نهاد ناظر بر بازار مالی سوئیس، FINMA، روز ۲۰ اکتبر اعلام کرد نخستین صندوق قابل معامله در بورس این کشور را که مستقیماً در بیت‌کوین سرمایه‌گذاری می‌کند، برای عرضه به سرمایه‌گذاران خرد تأیید کرده است. این تصمیم، بیت‌کوین را از مسیر یک صندوق سرمایه‌گذاری تحت قوانین صندوق‌های سوئیس در دسترس عموم قرار می‌دهد؛ هرچند نام صندوق، شرکت صادرکننده و زمان آغاز معاملات هنوز اعلام نشده است.
بر اساس گزارش Decrypt، محصول تأییدشده یک ETF است؛ یعنی واحدهای آن مانند سهام شرکت‌های بورسی در یک بازار معامله می‌شوند. با این حال، FINMA آن را طبق قوانین سوئیس در گروه «سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری جایگزین» با ریسک مشخص طبقه‌بندی کرده است. تفاوت مهم این محصول با برخی ابزارهای رمزارزی موجود در سوئیس این است که دارایی اصلی آن بیت‌کوین است و سرمایه‌گذاری در این رمزارز به‌صورت مستقیم انجام می‌شود.
چرا FINMA از مقررات تنوع‌بخشی معافیت داد؟
قوانین صندوق‌ها معمولاً برای کاهش ریسک، سرمایه‌گذاری را میان چند دارایی یا ابزار مختلف توزیع می‌کنند. در مورد صندوق جدید، FINMA از مقررات مربوط به تنوع‌بخشی ریسک معافیت صادر کرده است. استدلال نهاد ناظر این بود که بیت‌کوین در مقایسه با دیگر رمزارزها سابقه معاملاتی طولانی و حجم معاملات بسیار بالایی دارد.
FINMA اعلام کرده است که همین سابقه و نقدشوندگی بیشتر، مبنای تأیید معافیت بوده است. این تصمیم به معنای حذف ریسک‌های بیت‌کوین نیست؛ بلکه اجازه می‌دهد صندوقی که تمرکز خود را روی یک دارایی گذاشته، با چارچوب خاص صندوق‌های سرمایه‌گذاری سوئیس فعالیت کند.
نهاد ناظر همچنین تأکید کرده است که این نخستین صندوق خرد سوئیس با سرمایه‌گذاری مستقیم در بیت‌کوین است. این نکته آن را از صندوقی که FINMA در سپتامبر ۲۰۲۱ تأیید کرده بود متمایز می‌کند. صندوق Crypto Market Index Fund عمدتاً روی سبدی از دارایی‌های رمزارزی سرمایه‌گذاری می‌کرد و فروش آن فقط برای سرمایه‌گذاران واجد شرایط مجاز بود، نه عموم مردم.
الزامات نگهداری دارایی و حمایت از خریداران
طبق راهنمایی FINMA که در ۱۲ ژانویه ۲۰۲۶ منتشر شده، مؤسسات تحت نظارت این نهاد باید ریسک‌های عملیاتی و نگهداری دارایی‌های رمزارزی را کاهش دهند. حملات سایبری و حفاظت ناکافی از کلیدهای خصوصی، یعنی شناسه‌های رمزنگاری‌شده‌ای که کنترل دسترسی به رمزارزها را در اختیار دارنده قرار می‌دهند، از جمله ریسک‌های مورد توجه این راهنما هستند.
بر اساس این چارچوب، یک بانک امین سوئیسی معمولاً باید بیت‌کوین صندوق را نگهداری کند. امکان سپردن نگهداری به یک متولی ثالث در داخل یا خارج از سوئیس وجود دارد، اما آن متولی باید از نظر سلامت مالی تحت نظارتی هم‌سطح قرار داشته باشد و برای دارایی‌های رمزارزی نیز حمایت ورشکستگی معادل فراهم کند. به این ترتیب، اگر متولی ورشکسته شود، بیت‌کوین‌های صندوق باید بتوانند از دارایی‌های متعلق به ورشکستگی جدا بمانند.
شرکت‌هایی که این صندوق را می‌فروشند نیز باید هنگام عرضه، مقررات رفتار حرفه‌ای قوانین خدمات مالی سوئیس را رعایت کنند. این مقررات شامل ارائه هشدارهای روشن درباره نوسان قیمت و احتمال زیان و همچنین بررسی تناسب محصول با شرایط خریدار است. FINMA گفته است این الزامات، حمایت بیشتری در مقایسه با خرید مستقیم رمزارز فراهم می‌کنند؛ زیرا خریدار ETF از مسیر یک محصول مالی تحت نظارت وارد بازار می‌شود.
تفاوت با محصولات رمزارزی موجود در بورس
در حال حاضر محصولات قابل معامله رمزارزی در بورس‌های سوئیس مشمول قواعد پذیرش و فهرست‌شدن هستند. راهنمای ژانویه FINMA این ابزارها را از نظر قوانین خدمات مالی، محصولات ساختاریافته در نظر می‌گیرد. اما تأیید تازه مربوط به یک صندوق سرمایه‌گذاری تحت قوانین صندوق‌های سوئیس است، نه صرفاً یک محصول ساختاریافته قابل معامله.
FINMA نام صندوق یا ناشر آن را اعلام نکرده و برای شروع فعالیت نیز تاریخی ارائه نداده است. این نهاد فقط گفته است شرکت‌های دیگری نیز درخواست تأسیس ETF بیت‌کوین ارائه کرده‌اند یا از ارائه چنین درخواست‌هایی خبر داده‌اند. بنابراین، تصمیم فعلی چارچوب قانونی نخستین صندوق را مشخص می‌کند، اما جزئیات مربوط به عرضه، نماد معاملاتی و هزینه‌های آن هنوز منتشر نشده است.
در بازار آمریکا، صندوق‌های ETF نقدی بیت‌کوین که قیمت این رمزارز را دنبال می‌کنند و مانند سهام از طریق کارگزاری معامله می‌شوند، در بازه ابتدای اکتبر تا جمعه پیش از گزارش، حدود ۶۱۵ میلیون دلار خروج سرمایه ثبت کردند. با این حال، صندوق IBIT شرکت بلک‌راک، بزرگ‌ترین صندوق از میان ۱۲ صندوق و دارای ۶۶٫۳۷ میلیارد دلار دارایی خالص، روز دوشنبه ۶۶۵٫۲ میلیون دلار ورود سرمایه داشت و تنها صندوق دارای ورود خالص سرمایه بود. مجموع ورود خالص روزانه این گروه ۵۲۶٫۶ میلیون دلار گزارش شد.
تصویر فعلی بازار بیت‌کوین
طبق داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۱۱:۵۹ روز ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت بیت‌کوین ۸۳٬۴۲۵٫۵۱ دلار بوده است. این رمزارز در ۲۴ ساعت گذشته ۲٫۵۱ درصد افزایش قیمت داشته، اما تغییر آن در بازه هفت‌روزه فقط ۰٫۰۵ درصد بوده است. این ارقام صرفاً وضعیت بازار در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و به معنای پیش‌بینی روند آینده نیستند.
