
ویتالیک بوترین، همبنیانگذار اتریوم، تصویری از آینده این شبکه تا سال ۲۰۳۰ ارائه کرده است که در آن اتریوم فقط یک بلاکچین با ظرفیت محدود نیست، بلکه ترکیبی از دفترکل، اثباتهای رمزنگاریشده و شبکهای از رایانههای خارج از زنجیره خواهد بود. به گفته او، این معماری میتواند پردازش تراکنشها را افزایش دهد، بدون آنکه همه رایانههای مشارکتکننده مجبور باشند تمام محاسبات را دوباره انجام دهند. گزارش اصلی این دیدگاه را CoinDesk منتشر کرده است.
در اتریوم کنونی، رایانههایی که شبکه را بهطور کامل بررسی میکنند، بخش بزرگی از محاسبات مربوط به تراکنشها را تکرار میکنند. برای نمونه، آنها باید بررسی کنند که فرستنده موجودی کافی داشته و برنامههای غیرمتمرکز نیز قوانین خود را درست اجرا کردهاند. تکرار این فرایند در رایانههای متعدد به حفظ امنیت و صداقت شبکه کمک میکند، اما همزمان باعث میشود اضافه شدن رایانههای بیشتر، بهتنهایی ظرفیت پردازش اتریوم را به شکل متناسب افزایش ندهد.
مدل پیشنهادی بوترین چگونه کار میکند
بوترین در نوشتهای با عنوان «رایانه جهانی رمزنگاریشده» پیشنهاد کرده است رایانهای که بخشی از کار را انجام میدهد، به جای آنکه دیگران را وادار به تکرار کامل محاسبات کند، یک اثبات ریاضی کوتاه ارائه دهد. رایانههای دیگر میتوانند این اثبات را با سرعت بیشتری بررسی کنند و مطمئن شوند که محاسبات مطابق قوانین شبکه انجام شده است.
در این مدل، وظایف مختلف میان رایانهها تقسیم میشود و هر بخش میتواند جداگانه پردازش و سپس با اثبات رمزنگاریشده بررسی شود. بررسیهای نمونهای نیز میتواند نشان دهد که سوابق تراکنشها همچنان برای افرادی که میخواهند آنها را مستقل بررسی کنند، در دسترس است. هدف این سازوکار آن است که شبکه بدون از دست دادن قابلیت راستیآزمایی، از پردازش موازی بهره ببرد.
تلاش برای تقسیم کار در اتریوم موضوع تازهای نیست. بوترین نوشته است که توسعهدهندگان حدود یک دهه پیش نیز چنین ایدهای داشتند، اما آن زمان ابزار لازم برای اطمینان از انجام صحیح وظایف وجود نداشت. اکنون اثباتهای رمزنگاریشده قرار است این مشکل را کاهش دهند، هرچند تولید این اثباتها باید آنقدر ارزان و کارآمد شود که استفاده گسترده از آنها امکانپذیر باشد.
ظرفیت بیشتر، اما با چالش هماهنگی
تقسیم وظایف میتواند ظرفیت اتریوم را افزایش دهد، اما همه محاسبات را نمیتوان کاملاً مستقل از یکدیگر انجام داد. در برخی موارد، ترتیب رویدادها اهمیت دارد؛ برای مثال، اگر دو پرداخت بخواهند از یک موجودی یکسان استفاده کنند، شبکه باید مشخص کند کدام پرداخت زودتر انجام شده است.
در طرح بوترین، بخشی از کارهای مرتبط با پرداختها میتواند پیش از ثبت نهایی آماده شود و سپس اثباتهای مختلف برای کاهش اطلاعاتی که روی بلاکچین ثبت میشود، با هم ترکیب شوند. با این حال، رایانههایی که روی موجودیها و سوابق برنامهها کار میکنند باید بتوانند بهصورت همزمان بهروزرسانی شوند، بدون آنکه تغییرات یکدیگر را مختل کنند. این هماهنگی یکی از مسائل مهندسی مهم در مسیر اجرای چشمانداز ۲۰۳۰ است.
بوترین همچنین گفته است که پرداختها در این چشمانداز میتوانند در حدود هشت تا ۳۲ ثانیه نهایی شوند؛ یعنی شبکه آنها را برگشتناپذیر تلقی کند. او محدودیتهای هزینه و حریم خصوصی برای برنامههای پیچیده را همچنان در فهرست مسائل باقیمانده قرار داده است.
حریم خصوصی در مرکز برنامه آینده
طرح پیشنهادی فقط درباره افزایش سرعت و ظرفیت نیست. بوترین میخواهد اطلاعاتی که کاربران هنگام استفاده از کیف پول خود آشکار میکنند نیز بهتر محافظت شود. در وضعیت فعلی، بررسی موجودی یک آدرس ممکن است از طریق پرسوجو از یک سرور بیرونی انجام شود. اپراتور آن سرور میتواند بفهمد کاربر کدام حسابها را دنبال میکند، حتی اگر جزئیات خود پرداختها خصوصی باشد.
در مدل مورد نظر بوترین، این پرسوجوها میتوانند در کنار جزئیات پرداخت و قوانین تأیید خرجکردن حساب، به شکل خصوصیتری مدیریت شوند. برای نمونه، یک کسبوکار میتواند پرداختهای خود را محرمانه نگه دارد و در عین حال هنگام بررسی موجودی توسط کارکنان، مجبور به افشای کل حسابهایش نباشد.
این جهتگیری با برخی پروژههای دیگر در حوزه رمزارز همراستا است. زیکش از پرداختهایی با آدرسها و مبالغ رمزنگاریشده پشتیبانی میکند. همچنین پژوهشگران مقاله «بیتکوین پوشیده» پیشنهاد کردهاند طراحی پرداخت زیکش برای بیتکوین بررسی شود؛ در این پیشنهاد، سازوکار واریز و برداشت بیتکوین واقعی به پژوهشهای جداگانه واگذار شده است.
مسیر اتریوم پس از هگوتا
بوترین انتظار دارد ارتقای هگوتا که برای سال آینده برنامهریزی شده، آخرین فورک «معمولی» اتریوم باشد؛ یعنی ارتقایی که فناوری آن برای فردی آشنا با اتریوم در سال ۲۰۱۵ قابل درک باشد. پس از آن، به گفته او، استفاده از اثباتهای ریاضی، ابزارهای بررسی خطا و سازوکارهای امنیتی مقاوم در برابر رایانههای کوانتومی، نقش پررنگتری در توسعه شبکه خواهد داشت.
او هگوتا را نقطهای میداند که پس از آن، این دگرگونی به روایت اصلی اتریوم تبدیل میشود. با وجود این، تحقق چنین تصویری به حل چند مانع وابسته است: اثباتها باید با هزینه پایین تولید شوند، تقسیم کار باید بدون اختلال در سوابق مشترک انجام شود و کاربران همچنان بتوانند نتایج را مستقل بررسی کنند.
تصویر فعلی بازار اتریوم
بر اساس دادههای بازار Moneyiar در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ ساعت ۲۲:۰۳ به وقت +۰۳:۳۰، قیمت اتریوم ۲٬۶۸۱٫۷۰۲۸۸۲۱۲۹۵ دلار بوده است. این رمزارز در ۲۴ ساعت ۰٫۱۳ درصد کاهش و در هفت روز ۲٫۰۵ درصد افزایش داشته است.
در همین دادههای Moneyiar، شیبا اینو با قیمت ۰٫۰۰۰۰۰۵۸۴۰۶ دلار، در ۲۴ ساعت ۰٫۴۶ درصد و در هفت روز ۶٫۱ درصد رشد کرده است. یونیسواپ با قیمت ۹٫۴۳۳۲۲۷۰۲۵۵ دلار، افزایش ۲٫۹۸ درصدی روزانه و ۴٫۸۲ درصدی هفتگی داشته و پپه با قیمت ۰٫۰۰۰۰۰۴۴۳۲۷ دلار، در ۲۴ ساعت ۰٫۰۶ درصد افت و در هفت روز ۱۴٫۷ درصد رشد ثبت کرده است.