مخالفت شرکت‌هایی مانند مایکروسافت، آلفابت، گلدمن ساکس، مک‌دونالدز، ولز فارگو و سیسکو با عرضه نسخه توکنیزه‌شده سهامشان در بازار در حال ساخت OKX و اینترکانتیننتال اکسچنج، در نگاه اول ضربه‌ای به ایده توکنیزه‌کردن سهام به نظر می‌رسد. بااین‌حال، گزارش کوین‌دسک نشان می‌دهد این واکنش‌ها ممکن است بیشتر از آنکه رد فناوری بلاک‌چین باشد، نتیجه احتیاط حقوقی و ابهام درباره ساختار بازار باشد.
چه اتفاقی افتاده است؟
چارچوب جدید کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا، یا SEC، حدود یک ماه پیش مسیری برای معامله سهام توکنیزه‌شده ایجاد کرد. هدف این چارچوب آن است که نسخه‌های دیجیتال سهام شرکت‌های آمریکایی، روی زیرساخت‌های مرتبط با دارایی‌های دیجیتال معامله شوند.
نخستین آزمون عملی این چارچوب در بازاری انجام می‌شود که OKX، صرافی دارایی‌های دیجیتال، با همکاری اینترکانتیننتال اکسچنج، مالک بورس نیویورک، در حال راه‌اندازی آن هستند. این بازار در متن گزارش با عنوان محل معاملات اوراق بهادار توکنیزه‌شده معرفی شده است.
طبق مقررات، این محل معاملاتی باید پیش از آغاز معامله سهام هر شرکت، به ناشر اطلاع دهد. شرکت دریافت‌کننده اطلاعیه ۳۰ روز فرصت دارد مخالفت خود را اعلام کند. اگر شرکت در این مهلت سکوت کند، معامله نسخه توکنیزه‌شده سهامش می‌تواند آغاز شود.
در هفته مورد اشاره، مایکروسافت، آلفابت، گلدمن ساکس و مک‌دونالدز، به همراه سه شرکت دیگر، روز دوشنبه مخالفت کردند. روز جمعه نیز ولز فارگو، سیسکو و چهار شرکت دیگر به این فهرست اضافه شدند. به این ترتیب، شمار ناشرانی که مخالفتشان اعلام شده، به ۲۲ شرکت رسیده است.
چرا شرکت‌ها فعلاً مخالفت می‌کنند؟
سازوکار مهلت ۳۰روزه، تصمیم‌گیری شرکت‌ها را به سمت احتیاط سوق می‌دهد. مؤسسه حقوقی لتم اند واتکینز به ناشران هشدار داده است که سکوت در این بازه عملاً تصمیمی برگشت‌ناپذیر خواهد بود؛ زیرا دستور SEC راهی برای اعتراض پس از پایان مهلت یا پس‌گرفتن عدم مخالفت، پس از آغاز معاملات، پیش‌بینی نکرده است.
به همین دلیل، تیم حقوقی یا روابط سرمایه‌گذاران ممکن است در برابر بازاری که اطلاعات محدودی درباره آن دارد، مخالفت را انتخاب کند تا ابتدا ابعاد موضوع را بررسی کند. دیو هندریکس، مدیرعامل شرکت توکنیزه‌سازی ورتالو، به کوین‌دسک گفت بسیاری از این شرکت‌ها تا زمان انتشار اطلاعیه OKX و ICE نمی‌دانستند شخص ثالثی سهامشان را توکنیزه کرده است.
پرسش‌های عملی متعددی نیز مطرح است: سهام پشتوانه توکن‌ها در اختیار چه نهادی قرار می‌گیرد؟ سود تقسیمی و حق رأی چگونه به دارندگان توکن می‌رسد؟ نماینده ثبت سهام شرکت چه چیزی را در سوابق خود مشاهده خواهد کرد؟ اگر پاسخ این پرسش‌ها در ۳۰ روز آماده نباشد، مخالفت برای ناشر تصمیمی قابل‌فهم خواهد بود.
اولیویا وند وود، مدیر توکنیزه‌سازی آوا لبز، نیز گفته است نباید فهرست رو به افزایش مخالفان را لزوماً رأی منفی به OKX و ICE تلقی کرد. این نخستین بازاری است که طبق معافیت نوآوری SEC برای چنین عرضه‌ای اطلاعیه می‌فرستد؛ بنابراین نخستین بازاری هم هست که شرکت‌ها باید در برابر آن تصمیم بگیرند. از آنجا که مخالفت هزینه‌ای ندارد، اما سکوت به‌منزله رضایت تلقی می‌شود، احتمال افزایش این فهرست وجود دارد.
اختلاف بر سر ساختار بازار، نه لزوماً اصل توکنیزه‌سازی
نمونه نزدک نشان می‌دهد مخالفت با یک محل معاملاتی خاص الزاماً به معنای مخالفت با اصل سهام توکنیزه‌شده نیست. شرکت نزدک، که سهامش با نماد NDAQ معامله می‌شود، از توکنیزه‌سازی حمایت کرده و مدل خود را برای اوراق بهادار توکنیزه‌شده دنبال می‌کند؛ اما اعلام کرده است با معامله نسخه توکنیزه‌شده سهام خودش در بازارهایی که تحت معافیت فعلی فعالیت می‌کنند، مخالفت خواهد کرد.
نگرانی نزدک به بازارهایی مربوط است که خارج از نظام ملی بازار آمریکا، یا NMS، فعالیت می‌کنند. این شرکت هشدار داده است که چنین ساختاری می‌تواند نقدشوندگی را پراکنده کند، کشف قیمت را تضعیف کند و برخی حمایت‌ها، مانند نمایش لحظه‌ای بهترین قیمت و گزارش تجمیعی معاملات، را نداشته باشد. مدل پیشنهادی نزدک، اوراق توکنیزه‌شده را در چارچوب فعلی بورس‌ها نگه می‌دارد.
موضوع دیگر، منفعت اقتصادی برای ناشران است. رید نوچ، معاون ساختار بازار سهام آمریکا در تی‌دی سکیوریتیز، گفته است میزان سود این مدل برای شرکت‌های عرضه‌کننده هنوز روشن نیست. توکنیزه‌سازی ممکن است تقاضای بیشتری برای سهام آمریکا، به‌ویژه از سوی سرمایه‌گذاران خارج از این کشور، ایجاد کند؛ اما در مقابل، معامله کم‌عمق و شبانه‌روزی خارج از ساختار آشنای بازار، ریسک‌هایی دارد که ممکن است با تقاضای جدید جبران نشود.
مسیر بعدی: آموزش و زمان
همه شرکت‌ها مخالفت نکرده‌اند. سکیوریتایز، فعال در حوزه اوراق بهادار توکنیزه‌شده، اعلام کرده است با درج نسخه سهام خود در بازار OKX و ICE مخالفت نخواهد کرد. نماینده بیت‌گو، متولی دارایی‌های دیجیتال، نیز گفته این شرکت اعتراضی ثبت نمی‌کند. هر دو شرکت از رشد بازار دارایی‌های توکنیزه‌شده منفعت مستقیم دارند، اما موضع سکیوریتایز بر نیاز به آموزش ناشران نیز تأکید کرده است.
کارلوس دومینگو، مدیرعامل سکیوریتایز، گفته است فرایند مهمی برای آشناکردن شرکت‌ها با این مدل در جریان است. این شرکت با ناشرانی که اکنون یا در آینده ممکن است درگیر سهام توکنیزه‌شده باشند، از طریق نشست‌های آموزشی درباره مدل‌های مختلف معامله، حقوق سهام‌داران و موازنه میان فرصت‌ها و ریسک‌ها گفت‌وگو می‌کند.
در نتیجه، افزایش مخالفت‌ها در مرحله نخست بیشتر نشان می‌دهد ناشران می‌خواهند درباره نحوه ورود سهامشان به زنجیره بلوکی اختیار داشته باشند. SEC ممکن است یک مانع مقرراتی را کاهش داده باشد، اما جلب اعتماد شرکت‌های بورسی و روشن‌کردن حقوق سهام‌داران، سازوکار نگهداری سهام و کیفیت بازار به زمان بیشتری نیاز دارد.
تصویر بازار به روایت داده‌های مانیار
داده‌های بازار مانیار در زمان ثبت‌شده، یعنی ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ حدود ساعت ۲۲:۳۹ به وقت تهران، وضعیت متفاوتی را میان چند دارایی دیجیتال نشان می‌دهد:
- کرونوس (CRO) با قیمت ۰٫۰۵۴۲۹۰۲۷۵ دلار، در ۲۴ ساعت ۱٫۸۳ درصد و در هفت روز ۳٫۰۳ درصد کاهش داشته است.
- کامپاند (COMP) با قیمت ۲۱٫۱۲۸۷۴۴۷۳۳۸ دلار، در ۲۴ ساعت ۱۰٫۴۲ درصد افت کرده، اما تغییر هفت‌روزه آن ۰٫۳ درصد مثبت بوده است.
- آکدو (AKE) با قیمت ۰٫۰۳۱۰۱۵۷۵۲ دلار، در ۲۴ ساعت ۰٫۸ درصد و در هفت روز ۲٫۵ درصد رشد کرده است.
- ایلف (ELF) با قیمت ۰٫۰۶۶۹۳۷۲۳۴۵ دلار، افزایش ۱٫۸۲ درصدی روزانه و ۸٫۵۱ درصدی هفتگی داشته است.
این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و ارتباطی با تصمیم شرکت‌ها درباره عرضه سهام توکنیزه‌شده ندارند.
