اسپیس‌ایکس برای تأمین تراشه‌های پردازنده گرافیکی موردنیاز مراکز داده خود، یک تعهد الزام‌آور به ارزش حدود ۴۰ میلیارد دلار امضا کرده است؛ قراردادی که در آن، یک نهاد تحت مدیریت آپولو تراشه‌ها را خریداری و سپس برای چند سال به اسپیس‌ایکس اجاره می‌دهد. این خبر هم‌زمان با هشدار ایلان ماسک درباره دشوارتر شدن تأمین مالی شرکت‌های هوش مصنوعی منتشر شده است.
قرارداد اسپیس‌ایکس با آپولو چگونه کار می‌کند؟
بر اساس گزارش دیکریپت، تعهد مالی اسپیس‌ایکس برای دریافت تراشه‌های گرافیکی یا GPU تنظیم شده است؛ تراشه‌هایی که برای آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی به کار می‌روند. اسپیس‌ایکس در فوریه، شرکت xAI را در ساختار خود ادغام کرد و اکنون این GPUها برای مراکز داده مرتبط با فعالیت‌های هوش مصنوعی آن استفاده خواهند شد.
در این ساختار، نهاد مدیریت‌شده توسط Apollo Global Management، شرکت سرمایه‌گذاری‌ای که مستقیماً به شرکت‌ها وام می‌دهد، تراشه‌ها را خریداری می‌کند و آن‌ها را در قالب یک اجاره مالی بلندمدت در اختیار اسپیس‌ایکس می‌گذارد. ماسک این توافق را «بدهی» توصیف کرده، اما در پرونده نظارتی، قرارداد به‌عنوان اجاره مالی شرح داده شده است؛ سازوکاری که از نظر اقتصادی شباهت زیادی به وام دارد.
اسپیس‌ایکس قرار است حدود ۴۰ میلیارد دلار اصل تعهد را طی پرداخت‌های فصلی و در یک دوره تقریباً پنج‌ساله بازپرداخت کند. نرخ بهره ثابت این قرارداد هنوز تعیین نشده است. تحویل تراشه‌ها نیز به‌صورت مرحله‌ای انجام می‌شود و آغاز اجاره‌ها برای نیمه نخست سال ۲۰۲۷ پیش‌بینی شده است. شرکت گفته است قرارداد اصلی اجاره مالی تا پیش از پایان سال ۲۰۲۶ نهایی خواهد شد.
هشدار ماسک درباره بازار اعتبار و نئوکلاودها
ماسک در شبکه اجتماعی ایکس گفت بازار بدهی طی هفته‌های اخیر تقریباً دسترسی شرکت‌هایی را که درآمد قابل‌توجهی خارج از مراکز داده هوش مصنوعی ندارند، قطع کرده است. او در مقابل، وضعیت اسپیس‌ایکس را متفاوت دانست و به برخورداری این شرکت از رتبه اعتباری سرمایه‌گذاری و دو منبع درآمدی استارلینک و پرتاب‌های فضایی اشاره کرد.
رتبه «سرمایه‌گذاری» به این معناست که وام‌دهندگان، احتمال ناتوانی وام‌گیرنده در بازپرداخت بدهی را پایین‌تر ارزیابی می‌کنند. مودیز در ژوئن به اسپیس‌ایکس رتبه Baa1 داده بود که در محدوده رتبه‌های سرمایه‌گذاری قرار می‌گیرد. استارلینک، کسب‌وکار اینترنت ماهواره‌ای اسپیس‌ایکس، و فعالیت‌های پرتاب موشک، درآمدهایی هستند که مستقیماً به مراکز داده هوش مصنوعی وابسته نیستند.
ماسک همچنین پیش‌بینی کرد بیش از ۲۰۰ شرکت «نئوکلاود» با مرگ‌ومیر و ادغام گسترده روبه‌رو شوند. نئوکلاودها شرکت‌های تخصصی‌ای هستند که ظرفیت GPU را به توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی اجاره می‌دهند. این شرکت‌ها در سال‌های اخیر برای خرید تراشه و ساخت مراکز داده، به تأمین مالی سنگین نیاز داشته‌اند.
فشار استهلاک تراشه بر شرکت‌های محاسبات ابری
CoreWeave، بزرگ‌ترین شرکت این حوزه، نمونه‌ای از فشارهای مالی موجود است. ارزش سهام این شرکت بین ۳۰ سپتامبر و ۱۶ اکتبر حدود ۳۰ درصد کاهش یافت و از ۸۷ دلار به ۶۱ دلار رسید. CoreWeave حدود ۵۰ میلیارد دلار بدهی دارد و بازده اوراق بدون وثیقه آن در اواسط اکتبر به حدود ۱۵ درصد رسیده بود؛ یعنی سرمایه‌گذاران برای وام‌دادن به این شرکت، بازدهی سالانه‌ای در همین حدود مطالبه می‌کردند.
ریسک اصلی این مدل کسب‌وکار از ناهماهنگی میان عمر اقتصادی تراشه‌ها و مدت بدهی ناشی می‌شود. ارزش تراشه‌ها می‌تواند سریع کاهش یابد، در حالی که بازپرداخت وام یا اجاره مالی سال‌ها ادامه دارد. CoreWeave در سه‌ماهه دوم نزدیک به ۱.۴ میلیارد دلار هزینه استهلاک و کاهش ارزش دارایی ثبت کرد؛ رقمی که در برابر حدود ۲.۶ میلیارد دلار درآمد همان دوره قرار داشت.
کن گریفین، بنیان‌گذار سیتادل، در کنفرانس بازارهای این شرکت در ۲۰ اکتبر گفت GPUها از این نظر به صندلی‌های هواپیما شباهت دارند که پس از ایجاد ظرفیت، هزینه افزودن هر واحد دیگر پایین است. اگر عرضه ظرفیت از تقاضا بیشتر شود، قیمت استفاده از آن می‌تواند به‌شدت افت کند.
چماث پالی‌هاپیتیا، سرمایه‌گذار خطرپذیر، نیز انتظار دارد در سال ۲۰۲۷ ظرفیت بیشتری از محاسبات هوش مصنوعی نسبت به برآوردهای فعلی بلااستفاده یا کم‌استفاده بماند. او از تأخیر در پروژه‌های در حال اجرا و تمرکز شرکت‌های بزرگ ابری، مانند آمازون، مایکروسافت و گوگل، بر نیازهای داخلی خود سخن گفت. به گفته او، سخت‌افزار خریداری‌شده ممکن است درآمدی کمتر از هزینه تأمین مالی خود ایجاد کند و سال ۲۰۲۷ برای این صنعت، سالی پرتلاطم و همراه با ادغام باشد.
تصویر بازار طبق داده‌های مانیار
داده‌های بازار مانیار در ساعت ۲۲:۳۹ روز ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد قیمت POL، توکن پالیگان، ۰.۰۸۹۸۰۸۲۱۸۶ دلار بوده و در ۲۴ ساعت ۰.۳۹ درصد افزایش یافته است؛ بازده هفت‌روزه آن منفی ۰.۷۴ درصد ثبت شده است.
در همین زمان، LIT متعلق به Lighter با قیمت ۳.۱۸۱۹۳۴۲۳۹۶ دلار معامله می‌شد؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۱.۴۵ درصد افت، اما در هفت روز ۵.۱۲ درصد رشد داشت. قیمت COMP متعلق به Compound نیز ۲۱.۱۲۸۷۴۴۷۳۳۸ دلار بود؛ این توکن در ۲۴ ساعت ۱۰.۴۲ درصد کاهش و در بازه هفت‌روزه ۰.۳ درصد افزایش نشان داد. این ارقام، داده‌های بازار مانیار در زمان اعلام‌شده هستند و مستقیماً بازتاب‌دهنده وضعیت قرارداد اسپیس‌ایکس یا شرکت‌های نئوکلاود نیستند.
