بنیاد سولانا برنامه‌ای متن‌باز برای تسویه معاملات نهادی معرفی کرده است که انتقال دارایی و وجه را به‌صورت هم‌زمان روی شبکه انجام می‌دهد. این برنامه با نام Solana DvP می‌تواند زمان نهایی‌شدن معامله را از یک یا چند روز به چند ثانیه کاهش دهد و ریسک انجام‌نشدن تعهد یکی از طرفین را محدود کند. جی‌پی‌مورگان نیز با ارائه تجربه خود در حوزه تسویه معاملات، در شکل‌گیری الزامات این پروژه مشارکت داشته است.
تسویه اتمیک چیست و چه مسئله‌ای را هدف می‌گیرد؟
در بازارهای سنتی، انتقال دارایی و پرداخت وجه معمولا از مسیر چندین نهاد از جمله اتاق‌های پایاپای و متولیان نگهداری دارایی انجام می‌شود. این فرایند ممکن است یک تا دو روز طول بکشد. در این فاصله، سرمایه درگیر می‌ماند و این احتمال وجود دارد که یکی از طرفین پس از دریافت دارایی یا وجه، تعهد خود را انجام ندهد؛ خطری که به‌طور کلی به ریسک طرف مقابل یا ریسک اصل معامله مربوط است.
Solana DvP برای حل این مشکل، دو بخش معامله یعنی تحویل دارایی و پرداخت را در یک تراکنش به‌هم‌پیوسته روی زنجیره ثبت می‌کند. در این مدل، هر دو انتقال باید با هم نهایی شوند؛ اگر یکی از آنها انجام نشود، کل معامله نیز نهایی نمی‌شود. به این نوع سازوکار «تسویه اتمیک» گفته می‌شود، زیرا معامله مانند یک واحد واحد عمل می‌کند و نمی‌توان تنها یک بخش آن را جداگانه قطعی کرد.
در نتیجه، موسسات لازم نیست صرفا به این اعتماد کنند که طرف مقابل در مرحله‌ای بعدی دارایی یا وجه را تحویل خواهد داد. هدف برنامه این است که نهایی‌شدن تسویه را به چند ثانیه برساند؛ در حالی که در ساختارهای سنتی، این نهایی‌شدن می‌تواند روزها زمان ببرد.
استانداردی باز برای دارایی‌های توکنیزه‌شده
بنیاد سولانا می‌گوید موسسات تاکنون برای تسویه معاملات روی شبکه، اغلب مجبور بوده‌اند قراردادهای هوشمند اختصاصی و جداگانه برای هر معامله سفارش دهند. Solana DvP قرار است این الگوی پراکنده را با یک استاندارد مشترک در سراسر اکوسیستم سولانا جایگزین کند. این برنامه متن‌باز است و بر زیرساخت عمومی شبکه اجرا می‌شود.
این استاندارد همچنین از سوی شرکت‌های بیرونی ممیزی امنیتی شده و بنیاد سولانا اعلام کرده است که برای استفاده از وجوه واقعی آماده است. اهمیت چنین رویکردی به رشد دارایی‌های توکنیزه‌شده مربوط می‌شود؛ دارایی‌هایی که نماینده دیجیتال اوراق بهادار یا دیگر دارایی‌های مالی در یک شبکه بلاک‌چینی هستند. هرچه انتقال مالکیت و پرداخت سریع‌تر، هماهنگ‌تر و کم‌ریسک‌تر انجام شود، اصطکاک عملیاتی استفاده از این دارایی‌ها نیز کمتر خواهد شد.
سولانا پیش‌تر در آزمایش‌های نهادی حوزه توکنیزه‌کردن دارایی‌ها حضور داشته است. یکی از نمونه‌های مطرح، معامله اوراق تجاری تنظیم‌شده با نقش‌آفرینی جی‌پی‌مورگان و برای شرکت گلکسی دیجیتال بوده که تسویه آن با USDC انجام شده است. استیبل‌کوین USDC نوعی دارایی دیجیتال طراحی‌شده برای حفظ ارزش نزدیک به دلار آمریکا است. استاندارد جدید می‌تواند به جای آنکه هر معامله به‌صورت یک پروژه جداگانه ساخته شود، زیرساخت مشترکی برای تکرار چنین معاملات ایجاد کند.
نقش جی‌پی‌مورگان و برنامه‌های حریم خصوصی
به گزارش CoinDesk، جی‌پی‌مورگان در تدوین این پروژه، تجربه چند دهه‌ای خود در زمینه تسویه را در اختیار بنیاد سولانا گذاشته است. این مشارکت به نیازهایی مانند مهلت‌های تسویه، جداسازی وجوه در حساب امانی و قابلیت‌های مورد استفاده ناشران تحت نظارت مربوط بوده است.
این الزامات شامل برخی قابلیت‌های استاندارد توکن‌های سولانا موسوم به Token-2022 نیز می‌شود. برای نمونه، توکن‌های قابل توقف می‌توانند در شرایط اضطراری به مدیر اجازه دهند انتقال‌ها را موقتا متوقف کند. «هوک‌های انتقال» نیز از دیگر قابلیت‌هایی هستند که در این استاندارد توکنی مورد استفاده ناشران تحت نظارت قرار می‌گیرند.
بنیاد سولانا اعلام کرده است که قصد دارد قابلیت‌های حریم خصوصی را نیز به این برنامه اضافه کند. این موضوع برای موسسات مهم است، زیرا آنها ممکن است به تسویه سریع روی زیرساخت عمومی نیاز داشته باشند، اما نخواهند جزئیات معاملاتشان برای همه قابل مشاهده باشد. در نشست Consensus هنگ‌کنگ در فوریه امسال نیز موسسات بر اهمیت حریم خصوصی قوی برای پذیرش گسترده بلاک‌چین در بازارهای نهادی تاکید کرده بودند.
Solana DvP نخستین تلاش برای ایجاد تسویه تحویل در برابر پرداخت نیست. شبکه پرداخت مجوزدار Kinexys متعلق به جی‌پی‌مورگان پیش‌تر یک معامله DvP میان‌زنجیره‌ای را با Ondo Finance آزمایش کرده بود. ClearToken نیز تسویه DvP را از طریق برنامه‌های بومی، کاملا مجوزدار و تحت نظارت خود بر شبکه Canton ارائه کرده است. تفاوتی که بنیاد سولانا برای برنامه تازه خود برجسته می‌کند، متن‌بازبودن استاندارد و اجرای آن بر زیرساخت عمومی است.
تصویر بازار سولانا در داده‌های Moneyiar
بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۱۰:۰۸ روز ۷ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت سولانا با نماد SOL برابر با ۱۱۷٫۵۲۰۴۰۴۵۰۸۳ دلار بوده است. این دارایی در ۲۴ ساعت گذشته ۱٫۶۷ درصد و در بازه هفت‌روزه ۱٫۵۳ درصد کاهش داشته است.
در همین زمان، قیمت Gram با نماد GRAM برابر با ۱٫۴۶۸۱۸۵۴۸۲۹ دلار بود و کاهش ۶٫۰۱ درصدی روزانه و ۱٫۷۸ درصدی هفتگی را ثبت کرد. قیمت OpenLedger با نماد OPEN نیز ۰٫۱۱۲۳۴۷۵۱۸۷ دلار گزارش شد؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۵٫۵۷ درصد و در هفت روز ۱۳٫۵۶ درصد افت کرده است. Notcoin با نماد NOT در ساعت ۱۰:۰۹، ۰٫۰۰۰۴۵۹۳۸۱۵ دلار قیمت داشت و تغییرات آن به‌ترتیب کاهش ۶٫۹ درصدی روزانه و ۷٫۹۶ درصدی هفتگی بود. این ارقام، داده‌های بازار Moneyiar در زمان‌های ذکرشده هستند.
