
تورستن اسلوک، اقتصاددان ارشد آپولو، هشدار داده است که گسترش دستیارهای هوش مصنوعی مدیریتکننده امور مالی خانوار میتواند به جابهجایی خودکار پول از حسابهای جاری کمبازده به گزینههای پربازده منجر شود؛ روندی که از نظر او ممکن است شکلی تدریجی از هجوم بانکی ایجاد کند.
به گزارش CoinDesk، اسلوک در یادداشتی با عنوان «آیا هجوم بانکی عاملمحور در راه است؟» توضیح داده است که دستیارهایی مانند Muse، عامل شخصی متا، میتوانند بهجای باقی گذاشتن وجه نقد خانوار در حسابهای جاری، آن را به حسابهایی منتقل کنند که سود بیشتری میپردازند. میانگین ملی سود حسابهای جاری در آمریکا حدود ۰٫۱ درصد عنوان شده است.
اهمیت این موضوع به نقش سپردههای ارزان در مدل فعالیت بانکها برمیگردد. بانکها از سپردههای کمهزینه برای تأمین مالی وامها و ایجاد اعتبار استفاده میکنند. اگر بخش بزرگی از این منابع بهصورت خودکار به حسابها یا محصولات پربازده منتقل شود، هزینه تأمین منابع بانکها افزایش مییابد و توانایی آنها برای اتکا به سپردههای سنتی کاهش پیدا میکند.
اختلاف بازده و انگیزه جابهجایی پول
اسلوک به شرکتهایی مانند Revolut، SoFi، Varo، LendingClub و Wealthfront اشاره کرده است که برای سپردهها سود سالانهای بین ۳٫۳ تا ۵ درصد پرداخت میکنند. تفاوت میان این نرخها و سود ۰٫۱ درصدی حسابهای جاری، برای موجودیهای بزرگ میتواند قابل توجه باشد.
برای نمونه، بر اساس محاسبه مطرحشده در گزارش، سپرده ۱۰ هزار دلاری در حسابی با سود حدود ۱ درصد، سالانه نزدیک به ۱۰ دلار درآمد ایجاد میکند؛ در حالی که همین مبلغ در گزینهای با بازده بالاتر میتواند حدود ۱۰۰ دلار سود سالانه داشته باشد. این اختلاف، انگیزه اقتصادی مشخصی برای انتقال وجه نقد ایجاد میکند؛ بهویژه اگر یک نرمافزار بتواند این کار را بدون دخالت مداوم صاحب حساب انجام دهد.
اسلوک که از اقتصاددانان شناختهشده والاستریت و شریک آپولو گلوبال است، سناریوی خود را چنین خلاصه کرده است: اگر همه خانوارها از عاملهای هوش مصنوعی برای بهینهسازی بازده موجودی نقدیشان استفاده کنند، بانکها ممکن است بخش بزرگی از سپردههای ارزان مورد نیاز برای اعطای وام را از دست بدهند. به گفته او، چنین تغییری میتواند برای کل نظام مالی مشکلساز باشد.
«مالی عاملمحور» چگونه کار میکند؟
مالی عاملمحور به سامانههایی گفته میشود که فقط به پرسشهای کاربر پاسخ نمیدهند، بلکه برای انجام کارهای مالی اقدام میکنند. این عاملها میتوانند موجودی حساب را بهصورت لحظهای بررسی کنند، نرخهای بازده مؤسسات مختلف را مقایسه کنند، پول بلااستفاده را به حسابهای پربازده بفرستند و پیش از سررسید قبضها یا پرداختهای ضروری، وجه را بازگردانند.
در چنین مدلی، تصمیمهای کوچک و تکرارشونده درباره محل نگهداری پول به یک فرایند خودکار تبدیل میشود. نگرانی اسلوک این است که اگر این ابزارها بهطور گسترده استفاده شوند، جابهجایی منابع دیگر در مقیاس چند مشتری یا چند مؤسسه رخ ندهد، بلکه بهصورت همزمان میان تعداد زیادی از خانوارها اتفاق بیفتد.
برآوردها درباره اندازه بازار هوش مصنوعی عاملمحور در خدمات مالی یکسان نیست. شرکت Mordor Intelligence ارزش این بازار را در سال ۲۰۲۶ حدود ۷٫۷۸ میلیارد دلار برآورد کرده و انتظار دارد تا سال ۲۰۳۱ به ۴۳٫۵۲ میلیارد دلار برسد. در مقابل، MarketsandMarkets برای بخش محدودتر «عاملهای هوش مصنوعی» در سال ۲۰۲۵ رقم تقریبی ۸۴۵ میلیون دلار را اعلام کرده است. این تفاوت نشان میدهد که تعریف دامنه بازار، نقش مهمی در اندازهگیری آن دارد.
زیرساخت پرداخت رمزارزی برای عاملها
بخشی از زیرساخت مورد نیاز برای فعالیت این عاملها در حوزه رمزارز در حال شکلگیری است. پروتکل x402 شرکت Coinbase، که در گزارش بهعنوان پرکاربردترین استاندارد پرداخت عاملمحور معرفی شده، به یک عامل هوش مصنوعی اجازه میدهد هزینه خدمات آنلاین را با استفاده از استیبلکوینها در چند ثانیه بپردازد؛ بدون نیاز به افتتاح حساب، کارت یا تأیید انسانی.
طبق اطلاعات گزارش، این پروتکل تاکنون حدود ۱۸۸ میلیون تا بیش از ۲۰۵ میلیون تراکنش تجمعی پردازش کرده و نزدیک به ۶۹ هزار عامل فعال داشته است. شرکتهایی مانند Cloudflare، گوگل، Visa، Mastercard، AWS، Circle و Stripe به بنیاد x402 پیوستهاند و اداره این بنیاد اکنون بر عهده Linux Foundation است.
استیبلکوین نوعی دارایی دیجیتال است که برای حفظ ارزش نسبتاً باثبات طراحی میشود و میتواند در پرداختهای دیجیتال به کار رود. حضور چنین ابزارهایی در زیرساخت عاملمحور به این معناست که عاملهای نرمافزاری فقط برای جابهجایی پول میان حسابهای بانکی طراحی نمیشوند و ممکن است برای پرداخت مستقیم خدمات آنلاین نیز استفاده شوند.
نیت گراچی، همبنیانگذار مؤسسه ETF، پیشتر گفته بود که هوش مصنوعی و رمزارز هر دو در حال اثرگذاری بر مدل سنتی بانکداری هستند. هشدار جدید اسلوک نیز بر همین نقطه تمرکز دارد: فناوری ممکن است انتخاب محل نگهداری پول را سریعتر و خودکارتر کند، اما در صورت استفاده گسترده، همین تصمیمهای فردی میتواند پیامدی در مقیاس نظام مالی داشته باشد.
تصویر بازار به روایت Moneyiar
بر اساس دادههای بازار Moneyiar در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶، قیمت POL پالیگان 0.1151016659 دلار بود؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۶٫۳۳ درصد و در هفت روز ۸٫۳۷ درصد افزایش داشت. قیمت RAIN متعلق به Rain برابر با 0.0119515755 دلار ثبت شد که افت ۰٫۷۷ درصدی در ۲۴ ساعت و کاهش ۱۱٫۴۳ درصدی در هفت روز را نشان میدهد. همچنین BAN یا Comedian با قیمت 0.0680565597 دلار معامله شد؛ بازده آن در ۲۴ ساعت ۴٫۱۶ درصد و در هفت روز ۰٫۱۴ درصد بود. این ارقام در ساعت ۲۲:۰۴ برای POL و ساعت ۲۳:۰۳ برای RAIN و BAN، به وقت +۰۳:۳۰، ثبت شدهاند.