وام‌دهی با وثیقه بیت‌کوین در حال ورود به مرحله‌ای تازه است. بر اساس گزارش CoinDesk، وام‌گیرندگان دیگر فقط معامله‌گران بازار رمزارز نیستند و از بیت‌کوین خود برای تأمین هزینه‌هایی مانند شهریه دانشگاه، مخارج اضطراری، خریدهای بزرگ و سرمایه در گردش کسب‌وکار استفاده می‌کنند؛ بدون آنکه مجبور باشند دارایی خود را بفروشند.
بیت‌کوین به وثیقه‌ای برای نیازهای واقعی تبدیل می‌شود
در این مدل، مالک بیت‌کوین دارایی خود را نزد وام‌دهنده قفل می‌کند و در مقابل، نقدینگی دریافت می‌کند. بازپرداخت وام و شرایط وثیقه به قرارداد بستگی دارد، اما ایده اصلی این است که فرد بتواند به ارزش مالی بیت‌کوین دسترسی پیدا کند، در حالی که همچنان مالکیت و موقعیت خود در این دارایی را حفظ می‌کند.
هانتر آلبرایت، مدیر ارشد درآمد شرکت SALT Lending، به CoinDesk گفت که در گفت‌وگو با مشتریان و در داده‌های این شرکت، افزایش استفاده از وام‌های بیت‌کوینی برای نیازهای روزمره و تصمیم‌های مهم زندگی دیده می‌شود. به گفته او، این موارد شامل هزینه‌های اضطراری، پرداخت شهریه دانشگاه، تأمین هزینه یک سفر بزرگ و جبران کمبود نقدینگی در جریان مالی افراد است.
این تغییر، کاربرد بیت‌کوین را از یک دارایی عمدتاً معاملاتی و سفته‌بازانه فراتر می‌برد. در اینجا بیت‌کوین نقش وثیقه را ایفا می‌کند؛ نقشی که در نظام اعتباری سنتی، دارایی‌هایی مانند ملک یا اوراق مالی معمولاً بر عهده دارند. برای وام‌گیرنده، انگیزه اصلی این است که برای دسترسی به پول نقد، بیت‌کوین خود را نفروشد و همچنان در معرض تغییرات قیمت آن باقی بماند.
SALT که از سال ۲۰۱۶ ارائه وام‌های با پشتوانه بیت‌کوین را آغاز کرده بود، در ابتدا بیشتر به استخراج‌کنندگان بیت‌کوین خدمات می‌داد. استخراج‌کنندگان برای تأیید تراکنش‌های شبکه پاداش بیت‌کوینی دریافت می‌کنند. با گذشت زمان، این شرکت با گروه‌های متنوع‌تری از مشتریان روبه‌رو شده است؛ از وام‌گیرندگان نهادی گرفته تا افراد نسل ایکس و بیبی‌بومرهایی که بیت‌کوین دارند اما برای درک فرایند وام‌گیری به کمک نیاز دارند.
افزایش مقیاس وام‌دهی رمزارزی
SALT رقم کل وام‌های تاریخی خود را اعلام نکرده است، اما آمار شرکت‌های بزرگ‌تر نشان می‌دهد بازار وام‌دهی متمرکز رمزارزی به مقیاس قابل‌توجهی رسیده است. شرکت Ledn که فعالیت خود را در سال ۲۰۱۸ آغاز کرد، اعلام کرده بیش از ۱۱ میلیارد دلار وام پرداخت کرده است. این شرکت انتظار دارد مجموع وام‌های خود را در سال‌های آینده به یک تریلیون دلار برساند؛ رشدی که آن را به افزایش تقاضا برای وام‌هایی نسبت می‌دهد که برای معامله‌گری استفاده نمی‌شوند.
آدام ریدز، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل Ledn، گفت مشتریان این شرکت از سرمایه‌گذاران سنتی که می‌خواهند از موقعیت بیت‌کوینی خود استفاده بیشتری کنند تا کارآفرینانی که به سرمایه در گردش نیاز دارند و مشتریان نهادی را شامل می‌شوند. مشتریان ثروتمندتر برای مبالغ بزرگ‌تری با هدف سرمایه‌گذاری، خرید ملک، توسعه کسب‌وکار یا پرداخت هزینه تحصیل فرزندان وام می‌گیرند.
در سوی دیگر، مشتریان خرد معمولاً مبالغ کوچک‌تری برای نیازهای کوتاه‌مدت دریافت می‌کنند؛ برای نمونه، زمانی که درآمد اصلی آنها هزینه‌های یک ماه را پوشش نمی‌دهد. به گفته ریدز، بسیاری از مشتریان وام خود را تمدید می‌کنند، زیرا هدف اصلی آنها فروش‌نکردن بیت‌کوین و ادامه نگهداری آن است.
این رویکرد به مفهومی شباهت دارد که در میان افراد بسیار ثروتمند و شرکت‌های بزرگ سابقه طولانی دارد: استفاده از دارایی‌های نگهداری‌شده برای دریافت اعتبار، به جای فروش آنها. مدیر درآمد SALT معتقد است این امکان اکنون به گروه گسترده‌تری از دارندگان دارایی‌های دیجیتال دسترسی پیدا کرده است.
حرکت به سوی نرخ ثابت و دوره‌های طولانی‌تر
وام‌های رمزارزی معمولاً با نوسان قیمت دارایی وثیقه‌شده همراه‌اند. به همین دلیل، وام‌دهندگان تلاش می‌کنند محصولاتی ارائه دهند که هزینه استقراض برای مشتری قابل پیش‌بینی‌تر باشد. آلبرایت گفت هدف نهایی SALT این است که وام‌های رمزارزی بیشتر شبیه وام‌های سنتی مسکن شوند؛ یعنی با نرخ ثابت، دوره طولانی‌تر و هزینه‌ای روشن‌تر، حتی در شرایطی که قیمت بیت‌کوین نوسان دارد.
این مسیر پیش‌تر نیز در بازار دیده شده است. کوین‌بیس در ۲۲ سپتامبر وام‌های با نرخ ثابت و پشتوانه بیت‌کوین را از طریق پروتکل Midnight متعلق به Morpho به اپلیکیشن خرده‌فروشی خود اضافه کرد. کاربران می‌توانند در برابر بیت‌کوین، USDC وام بگیرند و نرخ بهره و تاریخ بازپرداخت از ابتدای قرارداد مشخص باشد.
این گزینه‌های نرخ ثابت در کنار وام‌های با نرخ متغیر Morpho قرار گرفته‌اند. وام‌های متغیر این پلتفرم بیش از ۱.۴ میلیارد دلار مانده وام در برابر حدود ۳ میلیارد دلار وثیقه دارند. با این حال، وام‌های نرخ ثابت کوین‌بیس کوتاه‌مدت هستند، در حالی که SALT بر دوره‌های طولانی‌تر تمرکز دارد.
چشم‌انداز وام‌دهی با پشتوانه طلا
Ledn معتقد است مدل استفاده از دارایی‌های سخت به عنوان وثیقه می‌تواند از بیت‌کوین فراتر برود. آدام ریدز طلا را گزینه بعدی می‌داند؛ دارایی‌ای سنتی که در سراسر جهان به عنوان پناهگاه ارزش شناخته می‌شود و پیش از این نیز برای دریافت وام مورد استفاده قرار گرفته است.
به گفته او، طلا دارایی‌ای ۲۰ تریلیون دلاری است، اما دسترسی به وام با پشتوانه آن عمدتاً در اختیار نهادها بوده و بسیاری از دارندگان عادی برای تبدیل طلا به پول نقد، ناچار به فروش آن هستند. از این منظر، مرز میان دارایی‌های فیزیکی و دیجیتال در حال کم‌رنگ‌شدن است: سرمایه‌گذاران می‌توانند دارایی‌هایی را که قصد نگهداری بلندمدت آنها را دارند، وثیقه بگذارند و به جای فروش، از ارزش آنها نقدینگی دریافت کنند.
تصویر فعلی بازار به روایت داده‌های مانیار
داده‌های بازار مانیار در ساعت ۰۸:۵۹ به وقت تهران در ۸ اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد قیمت بیت‌کوین ۸۲۷۹۵.۰۶۳۹۵۲۷۸۳ دلار بوده و این رمزارز در ۲۴ ساعت گذشته ۱.۳۵ درصد و در هفت روز گذشته ۰.۸۷ درصد کاهش داشته است.
در همین زمان، قیمت JUST برابر با ۰.۱۳۹۲۸۸۵۶۱۲ دلار بود؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۰.۹۸ درصد افت و در هفت روز ۳.۶۸ درصد رشد داشت. قیمت Cap برابر با ۰.۰۷۲۱۰۰۹۵۹۷ دلار ثبت شد که نشان‌دهنده کاهش ۱۷.۴۵ درصدی در ۲۴ ساعت و افت ۲.۴ درصدی در هفت روز است. RedStone نیز با قیمت ۰.۱۵۱۳۲۲۲۰۷۵ دلار، در ۲۴ ساعت ۰.۰۴ درصد افزایش و در هفت روز ۱۶.۸۴ درصد کاهش داشت.
