندوق کسب بازده ۶ درصدی است. در جهت عکس، افت ۲ درصدی قراردادهای آتی میتواند به زیان هدفگذاریشده ۶ درصدی برای صندوق منجر شود.
این محصولات عمدتا از طریق قراردادهای آتی در معرض دارایی پایه قرار میگیرند. قرارداد آتی توافقی برای خرید یا فروش یک دارایی با قیمت مشخص در تاریخی در آینده است. صندوق قابل معامله در بورس یا ETF نیز سبدی از داراییها یا ابزارهای مالی است که سرمایهگذار میتواند آن را مانند یک سهم از طریق کارگزاری معامله کند. در نوع اهرمی، استفاده از ابزارهای مالی و بدهی میتواند هم بازده و هم زیان را بزرگتر کند.
نکته اصلی در این محصولات، واژه «روزانه» است. هدف سهبرابری در پایان هر روز بازتنظیم میشود و قرار نیست طی چند روز یا چند هفته دقیقا سه برابر تغییر کلی دارایی پایه باشد. نوسانهای پیاپی میتواند نتیجه نهایی را از این نسبت دور کند.
برای مثال، اگر قراردادهای آتی بیتکوین در روز دوشنبه ۱۰ درصد افت کنند و روز سهشنبه ۱۰ درصد بالا بروند، خود دارایی در مجموع یک درصد پایینتر از سطح آغاز دوره قرار میگیرد. یک صندوق سهبرابری در این سناریو ابتدا ۳۰ درصد افت و سپس ۳۰ درصد رشد میکند. سرمایه ۱۰۰ دلاری پس از افت به ۷۰ دلار میرسد و رشد ۳۰ درصدی روز دوم، ۲۱ دلار به آن اضافه میکند؛ بنابراین ارزش نهایی ۹۱ دلار، یعنی ۹ درصد کمتر از ابتدا، خواهد بود. SEC و نهاد ناظر صنعت کارگزاری آمریکا، FINRA، پیشتر درباره همین تفاوت میان هدف روزانه و نتیجه دورههای طولانیتر هشدار دادهاند.
چرا تأیید SEC لازم بود؟
قواعد فهرستکردن سریع Cboe برای صندوقهای کالایی، محصولاتی را که بازده چندبرابری یک دارایی را دنبال میکنند، دربر نمیگیرد. به همین دلیل، بورس برای این شش صندوق به تأیید جداگانه SEC نیاز داشت. سایر الزامات فهرستشدن Cboe همچنان باید رعایت شود.
SEC در تصمیم خود به برخی سازوکارهای موجود نیز اتکا کرده است. کارگزاران در چارچوب مقررات «بهترین منفعت» یا Regulation Best Interest باید در قبال مشتریان خرد رفتار کنند. از سوی دیگر، FINRA برای فروش محصولات اهرمی و معاملات مبتنی بر وام یا مارجین، الزامات سختگیرانهتری دارد.
Volatility Shares پیشتر نیز در بازار آمریکا حضور داشته است. این شرکت در سال ۲۰۲۳ نخستین ETF اهرمی رمزارزی آمریکا را با تمرکز بر قراردادهای آتی بیتکوین راهاندازی کرد. ETFهای بیتکوین نقدی که مستقیما خود رمزارز را نگهداری میکنند، در ژانویه ۲۰۲۴ و پس از حدود یک دهه رد درخواستها وارد بازار شدند.
پس از آن، رقابت برای عرضه محصولات با اهرم بیشتر شدت گرفت. در اکتبر ۲۰۲۵ شرکت Defiance برای ۴۹ صندوق با موقعیتهای خرید و فروش سهبرابری درخواست داد و Volatility Shares نیز محصولات پنجبرابری را مطرح کرد. با این حال، SEC در دسامبر ۲۰۲۵ بررسی محصولات با اهرم بالاتر از دو برابر را متوقف کرد و برای ۹ ناشر، از جمله ProShares، نامه هشدار فرستاد. این نهاد در مارس ۲۰۲۶ نیز از ناشران خواست از عرضه محصولات پنجبرابری خودداری کنند.
Volatility Shares در همان دوره به توسعه محصولات دوبرابری ادامه داد. این شرکت در آوریل ۲۰۲۶ صندوقهای دوبرابری مرتبط با کاردانو، استلار و چینلینک را عرضه کرد و به محصولات موجود خود برای بیتکوین، اتریوم، سولانا و XRP افزود.
سابقه محصولات سهبرابری و تصویر فعلی بازار
محصولات سهبرابری برای همه داراییهای موردنظر کاملا بیسابقه نیستند. طبق دستور SEC، صندوقهای سهبرابری مرتبط با نقره، نفت خام و گاز طبیعی که پیشتر از سوی ناشران دیگری عرضه شده بودند، بعدا از بازار خارج شدند. یک محصول سهبرابری طلا از ناشر دیگری همچنان معامله میشود.
در زمان ثبت دادههای Moneyiar، یعنی ساعت ۱۰:۳۴ روز ۷ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت +۰۳:۳۰، بیتکوین با قیمت ۸۳٬۷۳۴٫۲۳ دلار معامله میشد؛ بازده ۲۴ساعته آن منفی ۲٫۶۹ درصد و تغییر هفتروزه آن منفی ۰٫۱۳ درصد بود. اتریوم نیز ۲٬۵۷۹٫۵۲ دلار قیمت داشت و در ۲۴ ساعت ۴٫۹۴ درصد و در هفت روز ۴٫۳۲ درصد کاهش نشان میداد.
در همین دادههای Moneyiar، قیمت شیبا اینو ۰٫۰۰۰۰۰۵۴۹۰۳ دلار بود؛ این رمزارز در ۲۴ ساعت ۶٫۸۰ درصد و در هفت روز ۵٫۵۵ درصد افت کرده بود. یونیسواپ نیز با قیمت ۸٫۰۲ دلار، کاهش ۱۰٫۰۴ درصدی در ۲۴ ساعت و افت ۹٫۳۲ درصدی در هفت روز ثبت کرد.
تصمیم SEC مسیر فهرستشدن این شش صندوق را باز کرده است، اما تا زمان اجراییشدن بیانیه ثبت هر صندوق، معامله آنها در Cboe آغاز نمیشود. همچنین اهرم سهبرابری این محصولات به عملکرد یکروزه مربوط است و نتیجه نگهداری آنها در دورههای طولانیتر میتواند به دلیل بازتنظیم روزانه، تفاوت قابلتوجهی با سه برابر تغییر دارایی پایه داشته باشد.