بر اساس گزارشی که CryptoSlate به نقل از داده‌های Chainalysis منتشر کرده است، استفاده از استاندارد پرداخت x402 در تراکنش‌های خودکار رمزارزی شتاب گرفته و بخش بزرگی از کیف‌پول‌های فعال این شبکه دوباره تأمین مالی می‌شوند. ۸۹.۳ درصد از کیف‌پول‌هایی که در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ برای نخستین بار تأمین مالی شدند و دست‌کم در دو روز جداگانه تراکنش داشتند، طی ۳۰ روز بعد واریز جدید دریافت کردند. این رقم در میان کیف‌پول‌های مشابهی که نخستین تأمین مالی آن‌ها در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۵ انجام شده بود، ۷۰.۶ درصد بود.
این تغییر هم‌زمان با کاهش شدید فاصله زمانی میان شارژ کیف‌پول و انجام نخستین پرداخت رخ داده است. میانه این فاصله از ۷۳ روز در اواخر سال ۲۰۲۵ به ۱۸ دقیقه رسیده است. در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ نیز دو سوم کیف‌پول‌های تازه‌تأمین‌شده، پرداخت خود را در کمتر از یک ساعت انجام دادند؛ در حالی که این نسبت یک سال قبل فقط ۴ درصد بود.
x402 چگونه پرداخت‌های ماشینی را ممکن می‌کند؟
استاندارد x402 را کوین‌بیس در سال ۲۰۲۵ توسعه داد. این سازوکار به نرم‌افزارها اجازه می‌دهد هنگام درخواست یک منبع آنلاین، هزینه آن را مستقیماً پرداخت کنند و برای هر خرید نیازی به تأیید دستی کاربر نباشد. یک عامل هوش مصنوعی می‌تواند اطلاعات یا توان پردازشی مورد نیاز خود را درخواست کند، دستور پرداخت را دریافت کند و پیش از دسترسی به منبع، تسویه را با رمزارز انجام دهد.
در این مدل، استیبل‌کوین‌ها برای پرداخت‌های کوچک و خودکار اهمیت دارند؛ زیرا ارزش آن‌ها معمولاً به یک دارایی باثبات مانند دلار متصل است. کاربرد x402 بیشتر در پرداخت‌های خرد دیده می‌شود. طبق گزارش Chainalysis، بیش از ۸۷ درصد پرداخت‌های x402 در بازه ۱۶ ماهه منتهی به سپتامبر، ارزشی بین ۰.۰۰۰۱ تا ۰.۱۰ دلار داشته‌اند. پرتکرارترین اندازه پرداخت نیز در محدوده یک تا ۱۰ سنت بوده است.
این پرداخت‌ها می‌توانند به ازای هر درخواست برای استنتاج مدل‌های هوش مصنوعی، بررسی کد، دریافت داده، جست‌وجوی اطلاعات و خدمات اطلاعات مالی انجام شوند. در چنین ساختاری، توسعه‌دهنده به جای خرید اشتراک یا قرارداد سازمانی، منابع محاسباتی و خدمات نرم‌افزاری را در زمان نیاز تهیه می‌کند.
تا ماه ژوئیه، استاندارد x402 روی بلاک‌چین Base بیش از ۱۳۸ میلیون تراکنش پردازش کرده بود. این حجم نشان می‌دهد شرکت‌های فناوری در حال آزمایش مدلی هستند که در آن نرم‌افزارها، به‌ویژه عوامل هوش مصنوعی، خودشان مصرف‌کننده و پرداخت‌کننده خدمات دیجیتال‌اند.
آمریکا در پرداخت‌های هوش مصنوعی پیشتاز است
کیف‌پول‌های منتسب به آمریکا حدود ۳۰ درصد از تراکنش‌های دارای موقعیت جغرافیایی مشخص میان عوامل هوش مصنوعی و ارائه‌دهندگان خدمات را تشکیل داده‌اند. این سهم در بخش استنتاج مدل‌های هوش مصنوعی به ۸۸.۱ درصد می‌رسد. کیف‌پول‌های آمریکایی همچنین ۴۱.۸ درصد پرداخت‌های مربوط به چارچوب‌ها و ابزارهای توسعه عامل‌ها و ۲۳.۲ درصد تراکنش‌های خدمات داده و جست‌وجو را به خود اختصاص داده‌اند.
این تمرکز، شرکت‌هایی مانند کوین‌بیس و Circle را در موقعیتی قرار می‌دهد که در صورت گسترش تجارت ماشینی، از تقاضای بیشتر برای پرداخت‌های کوچک با استیبل‌کوین‌های دلاری بهره‌مند شوند. ویل سو، مدیر پژوهش دارایی‌های دیجیتال بلک‌راک، به Chainalysis گفت این شرکت حوزه را زیر نظر دارد؛ زیرا عامل‌های خودکار می‌توانند در طول روز به‌طور پیوسته پرداخت‌های کوچک ایجاد کنند.
الگوی چین متفاوت است. کیف‌پول‌های منتسب به این کشور حدود ۹۰ درصد پرداخت‌های دارای موقعیت جغرافیایی مشخص برای خدمات امنیتی و تحلیل کد را انجام داده‌اند؛ بخش مهمی از این پرداخت‌ها به AgentLISA، پلتفرمی برای ممیزی قراردادهای هوشمند، مربوط بوده است. با این حال، سهم کیف‌پول‌های چینی از تراکنش‌های شناسایی‌شده استنتاج مدل‌های هوش مصنوعی فقط ۰.۱ درصد بود. Chainalysis این تفاوت را تا حدی به استفاده بیشتر توسعه‌دهندگان چینی از مدل‌های دارای وزن باز، از جمله DeepSeek و Qwen، نسبت داده است؛ مدل‌هایی که امکان اجرا بدون پرداخت جداگانه برای هر درخواست را دارند.
رشد تراکنش‌ها هنوز به معنای درآمد پایدار نیست
افزایش تعداد تراکنش‌های x402 با یک پرسش تجاری مهم همراه است: چه مقدار از این فعالیت، خریدوفروش واقعی میان مشتریان مستقل را نشان می‌دهد؟ یک مطالعه دانشگاهی در ماه ژوئیه، ۱۳۶.۷ میلیون تسویه x402 به ارزش ۴۴.۱ میلیون دلار را در شبکه Base بررسی کرد. این پژوهش نتیجه گرفت ۲۱.۲ درصد تراکنش‌ها ساختگی بوده‌اند؛ از جمله پرداخت به خود و حلقه‌های بسته تراکنشی.
همچنین ۶۳.۷۸ درصد تراکنش‌ها در خوشه‌هایی از کیف‌پول‌های مرتبط از طریق روابط تأمین مالی انجام شده‌اند. چنین ارتباطی می‌تواند هم شامل فعالیت میان اپراتورهای مرتبط و هم معاملات تجاری واقعی باشد. پژوهشگران حدود ۱۸۷٬۸۶۱ دلار پرداخت را شناسایی کردند که به خدمات قابل تشخیص رسیده بود و میان خریدار و فروشنده ارتباط شناسایی‌شده‌ای وجود نداشت. برآورد گسترده‌تر آن‌ها، ارزش فعالیت اقتصادی بالقوه واقعی را تا ۲۰.۲۶ میلیون دلار قرار داد.
در همان مطالعه، ۲۵٬۱۶۳ منبع ثبت‌شده در Base به ۸۱۱ دریافت‌کننده پرداخت مجزا مربوط بودند، اما فقط ۲۴۹ دریافت‌کننده دست‌کم ۱۰ دلار درآمد داشتند. بنابراین آزمون اصلی x402 صرفاً افزایش شمار تسویه‌ها نیست؛ بلکه این است که آیا کاربران مستقل به شکل تکرارشونده برای خدماتی مانند داده، توان محاسباتی و پاسخ مدل‌های هوش مصنوعی پول می‌پردازند یا نه. ارزش بسیار پایین هر تراکنش، ارائه‌دهندگان را وادار می‌کند تعداد کافی خرید مکرر داشته باشند تا هزینه‌های زیرساخت، محاسبات و عملیات پوشش داده شود.
تصویر بازار به روایت Moneyiar
داده‌های بازار Moneyiar در ساعت‌های ۲۱:۳۸ تا ۲۱:۳۹ روز ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد فایل‌کوین با قیمت ۱.۱۸۳۰۲ دلار، در ۲۴ ساعت ۸.۱۶ درصد و در هفت روز ۱۰.۰۵ درصد رشد کرده است. قیمت والروس ۰.۰۵۱۵۶۱۳ دلار بود؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۲۰.۴۳ درصد افت و در هفت روز ۵۴.۹۷ درصد رشد داشت.
نکسوس با قیمت ۰.۰۰۰۰۰۰۷۳۸۵ دلار، در ۲۴ ساعت ۴.۴۷ درصد و در هفت روز ۷.۳۳ درصد کاهش یافت. قیمت ECOMI نیز ۰.۰۰۰۲۶۴۵۱ دلار ثبت شد؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۲.۵ درصد و در هفت روز ۲.۳۷ درصد افت داشت. این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و ارتباط مستقیمی با عملکرد x402 ندارند.
