رالی بیت‌کوین در سناریوی رونق هوش مصنوعی ممکن است از افزایش تقاضا برای دارایی‌های کمیاب سود ببرد، اما یک خطر پنهان هم وجود دارد: اگر رشد بهره‌وری عمدتاً به سرمایه‌گذاران برسد و دستمزد و مصرف خانوارها تضعیف شود، پایه تقاضای اقتصاد و در نهایت نقدینگی بازار باریک‌تر خواهد شد.
سه مسیر صعود بیت‌کوین از نگاه بیت‌وایز
مت هوگان، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری بیت‌وایز، در یادداشتی در ۱۴ اکتبر استدلال کرد که تقریباً هر مسیر کلان اقتصادی می‌تواند در نهایت به افزایش قیمت بیت‌کوین منجر شود. به گزارش CryptoSlate، او سه وضعیت اصلی را بررسی کرده است.
در سناریوی نخست، هوش مصنوعی به افزایش شدید بهره‌وری و فراوانی خدمات مبتنی بر هوش منجر می‌شود. در چنین شرایطی، ارزش اقتصادی می‌تواند به سمت دارایی‌های کمیاب، از جمله بیت‌کوین، حرکت کند. سناریوی دوم ترکیدن حباب سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی است که می‌تواند رکود، مداخله سیاست‌گذاران و گسترش پولی را به دنبال داشته باشد؛ عواملی که در نهایت تقاضا برای بیت‌کوین را تقویت می‌کنند. در سناریوی سوم، رشد بهره‌وری محدودتر است، اما پذیرش تدریجی، تقاضا برای صندوق‌های قابل معامله در بورس و تخصیص سرمایه از سوی نهادها ادامه می‌یابد.
هوگان در عین حال کاهش‌های موقت قیمت و ریسک‌های خارج از فضای اقتصاد کلان را نادیده نگرفته است. وجه مشترک این سه مسیر آن است که فراوانی، بی‌ثباتی یا سیاست‌های پولی انبساطی در نهایت سرمایه بیشتری را به سمت بیت‌کوین هدایت می‌کنند.
مدل BIS و خطر کاهش مصرف
بانک تسویه‌های بین‌المللی دو روز پیش از یادداشت هوگان، مقاله کاری شماره ۱۳۸۱ با عنوان «هوش مصنوعی تحول‌آفرین و گلوگاه‌های تقاضا» منتشر کرد. این مقاله مسیر دیگری را بررسی می‌کند: هوش مصنوعی تولید را افزایش می‌دهد و وظایف بیشتری را خودکار می‌کند، اما سهم سرمایه‌گذاری از تولید بالا می‌رود و سهم مصرف کاهش می‌یابد. در نتیجه، بازاری که هزینه نوآوری‌های بعدی را تأمین می‌کند، کوچک‌تر می‌شود و ادامه نوآوری از نظر اقتصادی جذابیت کمتری پیدا می‌کند.
در سناریوی کالیبره‌شده مقاله، سهم مصرف از تولید از حدود ۶۹ درصد به ۶۲.۱ درصد کاهش می‌یابد؛ نقطه‌ای که در آن نوآوری بیشتر دیگر سودآور نیست. رشد پایدار بلندمدت نیز از پایه ۲ درصدی پیش از هوش مصنوعی به حدود ۱.۶ درصد می‌رسد. رشد واقعی تولید در این مدل حدود ۱۵ سال پس از آغاز عصر هوش مصنوعی، اندکی کمتر از ۲.۴ درصد به اوج می‌رسد و برای حدود ۳۵ سال بالاتر از ۲ درصد باقی می‌ماند؛ زیرا شرکت‌ها همچنان ماشین‌آلات و ظرفیت محاسباتی انباشته می‌کنند، حتی زمانی که موتور نوآوری ضعیف‌تر شده است.
این مدل یک سناریوی رشد بالا را هم در نظر می‌گیرد که در آن تولید در سال بیستم حدود ۵.۵ درصد رشد می‌کند و شتاب آن ادامه می‌یابد. با این حال، افزایش تولید الزاماً به معنی بزرگ‌تر شدن بازار مصرف نیست. اگر تولید ۱۰ درصد افزایش یابد و سهم مصرف از ۶۹ درصد به ۶۲.۱ درصد برسد، شاخص بازار مصرف از ۶۹ به ۶۸.۳۱ می‌رسد؛ یعنی بازار مصرف در دل اقتصادی که ۱۰ درصد بزرگ‌تر شده، یک درصد کوچک می‌شود.
دستمزد، نرخ بهره و مسیر انتقال به بیت‌کوین
مدل BIS برآورد می‌کند سهم نیروی کار از وظایف طی سه دهه از ۶۰ درصد به محدوده ۱۵ تا ۵۰ درصد کاهش یابد. در سناریوی گلوگاه تقاضا، دستمزدهای واقعی در نهایت حدود ۱۵ درصد پایین‌تر از مسیری قرار می‌گیرند که بدون این سطح از خودکارسازی طی می‌کردند. این نتیجه به فرض‌هایی مانند ثابت بودن عرضه نیروی کار، ثابت ماندن مجموعه وظایف کارکنان و ارتباط دستمزد با بهره‌وری نهایی بستگی دارد؛ بنابراین تغییر فرض‌ها می‌تواند نتیجه را به‌طور محسوسی جابه‌جا کند.
نرخ طبیعی بهره نیز ممکن است در دوره رونق سرمایه‌گذاری به دلیل افزایش تقاضا برای سرمایه بالا برود و پس از شکل‌گیری گلوگاه تقاضا کاهش یابد. نرخ مرجع پیش از هوش مصنوعی در این مقاله ۱.۶۵ درصد است؛ میانه مدل برای ۲۰ سال بعد ۱.۲ درصد و دامنه ۹۰ درصدی مدل از منفی ۰.۶ تا مثبت ۴.۴ درصد گزارش شده است.
برای بیت‌کوین، مسئله اصلی نحوه توزیع ثروت ایجادشده با هوش مصنوعی است. عرضه بیت‌کوین ثابت است، اما قیمت آن به تقاضای سرمایه‌گذاران، قدرت خرید و نقدینگی بازار وابسته می‌ماند. کاهش رشد دستمزد می‌تواند توان خانوارها برای پس‌انداز و خرید دارایی را محدود کند. در مقابل، اگر ثروت هوش مصنوعی در اختیار سرمایه‌گذارانی قرار گیرد که تمایل بالایی به نگهداری بیت‌کوین دارند، تقاضا ممکن است حتی هم‌زمان با رکود مصرف خانوارها مقاوم بماند.
در سوی دیگر، تضعیف مصرف می‌تواند به درآمد شرکت‌ها و نقدینگی بازارهای مالی منتقل شود. بنابراین رونق سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی ممکن است در ظاهر قدرت اقتصاد را نشان دهد، اما هم‌زمان پایه تقاضا را باریک‌تر کند. اگر بهره‌وری و دستمزد واقعی هر دو رشد کنند، سهم مصرف پایدارتر می‌ماند و استدلال مربوط به کمیابی بیت‌کوین پشتوانه قوی‌تری پیدا می‌کند. اگر رشد بهره‌وری با کاهش استخدام و درآمد کارکنان همراه شود، نتیجه به جریان سرمایه تازه‌ای بستگی خواهد داشت که از یک سو وارد بیت‌کوین می‌شود و از سوی دیگر قدرت خرید بخش بزرگی از اقتصاد را کاهش می‌دهد.
نشانه‌های اولیه و تصویر بازار
داده‌های اولیه هنوز یک‌دست نیستند. کتاب بژ فدرال رزرو در ۱۴ اکتبر گزارش کرد که کسب‌وکارها در پنج منطقه از ۱۲ منطقه، کاهش تعداد کارکنان از طریق جایگزین نکردن نیروهای خروجی، به تعویق انداختن استخدام یا انتظار برای کاهش فرصت‌های شغلی پس از افزایش بهره‌وری مرتبط با هوش مصنوعی را مطرح کرده‌اند. مصرف‌کننده به‌طور کلی ثابت بود و بیش از نیمی از مناطق گفتند خانوارهای پردرآمد محرک مصرف بوده‌اند. اشتغال نیز عمدتاً باثبات توصیف شد.
کسری تجاری آمریکا در ماه اوت به ۱۰۵.۶ میلیارد دلار رسید که واردات قوی سخت‌افزارهای هوش مصنوعی در آن نقش داشت. همچنین برآورد شده حدود ۷۰ درصد مخارج سرمایه‌ای مرتبط با هوش مصنوعی به واردات اختصاص یافته است. در بازار سهام، پس از انتشار شاخص تورم مصرف‌کننده داغ در ۱۴ اکتبر، قیمت سهام CoreWeave حدود ۱۶ درصد، Nebius و Dell هر کدام حدود ۱۱ درصد و Oracle حدود ۹ درصد افت کرد؛ هم‌زمان هزینه استقراض برای بدهی زیرساخت هوش مصنوعی بالا ماند.
بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۲۱:۳۹ روز ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶، بیت‌کوین با قیمت ۸۲٬۲۳۲.۳۹ دلار معامله می‌شود و در ۲۴ ساعت گذشته ۰.۵ درصد و در هفت روز گذشته ۰.۶۷ درصد افزایش داشته است. کرونوس ۰.۱۴ درصد در ۲۴ ساعت رشد کرده و به ۰.۰۵۸۰۷ دلار رسیده، در حالی که نیر پروتکل با رشد ۱۰.۱۵ درصدی در ۲۴ ساعت، ۵.۳۲۸۵ دلار قیمت دارد. این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و به‌تنهایی مسیر آینده بیت‌کوین را مشخص نمی‌کنند.
