ارتقای بزرگ پروتکل اجماع سولانا با نام Alpenglow روی شبکه اصلی بتا فعال شد؛ تغییری که به گفته تیم توسعه‌دهنده Anza، زمان نهایی و برگشت‌ناپذیر شدن تراکنش‌ها را از حدود ۱۲٫۸ ثانیه به نزدیک ۱۵۰ میلی‌ثانیه کاهش می‌دهد. این ارتقا در حالی اجرا شده که سولانا از زمان راه‌اندازی در سال ۲۰۲۰، برای نخستین بار پروتکل اصلی اجماع خود را کنار گذاشته است.
جایگزینی TowerBFT در شبکه اصلی
اعتبارسنج‌های سولانا در ساعت حدود ۱۴:۰۰ به وقت هماهنگ جهانی، در اسلات شماره ۴۵۹٬۶۵۳٬۰۰۰، پروتکل TowerBFT را بازنشسته کردند و Alpenglow را روی شبکه در حال اجرا به کار گرفتند. این انتقال با حفظ دفترکل موجود انجام شد و اپراتورهای مستقل اعتبارسنجی برای هماهنگی روی یک نقطه مشترک از شبکه به توافق رسیدند.
TowerBFT از مارس ۲۰۲۰ پروتکل اجماع سولانا بود. این سیستم می‌توانست در چند ثانیه یک تأیید مشروط ارائه کند، اما برای رسیدن به نهایی‌شدن کامل تراکنش حدود ۱۲٫۸ ثانیه زمان لازم داشت. نهایی‌شدن به مرحله‌ای گفته می‌شود که در آن تراکنش دیگر قابل برگشت نیست؛ مرحله‌ای که صرافی‌ها، بانک‌ها و پذیرندگان تجاری معمولاً برای قطعی تلقی کردن انتقال دارایی منتظر آن می‌مانند.
Alpenglow این دو مرحله را در یک فرایند فشرده‌تر ترکیب می‌کند. در طراحی جدید، اعتبارسنج‌ها رأی‌های خود را مستقیماً برای یکدیگر ارسال می‌کنند، نه اینکه رأی‌ها در بلاک‌های بعدی نوشته شوند. وزن هر رأی نیز بر اساس میزان سهام اعتبارسنج تعیین می‌شود. به این ترتیب، زمانی که آستانه لازم از آرای سهام‌محور به دست آید، شبکه می‌تواند بلافاصله بلاک را نهایی اعلام کند.
چرا این تغییر برای سولانا اهمیت دارد؟
کاهش زمان نهایی‌شدن از چندین ثانیه به حدود ۱۵۰ میلی‌ثانیه، مستقیماً به سرعت قطعی شدن انتقال‌ها مربوط است، نه صرفاً زمانی که یک تراکنش برای نخستین بار در شبکه دیده می‌شود. طبق توضیحات Anza، این ویژگی برای کاربردهایی مانند صرافی‌ها، بانک‌ها و کسب‌وکارهایی که به تسویه سریع نیاز دارند اهمیت دارد.
به گفته تیم پژوهشی Anza، یک مسیر جایگزین در Alpenglow شامل دو دور رأی‌گیری است که هر کدام به موافقت ۶۰ درصد از سهام نیاز دارند. این مسیر می‌تواند برای اعتبارسنج‌هایی که از نظر جغرافیایی به یکدیگر نزدیک هستند، از جمله اپراتورهای مستقر در اروپا، حتی سریع‌تر عمل کند.
این پروتکل برای ادامه فعالیت شبکه در شرایط اختلال نیز طراحی شده است. بر اساس توضیحات منتشرشده، Alpenglow می‌تواند در وضعیتی که کمتر از ۲۰ درصد سهام به شکل مخرب رفتار کنند و ۲۰ درصد دیگر نیز آفلاین باشند، به کار خود ادامه دهد. اگر شبکه برای ۱۰ ثانیه هیچ بلاکی را نهایی نکند، اعتبارسنج‌ها به‌تدریج زمان تولید بلاک را افزایش می‌دهند تا پیام‌ها فرصت عبور پیدا کنند و روند تولید بلاک دوباره برقرار شود.
Brennan Watt، مدیرعامل Anza، این تحول را بزرگ‌ترین و بلندپروازانه‌ترین ارتقای بلاک‌چینی از زمان انتقال اتریوم به اثبات سهام در رویداد «Merge» در سال ۲۰۲۲ توصیف کرده است. او گفت Anza این طرح را در کمتر از ۱۸ ماه از مرحله مقاله فنی به شبکه اصلی رسانده است. گزارش اصلی این رویداد را Decrypt منتشر کرده است.
مسیر Alpenglow تا فعال‌سازی
طرح Alpenglow در مه ۲۰۲۵ توسط تیم پژوهشی Anza به سرپرستی راجر واتن‌هوفر، استاد مؤسسه فناوری فدرال زوریخ، به همراه کوئنتین کنیپ و کوبی سلیوینسکی منتشر شد. اعتبارسنج‌های سولانا در سپتامبر ۲۰۲۵ با ۹۸ درصد رأی موافق، پیشنهاد فنی SIMD-0236 برای اجرای این ارتقا را تأیید کردند.
پیش از ورود به شبکه اصلی، این طرح مراحل مختلف آزمایش را پشت سر گذاشت؛ از جمله آزمون‌های امنیتی و نفوذ، تمرین‌های مکرر مهاجرت، یک رقابت امنیتی و راه‌اندازی روی شبکه‌های آزمایشی سولانا. Alpenglow در مه ۲۰۲۶ روی خوشه آزمایشی جامعه سولانا فعال شد و Anza در ۱۳ اکتبر تاریخ ۲۱ اکتبر را برای راه‌اندازی روی شبکه اصلی تأیید کرد. پیاده‌سازی این پروتکل در نرم‌افزار اعتبارسنج Agave انجام شده است.
فعال شدن Alpenglow زمینه را برای تغییرات دیگری نیز فراهم می‌کند. Rotor قرار است شیوه انتشار داده‌های بلاک در شبکه را تغییر دهد و طرح چرخش رهبر با درنظر گرفتن موقعیت جغرافیایی اعتبارسنج‌ها می‌تواند تأخیر هنگام جابه‌جایی تولید بلاک میان آن‌ها را کاهش دهد. هیچ‌یک از این پروژه‌ها هنوز تاریخ قطعی اجرا ندارند.
همچنین تیم Firedancer متعلق به Jump Crypto پیشنهاد کرده است سقف ۶۰ میلیون واحد محاسباتی برای هر بلاک حذف شود تا اندازه بلاک‌ها بر اساس توان سریع‌ترین اعتبارسنج‌ها افزایش یابد. اعتبارسنج‌های کندتر می‌توانند با قابلیت «رأی ندادن» از برخی رأی‌گیری‌ها کنار بکشند. منتقدان هشدار داده‌اند که چنین تغییری ممکن است به نفع اپراتورهای برخوردار از منابع مالی بیشتر باشد و تمرکز شبکه را افزایش دهد.
وضعیت بازار طبق داده‌های Moneyiar
بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۲۳:۲۹ روز ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت تهران، قیمت سولانا ۱۰۳٫۲۸ دلار بود و این رمزارز در ۲۴ ساعت گذشته ۳٫۵۴ درصد و طی هفت روز گذشته ۱٫۸۳ درصد کاهش داشت.
در همین زمان، اتریوم با قیمت ۲٬۳۸۱٫۸۴ دلار معامله می‌شد؛ بازده آن در ۲۴ ساعت منفی ۳٫۷۹ درصد و در هفت روز منفی ۲٫۳۱ درصد بود. شیبا اینو با قیمت ۰٫۰۰۰۰۰۴۹۳۸۵ دلار، در بازه‌های یک‌روزه و هفت‌روزه به‌ترتیب ۴٫۳۰ و ۳٫۱۶ درصد افت داشت. یونی‌سواپ نیز با قیمت ۶٫۹۸ دلار، کاهش ۶٫۷۲ درصدی در ۲۴ ساعت و ۵٫۷۲ درصدی در هفت روز ثبت کرد.
