
کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) در نخستین تغییر بزرگ قواعد مربوط به عاملان انتقال از اواخر دهه ۱۹۷۰، استفاده از فناوری بلاکچین در ثبت و انتقال مالکیت اوراق بهادار را در چارچوب مقررات موجود به رسمیت میشناسد. این پیشنهاد در اول سپتامبر ارائه شد و به گفته SEC، با هدف هماهنگ کردن مقررات رسمی با شیوه فعالیت امروزی و آینده عاملان انتقال تهیه شده است.
اهمیت این تغییر فقط به دیجیتالی شدن سوابق محدود نمیشود. در بازار توکنیزهشده، ممکن است اطلاعات مالکیت همزمان در چند محل نگهداری شود: یک توکن که نقش پوشش یا نماینده دارایی را دارد، یک شرکت با هدف خاص (SPV)، دفتر داخلی کارگزار و پایگاه داده خارج از زنجیره متعلق به عامل انتقال. این پراکندگی میتواند مشخص کردن مالک رسمی دارایی را دشوار کند؛ موضوعی که در ستون منتشرشده از سوی CoinDesk درباره آن هشدار داده شده است.
نقش عامل انتقال در بازار اوراق بهادار
عامل انتقال نهادی است که فهرست رسمی مالکان اوراق بهادار را نگهداری میکند، انتقال سهام را پردازش میکند و محدودیتهای قانونی درجشده روی اوراق را مدیریت میکند. این نهاد همچنین در سازوکارهای ملی تسویه و پایاپای، از جمله در تعامل با شرکت سپردهگذاری تراست (DTCC)، نقش دارد. به زبان ساده، دفتر ثبت عامل انتقال باید نشان دهد چه کسی مالک چه سهمی است.
رئیس SEC، پل اتکینز، در متن پیشنهاد گفته است قواعد رسمی باید نحوه فعالیت عاملان انتقال در زمان حاضر و آینده را در نظر بگیرد؛ از جمله استفاده از فناوری بلاکچین در عرضه اوراق بهادار و انتقال سهام. این موضع به معنای تأیید عمومی همه مدلهای توکنیزهسازی نیست، بلکه پذیرفتن این نکته است که بلاکچین میتواند برای ثبت سوابق مالکیت به کار رود.
توکنها میتوانند امکان معامله پیوسته، تسویه سریعتر و توزیع گستردهتر را فراهم کنند. با این حال، اگر خود توکن همان دارایی موردنظر نباشد و فقط نماینده یک گواهی یا سهم خارج از زنجیره باشد، لایه دیگری میان دارایی واقعی و مالک ایجاد میشود. در چنین مدلی، هماهنگ ماندن دفتر توکن با دفتر رسمی مالکیت به یک ضرورت عملیاتی تبدیل میشود.
درس بحران کاغذی والاستریت
نگرانی مطرحشده درباره تکرار یک بحران قدیمی است. در اواخر دهه ۱۹۶۰، افزایش غیرمنتظره حجم معاملات، سامانه دستی و کاغذی پردازش و تسویه معاملات سهام را تحت فشار قرار داد. واحدهای عملیاتی بازار برای ماهها از رسیدگی به حجم کار عقب ماندند و بورس نیویورک برای پاکسازی این انباشت، به مدت نیمسال چهارشنبهها را تعطیل کرد.
یکی از مشکلات آن دوره نبود یک فهرست واحد و معتبر از مالکان اوراق بهادار بود. صنعت مالی در نهایت با حرکت از ثبت فیزیکی و پراکنده به ثبت دیجیتال متمرکز، این مسئله را حل کرد. شرکت سپردهگذاری (DTC) که در سال ۱۹۷۳ شکل گرفت، گواهیهای فیزیکی را در یک خزانه مرکزی نگهداری کرد و انتقال مالکیت را از طریق ثبت الکترونیکی ممکن ساخت؛ روشی که همچنان زیربنای بخش بزرگی از بازارهای مالی جهانی است.
در توکنیزهسازی، خطر مشابهی میتواند از استاندارد نبودن دفاتر ثبت به وجود آید. اگر دفتر توکن، SPV، کارگزار و عامل انتقال هرکدام بخشی از واقعیت مالکیت را نگهداری کنند، بازار با چند نسخه رقیب از اطلاعات مالکیت روبهرو خواهد شد.
پیشنهادها برای اجرای مدل توکنیزه
نویسنده این تحلیل معتقد است SEC نباید برای عاملان انتقال فعال در حوزه رمزارز، مجوزی کاملاً جداگانه ایجاد کند یا سهام توکنیزهشده را به یک محیط آزمایشی محدود کند. ادغام دفترهای توزیعشده در چارچوب فعلی بخش ۱۷A قانون بورس میتواند از شکلگیری بازاری دوپاره جلوگیری کند؛ بازاری که در آن سهام سنتی و سهام توکنیزهشده در دو نظام جداگانه فعالیت کنند.
برای عملی شدن این رویکرد، چند موضوع در پیشنهادهای اجرایی اهمیت دارد:
- فرم TA-2 باید میان دفترهای مالکیت بومی روی زنجیره و مدلهایی که توکن فقط پوشش یک دارایی خارج از زنجیره است، تفاوت بگذارد.
- فرآیند شناسایی مالک باید بتواند از شناسههای مدرن مانند اعتبارنامههای رمزنگاریشده، هویت دیجیتال و آدرس کیف پول در کنار الزامات قانونی استفاده کند؛ زیرا اتکا به نشانی فیزیکی برای همه کاربردها با ساختار داراییهای روی زنجیره سازگار نیست.
- قواعد مربوط به حذف محدودیتهای قانونی از اوراق باید فناوریهای برنامهپذیر را در نظر بگیرند. قراردادهای هوشمندی که پیش از معامله محدودیتها را اعمال میکنند، در صورت طراحی، آزمون و نظارت عامل انتقال ثبتشده، میتوانند بخشی از وظیفه اجرای مقررات را خودکار کنند.
با وجود این، آدرس کیف پول بهتنهایی جایگزین یک واسطه تحت نظارت نیست. حتی اگر بلاکچین عمومی دفتر رسمی ثبت باشد، عامل انتقال همچنان برای پیوند دادن دارایی روی زنجیره با مالک قابل شناسایی و اجرای الزامات قانونی اهمیت دارد. مسئله اصلی، از نگاه این تحلیل، جلوگیری از ساختن یک دفتر کاغذی جدید روی بلاکچینی است که میتواند خودِ دفتر اصلی باشد.
تصویر بازار بر اساس دادههای Moneyiar
دادههای بازار Moneyiar در اول اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۳ تا ۰۹:۰۴ به وقت +۰۳:۳۰، وضعیت متفاوتی را در میان چند دارایی نشان میدهد:
- کرونوس (CRO) با قیمت ۰٫۰۶۸۷۸۱ دلار، در ۲۴ ساعت ۲٫۶۷ درصد و در هفت روز ۱۲٫۲۹ درصد افزایش داشته است.
- لایتر (LIT) با قیمت ۳٫۹۸۱۹۹ دلار، در ۲۴ ساعت ۴٫۷۸ درصد رشد کرده، اما بازده هفتروزه آن منفی ۲۵٫۲۰ درصد بوده است.
- ایپکوین (APE) با قیمت ۰٫۱۵۰۵۲۱ دلار، یک درصد در ۲۴ ساعت کاهش و ۰٫۹۸ درصد در هفت روز افزایش داشته است.
- تَگر (TAG) با قیمت ۰٫۰۰۰۸۵۹۹۸ دلار، در ۲۴ ساعت ۰٫۹۱ درصد و در هفت روز ۱٫۵۳ درصد رشد کرده است.
این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان ثبت دادههای Moneyiar را نشان میدهند و ارتباط مستقیمی با پیشنهاد مقرراتی SEC ندارند.