زانو اعلام کرد مهاجم با سوءاستفاده از آسیب‌پذیری «Gateway Address» در این شبکه، پیش از بازگردانی یک‌ماهه تاریخ بلاک‌چین، ۳۶.۹ میلیون توکن ZANO و حدود ۱.۸ کوادریلیون توکن Freedom Dollar یا fUSD ایجاد کرده است. به گزارش Cointelegraph، این توکن‌ها از نظر فنی از سکه‌های قانونی زانو قابل تشخیص نبودند و مانند دارایی‌های عادی قابل خرج‌کردن بودند؛ موضوعی که بازگردانی بخشی از تاریخ شبکه را به راه‌حل انتخاب‌شده برای حذف عرضه غیرمجاز تبدیل کرد.
جزئیات ایجاد توکن‌های غیرمجاز
طبق گزارش پس از رخداد زانو، مهاجم در ۲۹ اوت و پس از بهره‌برداری اولیه از این نقص، در یک تراکنش حدود ۱۸.۴ میلیون ZANO ایجاد کرد. این حمله در ۲۵ سپتامبر تکرار شد و ۱۸.۴ میلیون ZANO دیگر به وجود آمد. پس از آن، مهاجم با همان روش حدود ۱.۸ کوادریلیون fUSD ضرب کرد.
زانو می‌گوید نخستین ایجاد غیرمجاز برای نزدیک به یک ماه شناسایی نشد. توکن‌های ایجادشده در خروجی‌های معمولی شبکه ظاهر می‌شدند و از دید سیستم با ZANOهای قانونی تفاوت نداشتند. فعالیت مهاجم پس از مرحله دوم، توجه تیم‌های داخلی را جلب کرد.
کویینتن فن ولزن، مدیر بازاریابی و رشد زانو، به Cointelegraph گفت تنها بخش کوچکی از این توکن‌ها به بازار رسید، زیرا میزان نقدینگی موجود در صرافی‌ها محدود بود. با این حال، تیم پروژه اعلام کرد امکان حذف مستقیم دارایی‌های غیرمجاز وجود نداشت؛ چون نمی‌شد آن‌ها را از سکه‌های معتبر جدا کرد.
چرا بلاک‌چین به عقب بازگردانده شد؟
تیم زانو در نهایت تصمیم گرفت تاریخ بلاک‌چین را حدود یک ماه به عقب برگرداند؛ اقدامی که تراکنش‌های قانونی انجام‌شده در این بازه را نیز تحت تأثیر قرار داد. زانو پذیرفته است که چنین تصمیمی می‌تواند به اعتماد کاربران آسیب بزند، اما آن را برای حذف عرضه ایجادشده از طریق سوءاستفاده ضروری دانسته است.
برای ورود به این فرایند، مهاجم در ۲۸ اوت یک Gateway Address ثبت کرد و ۱۰۰ ZANO پرداخت؛ مبلغی که در زمان انتشار گزارش حدود ۵۵۳ دلار ارزش داشت. او ابتدا یک دارایی ساختگی را آزمایش کرد و روز بعد نخستین ایجاد غیرمجاز ZANO را انجام داد.
زانو می‌گوید آزمایش‌های کمک‌گرفته از هوش مصنوعی، ممیزی‌های داخلی و برنامه‌های گزارش باگ نتوانسته بودند این نقص را شناسایی کنند. این حادثه نشان می‌دهد در شبکه‌ای که دارایی جعلی از دارایی معتبر قابل تشخیص نیست، اصلاح زنجیره می‌تواند به‌جای حذف انتخابی توکن‌ها به گزینه اصلی تبدیل شود.
برنامه جبران موجودی کاربران
زانو اعلام کرده برای بازگرداندن موجودی‌های آسیب‌دیده از صندوق توسعه‌دهندگان، منابع شخصی اعضای تیم و کمک‌های متعهدشده استفاده می‌کند. اجرای اصلی این فرایند از طریق صرافی‌ها و خدمات پرداخت انجام خواهد شد.
بر اساس برنامه اعلام‌شده، صرافی‌ها برداشت‌هایی را که پس از بازگردانی بلاک‌چین معکوس شده‌اند دوباره اجرا می‌کنند و در مقابل، واریزهای تحت تأثیر را با اعتباردهی به موجودی کاربران جبران خواهند کرد. این سازوکار برای آن طراحی شده است که اثر تراکنش‌های معتبر از بین‌رفته در جریان بازگردانی کاهش یابد.
وضعیت بازار زانو
داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۰۹:۱۹ روز ۳ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت +۰۳:۳۰ نشان می‌دهد ZANO با قیمت ۵.۴۷۱۷۳۸۳۷۶۶ دلار معامله می‌شود. این توکن در ۲۴ ساعت گذشته ۰.۹۵ درصد و در هفت روز گذشته ۳۱.۴۶ درصد کاهش داشته است. این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان یادشده هستند و علت تغییرات قیمت را مشخص نمی‌کنند.
