بازار توکن‌های کالایی که تاکنون عمدتاً با طلا شناخته می‌شد، در حال حرکت به‌سوی مدل‌هایی است که علاوه بر ردیابی قیمت دارایی‌های فیزیکی، امکان وام‌دهی، تأمین مالی موجودی و معامله انرژی را نیز فراهم می‌کنند. مدیران Paxos Labs، Theo و Energy Substantiation معتقدند این بازار می‌تواند سرمایه‌گذاران را به کسب‌وکارهایی که به تأمین مالی موجودی نیاز دارند متصل کند؛ با این حال، نگهداری دارایی، لجستیک و ریسک نکول وام‌گیرندگان همچنان موانع اصلی هستند.
بازار توکن‌های کالایی از طلا فاصله می‌گیرد
توکن کالایی، دارایی دیجیتالی مبتنی بر بلاک‌چین است که مالکیت یا میزان مواجهه دارنده با یک دارایی فیزیکی مانند طلا، نقره یا نفت را نشان می‌دهد. این توکن‌ها می‌توانند خرید و انتقال مواجهه با کالا را ساده‌تر کنند، اما چشم‌انداز جدید شرکت‌های فعال در این حوزه فراتر از خریدوفروش صرف دارایی است.
بر اساس داده‌های CoinGecko که در گزارش CoinDesk آمده، ارزش بازار توکن‌های کالایی در پایان مارس ۲۰۲۶ به ۵.۵۵ میلیارد دلار رسید؛ در حالی که این رقم در آغاز سال ۲۰۲۵، ۱.۴۳ میلیارد دلار بود. تقریباً ۹۰ درصد رشد ثبت‌شده در این دوره به توکن‌های با پشتوانه طلا از سوی Paxos و Tether مربوط می‌شد.
اکنون شرکت‌های این صنعت به دنبال آن هستند که دارایی‌های فیزیکی توکن‌شده را به‌عنوان وثیقه یا موجودی قابل استفاده در فعالیت‌های مالی به کار بگیرند. چنین رویکردی می‌تواند گروه‌هایی مانند سرمایه‌گذاران، پالایشگاه‌ها، خزانه‌داری شرکت‌ها و خریداران انرژی را در یک بازار مشترک قرار دهد؛ بازاری که پیش‌تر بیشتر در دست مؤسسات بزرگ بود.
وام‌دهی با پشتوانه طلا و نقره
Paxos Labs بر این باور است که وام‌دهی می‌تواند مرحله بعدی رشد این بازار باشد. توکن PAXGy این شرکت با PAX Gold یا PAXG پشتیبانی می‌شود و ذخایر آن در اختیار وام‌گیرندگان نهادی قرار می‌گیرد. طراحی این محصول به‌گونه‌ای است که با بازپرداخت نرخ‌های وام‌دهی بر مبنای اونس، هر توکن در نهایت قابلیت بازخرید مقدار بیشتری PAXG را پیدا کند؛ در حالی که دارنده همچنان در معرض تغییرات قیمت طلا باقی می‌ماند.
با این حال، بازده وام‌دهی تضمین‌شده نیست و نکول وام‌گیرندگان می‌تواند ارزش توکن را کاهش دهد. به گفته بهو کوتچا، هم‌بنیان‌گذار Paxos Labs، هدف اصلی این مدل فراهم‌کردن دسترسی به بازاری است که وام‌دهی طلا در آن به‌طور سنتی به اندازه سرمایه و روابط نهادی نیاز داشته است. او تقاضا را از سوی افراد، دفترهای خانوادگی و مؤسسات می‌بیند و وام‌گرفتن با وثیقه PAXGy را یکی از مسیرهای احتمالی بعدی می‌داند.
نقره نیز به‌عنوان گزینه‌ای برای گسترش این مدل مطرح شده است. محصول thSLVR شرکت Theo درآمد حاصل از اجاره نقره به مؤسسات را به دارندگان توکن منتقل می‌کند و هم‌زمان مواجهه آنان با قیمت نقره را حفظ می‌کند. ایگی ایوپه، مدیر سرمایه‌گذاری Theo، گفت مالکان کالا، پالایشگاه‌هایی که برای موجودی خود به تأمین مالی نیاز دارند و خزانه‌داری شرکت‌ها می‌توانند از این ساختار استفاده کنند.
از نگاه ایوپه، نقره پس از طلا گزینه طبیعی بعدی است؛ زیرا هم تقاضای صنعتی دارد و هم بازار اجاره آن شکل گرفته است. در مقابل، نوسان بیشتر قیمت نقره و محدودتر بودن عرضه فلز آماده برای این نوع معاملات، اجرای مدل را دشوارتر می‌کند. او اندازه بازار توکن‌های کالایی را طی پنج سال آینده در حد ده‌ها میلیارد دلار و طی یک دهه بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد کرد و انتظار دارد توکن‌سازی طی ۱۵ سال آینده بخشی از تسویه و تأمین مالی عادی کالاها شود.
نفت؛ آزمون دشوارتر برای توکن‌سازی
انرژی فرصت بزرگ‌تری ایجاد می‌کند، اما از نظر عملیاتی پیچیده‌تر است. شرکت Energy Substantiation یا EnSub در ۲ اکتبر، توکن WTIC خود را از شبکه اتریوم به سولانا گسترش داد. طبق اعلام این شرکت، هر توکن نماینده یک بشکه نفت خام وست تگزاس اینترمدیت است و با موجودی فیزیکی تأییدشده پشتیبانی می‌شود.
جی‌پی تریوت، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل EnSub، گفت توکن‌های گاز طبیعی و نفت برنت نیز در حال توسعه هستند. او گروه‌های مختلفی را به‌عنوان متقاضیان احتمالی این محصولات معرفی کرد: خریداران انرژی برای پوشش هزینه‌ها، سرمایه‌گذارانی که به دنبال مواجهه با قیمت انرژی هستند و عرضه‌کنندگانی که به سرمایه در گردش نیاز دارند. تریوت پیش‌بینی کرد توکن‌های نفتی طی ۱۰ سال آینده بتوانند یک‌چهارم بازار نفت را تشکیل دهند.
با وجود این، سرعت گسترش توکن‌های انرژی محل اختلاف است. ایوپه معتقد است ذخیره‌سازی و حمل‌ونقل، ایجاد توکن‌های انرژی دارای درآمد را دشوارتر از نمونه‌های فلزی می‌کند. تریوت نیز تأکید دارد که برای رشد این بازار، وجود موجودی قابل راستی‌آزمایی، سازوکار مطمئن نگهداری و تسویه عملی ضروری است؛ زیرا انرژی برخلاف فلزات، دائماً در حال جابه‌جایی است.
در نتیجه، موفقیت این طرح‌ها فقط به ایجاد توکن روی یک شبکه بلاک‌چینی وابسته نیست. این توکن‌ها باید به بازارهای فیزیکی قابل اتکا متصل باشند و برای مالکان کالا یا سرمایه‌گذاران، دلیل مشخصی برای استفاده از خود فراهم کنند. در این مسیر، کیفیت نگهداری دارایی، عملیات لجستیکی و ارزیابی اعتبار وام‌گیرندگان همچنان ریسک‌های مهم باقی می‌مانند.
تصویر فعلی بازار رمزارز؛ داده‌های Moneyiar
بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶ ساعت ۱۱:۲۹ به وقت ایران، قیمت Celestia با نماد TIA برابر با ۰.۵۸۸۶۸۲ دلار بود؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۲۰.۶۸ درصد و در هفت روز ۲۴.۸۲ درصد افزایش داشت.
قیمت eCash با نماد XEC به ۰.۰۰۰۰۰۷۳۴۷۱ دلار رسید و تغییرات آن در بازه‌های ۲۴ ساعته و هفت‌روزه به‌ترتیب مثبت ۱.۰۴ درصد و منفی ۹.۲۷ درصد بود. Sentient با نماد SENT نیز ۰.۰۲۳۳۳۵۹ دلار معامله شد؛ رشد ۲۴ ساعته آن ۱۸.۳۸ درصد، اما تغییر هفت‌روزه‌اش منفی ۱.۱۵ درصد بود.
در همین زمان، Meteora با نماد MET قیمتی برابر با ۰.۴۱۶۴۴۳ دلار داشت. این دارایی در ۲۴ ساعت ۴.۰۲ درصد افت کرد، اما عملکرد هفت‌روزه آن مثبت ۳۷.۷۹ درصد بود. این ارقام صرفاً تصویر لحظه‌ای بازار رمزارز در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و به توکن‌های کالایی موضوع این گزارش مربوط نیستند.
