شکاف میان خسارت‌های ناشی از بلایای طبیعی و پوشش بیمه‌ای، زمینه را برای یک طرح تازه در بازار اوراق فاجعه فراهم کرده است. شرکت حقوقی هارنیز، مستقر در برمودا و متخصص بیمه بین‌المللی، به همراه پلتفرم توکنیزه‌سازی droppRWA قصد دارد اوایل سال ۲۰۲۷ اوراق فاجعه توکنیزه منتشر کند. در این ساختار، هر توکن نشان‌دهنده مالکیت قانونی بر بخشی از اوراق فاجعه خواهد بود.
طبق گزارش CoinDesk، هدف این طرح آن است که سرمایه برای پذیرش ریسک‌های مشخص بلایای طبیعی فراهم شود و در عین حال، امکان ایجاد واحدهای مالکیت کوچک‌تر نسبت به ساختارهای سنتی بررسی شود. با این حال، این اوراق همچنان باید با مقررات اوراق بهادار، بیمه و حمایت از سرمایه‌گذاران مطابقت داشته باشند. بنابراین توکنیزه‌سازی به‌خودی‌خود به معنای عرضه آزاد این ابزار به همه سرمایه‌گذاران یا تبدیل آن به یک محصول ساده و عادی بازار رمزارز نیست.
شکاف بزرگ میان خسارت و بیمه
بلایای طبیعی در سال گذشته حدود ۲۲۰ میلیارد دلار خسارت اقتصادی ایجاد کردند، اما تنها ۱۰۷ میلیارد دلار از این زیان‌ها تحت پوشش بیمه قرار گرفت؛ آماری که شرکت Swiss Re گزارش کرده است. بخش باقی‌مانده بر دوش خانوارها، کسب‌وکارها و دولت‌ها می‌ماند. سیل، توفان، آتش‌سوزی و زلزله از جمله خطرهایی هستند که می‌توانند هزینه‌های سنگینی ایجاد کنند، در حالی که در بسیاری از مناطق دسترسی به پوشش بیمه‌ای کافی دشوار است.
این مشکل در منطقه آسیا-اقیانوسیه شدیدتر گزارش شده است. سازمان همکاری و توسعه اقتصادی اعلام کرده که ۹۱ درصد خسارت‌های ناشی از بلایای طبیعی در این منطقه طی سال ۲۰۲۳ بیمه نشده بود. کمبود داده‌های مربوط به خسارت‌ها و محدودیت مدل‌های فاجعه نیز می‌تواند برآورد ریسک و قیمت‌گذاری پوشش بیمه‌ای را برای بیمه‌گران و بیمه‌گران اتکایی دشوار کند؛ به‌خصوص در مناطق پرخطر.
هارنیز و droppRWA می‌گویند ساختار پیشنهادی می‌تواند برای ریسک‌هایی مانند پوشش سیل یا حفاظت در برابر توفان در جنوب‌شرق آسیا به کار رود؛ ریسک‌هایی که به دلیل داده‌های محدود یا نامطمئن بودن برآورد زیان، ممکن است به‌سادگی در بازار متعارف بیمه اتکایی جای نگیرند.
بازار ۶۵.۶ میلیارد دلاری اوراق فاجعه
اوراق فاجعه یا Cat bonds ابزاری هستند که به بیمه‌گران اجازه می‌دهند بخشی از ریسک مالی ناشی از رویدادهایی مانند توفان، آتش‌سوزی یا زلزله را به سرمایه‌گذاران بازار سرمایه منتقل کنند. سرمایه‌گذار در ازای پذیرفتن یک ریسک مشخص، بازده دریافت می‌کند؛ اما اگر رویداد تعریف‌شده در قرارداد رخ دهد، سرمایه اختصاص‌یافته می‌تواند برای پرداخت خسارت بیمه‌ای به کار رود.
بازار اوراق فاجعه در ماه ژوئن به ۶۵.۶ میلیارد دلار رسید. همچنین انتشارهای جدید در سه‌ماهه دوم به ۱۱.۳ میلیارد دلار بالغ شد که طبق گزارش اخیر Artemis، بالاترین رقم ثبت‌شده برای یک فصل بوده است. با وجود رشد این بازار، بخش بزرگی از زیان‌های ناشی از سیل، توفان‌های موسمی و آتش‌سوزی‌ها همچنان بدون بیمه باقی مانده است.
این بازار تاکنون بیشتر در دسترس صندوق‌های تخصصی و نهادهای بزرگ بوده و بسیاری از عرضه‌های اوراق فاجعه حداقل سرمایه‌گذاری ۲۵۰ هزار دلاری داشته‌اند. طرح هارنیز و droppRWA به دنبال بررسی ساختاری است که بتواند منافع مالکیت کوچک‌تری ایجاد کند؛ هرچند جزئیات نهایی عرضه و شرایط مشارکت در منبع اعلام نشده است.
مالکیت روی زنجیره، اما با محدودیت‌های قانونی
در طرح پیشنهادی، مالکیت قانونی اوراق روی بلاک‌چین ثبت می‌شود و هر توکن به بخشی از یک اوراق فاجعه مربوط خواهد بود. این شیوه می‌تواند ثبت و انتقال مالکیت را در قالب واحدهای کوچک‌تر ممکن کند، اما شرکت‌ها تأکید دارند که سرمایه همچنان برای پوشش یک ریسک بیمه‌ای تعریف‌شده اختصاص می‌یابد.
هنری تاکر، شریک مدیر هارنیز برمودا، گفته است ساختار توکنیزه نباید پوشش ریسک فاجعه را به یک سرمایه‌گذاری تفننی برای سرمایه‌گذاران خرد تبدیل کند. به گفته او، سرمایه به‌طور کامل برای پوشش یک ریسک معین متعهد می‌شود و این ابزار مانند شرط‌بندی معمولی نیست که پرداخت یک طرف به باخت طرف دیگر وابسته باشد.
نمونه‌ای از استفاده عمومی از اوراق فاجعه نیز وجود دارد. بانک جهانی در ماه مه برای جامائیکا ۲۰۰ میلیون دلار پوشش بیمه‌ای در برابر توفان فراهم کرد و این معامله جایگزین قرارداد قبلی شد؛ قراردادی که پس از توفان ملیسا در سال ۲۰۲۵ پرداخت انجام داده بود. وزیر دارایی جامائیکا، فایوال ویلیامز، اوراق فاجعه را بخشی مهم از دسترسی کشور به سرمایه بازارها برای راهبرد تاب‌آوری دانسته است.
با این حال، توکنیزه‌سازی هزینه وقوع توفان، سیل یا آتش‌سوزی را کاهش نمی‌دهد و تضمین نمی‌کند که بیمه برای ساکنان مناطق در معرض خطر ارزان‌تر شود. استدلال هارنیز و droppRWA این است که ثبت مالکیت قانونی روی زنجیره و امکان ایجاد واحدهای کوچک‌تر می‌تواند دسترسی به اوراق مرتبط با بیمه را گسترش دهد؛ ابزاری که در آن سرمایه‌گذاران در برابر پذیرفتن یک ریسک فاجعه مشخص، بازده دریافت می‌کنند.
تصویر بازار طبق داده‌های Moneyiar
داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۰۹:۳۴ روز ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد قیمت Aster با نماد ASTER برابر ۰.۶۹۱۹۸۹۹۲۵۱ دلار بوده و این دارایی طی ۲۴ ساعت ۲.۳۸ درصد و طی هفت روز ۶.۴ درصد کاهش داشته است. Cap با نماد CAP در همین زمان ۰.۰۹۳۳۹۰۵۳۱۱ دلار قیمت داشته و تغییرات آن به‌ترتیب در بازه‌های ۲۴ ساعته و هفت‌روزه، مثبت ۰.۸۸ و ۲۲.۹ درصد بوده است.
همچنین قیمت WOULD در داده‌های Moneyiar، مربوط به ساعت ۲۱:۰۴ روز ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶، برابر ۰.۰۳۵۱۴۱۲۸۳۷ دلار ثبت شده است؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۰.۳۳ درصد و در هفت روز ۱۰.۶ درصد رشد کرده بود. قیمت Astar با نماد ASTR نیز در ساعت ۰۹:۳۳ روز ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، ۰.۰۰۶۵۲۱۶۴۸ دلار بوده و افت ۲۴ ساعته آن ۵.۷۲ درصد و افت هفت‌روزه‌اش ۱۳.۱۶ درصد گزارش شده است.
