عامل‌های هوش مصنوعی در حال تبدیل شدن به کاربران فعال شبکه‌های بلاک‌چینی هستند؛ به‌طوری که بیش از ۱۳۸ میلیون تراکنش برای خرید داده، توان پردازشی و دسترسی به مدل‌های هوش مصنوعی از طریق پروتکل x402 کوین‌بیس ثبت شده است. پژوهش جدید Chainalysis نشان می‌دهد بخش عمده پرداخت‌های شناسایی‌شده برای دریافت پاسخ از مدل‌های هوش مصنوعی به کیف‌پول‌های مرتبط با ایالات متحده تعلق داشته، در حالی که چین در پرداخت‌های مربوط به امنیت و تحلیل کد سهم غالب را داشته است. این یافته‌ها از شکل‌گیری بازاری خبر می‌دهد که در آن نرم‌افزارها می‌توانند بدون دخالت مستقیم انسان، خدمات دیجیتال را خریداری کنند.
آمریکا در پرداخت برای مدل‌های هوش مصنوعی پیشتاز است
بر اساس گزارش Chainalysis که CoinDesk آن را منتشر کرده است، کیف‌پول‌های مرتبط با آمریکا ۸۸.۱ درصد از پرداخت‌های دارای موقعیت جغرافیایی مشخص برای «استنتاج مدل» را به خود اختصاص داده‌اند. استنتاج مدل به فرایندی گفته می‌شود که طی آن یک مدل هوش مصنوعی برای تولید پاسخ یا انجام یک وظیفه، منابع محاسباتی مصرف می‌کند و معمولاً هزینه آن بر مبنای میزان استفاده محاسبه می‌شود.
در مقابل، سهم کیف‌پول‌های مرتبط با چین در همین دسته فقط ۰.۱ درصد بوده است. اریک جاردین، مدیر تحقیقات Chainalysis، یکی از توضیح‌های احتمالی این تفاوت را تمایل بیشتر توسعه‌دهندگان چینی به استفاده از مدل‌های دارای وزن‌های باز، مانند DeepSeek و Qwen، دانسته است؛ رویکردی که می‌تواند نیاز به خرید خدمات استنتاج قیمت‌گذاری‌شده را کاهش دهد. با این حال، او تأکید کرده است که این داده‌ها به‌تنهایی ثابت نمی‌کنند استفاده از هوش مصنوعی متن‌باز، بازار پرداخت‌های آسیایی برای خدمات استنتاج را تضعیف کرده است.
الگوی فعالیت چین در بخش دیگری متفاوت بود. کیف‌پول‌های مرتبط با این کشور حدود ۹۰ درصد پرداخت‌های دارای موقعیت جغرافیایی مشخص برای خدمات امنیتی و تحلیل کد را انجام داده‌اند. بخش قابل توجهی از این پرداخت‌ها به AgentLisa، یک پلتفرم حسابرسی قراردادهای هوشمند با استفاده از هوش مصنوعی، اختصاص داشته است.
پرداخت‌های بسیار کوچک، کاربرد اصلی استیبل‌کوین‌ها
بخش بزرگی از تراکنش‌های بررسی‌شده ارزش بسیار کمی داشته‌اند. بیش از ۸۷ درصد پرداخت‌های x402 بین یک‌صدم سنت تا ۱۰ سنت بوده‌اند؛ مبالغی که پردازش آن‌ها از طریق شبکه‌های سنتی کارت اعتباری معمولاً از نظر اقتصادی دشوار است. همین ویژگی، استیبل‌کوین‌ها را برای پرداخت‌های خرد مناسب می‌کند. استیبل‌کوین‌ها دارایی‌های دیجیتالی هستند که معمولاً برای حفظ ارزش نسبتاً باثبات طراحی شده‌اند و می‌توانند برای پرداخت‌های کوچک و خودکار به کار روند.
عامل‌های هوش مصنوعی با استفاده از این سازوکار می‌توانند بدون آن‌که کاربر هر بار دخالت کند، داده بخرند، توان محاسباتی اجاره کنند یا برای دریافت پاسخ از یک مدل هزینه بپردازند. پروتکل x402 که در ابتدا در کوین‌بیس توسعه یافت، همین پرداخت‌های خودکار برای خدمات دیجیتال را از طریق رمزارز امکان‌پذیر می‌کند. ویزا، مسترکارت، استرایپ و دیگر شرکت‌های بزرگ پرداخت نیز از این پروتکل حمایت کرده‌اند و کوین‌بیس امکان دریافت پرداخت از عامل‌های هوش مصنوعی را برای مشتریان تجاری فراهم کرده است.
با وجود رشد تعداد تراکنش‌ها، ارزش مالی این فعالیت هنوز محدود است. x402 در ماه ژوئیه طی ۳۰ روز حدود ۷۵ میلیون پرداخت را پردازش کرد که ارزش مجموع آن‌ها فقط ۲۴ میلیون دلار بود. بنابراین، تعداد تراکنش‌ها به‌تنهایی نمی‌تواند نشان دهد چه میزان از این فعالیت به تقاضای تجاری واقعی مربوط است. پژوهش‌های پیشین نیز درباره احتمال وجود فعالیت مصنوعی در شبکه پرسش‌هایی مطرح کرده بودند.
داده‌های مربوط به رفتار کیف‌پول‌ها نشانه‌هایی از افزایش سرعت ورود به این بازار دارد. در میان کیف‌پول‌هایی که نخستین تأمین مالی آن‌ها در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ انجام شد، ۸۹.۳ درصد طی ۳۰ روز دوباره تأمین مالی شدند؛ این رقم برای کیف‌پول‌هایی که نخستین تأمین مالی‌شان در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۵ بود، ۷۰.۶ درصد گزارش شد. کیف‌پول‌هایی که فقط در یک روز پرداخت انجام داده بودند، از این بررسی کنار گذاشته شدند. همچنین میانگین فاصله زمانی میان دریافت وجه و نخستین پرداخت x402 از ۷۳ روز در اواخر ۲۰۲۵ به ۱۸ دقیقه در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ کاهش یافت.
چرا این روند برای بازار رمزارز مهم است؟
این آمار تصویری از بازاری ارائه می‌کند که در آن هر عامل نرم‌افزاری می‌تواند مانند یک کاربر مستقل، پرداخت انجام دهد. البته ارقام Chainalysis فقط تراکنش‌های قابل شناسایی از مسیر x402 را اندازه‌گیری می‌کنند و کل بازار جهانی پرداخت‌های مرتبط با هوش مصنوعی را پوشش نمی‌دهند.
با این حال، ورود و تأمین مالی سریع‌تر کیف‌پول‌ها نشان می‌دهد سازوکارهای پرداخت خودکار در حال آزمایش شدن هستند. یات سیو، هم‌بنیان‌گذار و رئیس Animoca Brands، پیش‌تر برآورد کرده بود که در چند سال آینده شمار عامل‌های هوش مصنوعی فعال در اینترنت می‌تواند به ۱۰۰ میلیارد برسد و این عامل‌ها از رمزارز استفاده کنند. استفانی کوهن، مدیر ارشد راهبردی Cloudflare، نیز استیبل‌کوین‌ها را برای نوع تراکنش‌هایی که عامل‌های هوش مصنوعی در ابتدا انجام می‌دهند، مناسب دانسته است.
با وجود این، اندازه کوچک پرداخت‌ها و پرسش درباره واقعی یا مصنوعی بودن بخشی از فعالیت‌ها، همچنان از محدودیت‌های فعلی این بازار است. در شرایط کنونی، آمریکا در پرداخت برای خدمات استنتاج مدل پیشتاز است و چین بیشتر در پرداخت‌های مرتبط با امنیت و تحلیل کد دیده می‌شود. یافته اصلی گزارش این است که نرم‌افزارهای خودکار در حال شکل دادن به الگوی هزینه‌کرد مستقل خود در شبکه‌های رمزارزی هستند.
تصویر فعلی بازار طبق داده‌های Moneyiar
داده‌های بازار Moneyiar در زمان ثبت‌شده، یعنی ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۰۴ به وقت +۰۳:۳۰، قیمت چین‌لینک را ۱۲.۴۷۵ دلار نشان می‌دهد؛ این رمزارز طی ۲۴ ساعت ۰.۹۴ درصد افزایش و طی هفت روز ۱.۴۱ درصد کاهش داشته است.
در ساعت ۲۱:۰۳ همان روز، قیمت JUST برابر با ۰.۱۳۲۳ دلار بود که افت ۶.۳۲ درصدی در ۲۴ ساعت و کاهش ۴.۱۲ درصدی در هفت روز را ثبت کرده است. قیمت OriginTrail نیز ۰.۴۲۵۵ دلار گزارش شد؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۲.۸۸ درصد کاهش، اما در هفت روز ۶.۲۱ درصد رشد داشت. ORDI با قیمت ۳.۹۵۴ دلار، در ۲۴ ساعت ۰.۵۱ درصد و در هفت روز ۵.۵۸ درصد افت کرده است.
