
کمیته نظارت مجلس نمایندگان آمریکا تحقیق درباره طرح ایالت دلاور برای ایجاد نوع تازهای از شرکتها را آغاز کرده است؛ شرکتهایی که قرار است فعالیت روزمره آنها را عاملهای هوش مصنوعی انجام دهند. جیمز کومر، رئیس جمهوریخواه این کمیته، نگران است که این ساختار به شرکتهای هوش مصنوعی و سرمایهگذاران آنها اجازه دهد در برابر خسارتهای ناشی از عملکرد این سامانهها، از مسئولیت حقوقی دور بمانند.
کومر در نامهای به مت مایر، فرماندار دلاور، خواستار ارائه اسناد و مکاتبات مربوط به این طرح شد. مهلت تعیینشده برای تحویل اطلاعات ۹ نوامبر است. بر اساس گزارش دیکریپت، کمیته علاوه بر پیشنویسهای طرح و توافق با مشارکتکنندگان بیرونی، خواستار سوابق مربوط به نگرانیهای ایمنی و حتی «گفتوگوهای داخلی هوش مصنوعی» شده است.
این تحقیق در زمانی انجام میشود که دلاور میخواهد چارچوبی محدود و آزمایشی برای شرکتهایی ایجاد کند که تصمیمهای عملیاتی آنها را عاملهای هوش مصنوعی میگیرند. مقامهای ایالتی میگویند هدف طرح، مشخصکردن مسئولیت و قابلردیابیکردن فعالیت این سامانههاست؛ اما منتقدان میپرسند اگر یک عامل هوش مصنوعی تصمیمی زیانبار بگیرد، در نهایت چه شخص یا نهادی باید پاسخگو باشد.
پرسشهای کنگره درباره پشتوانه طرح
کومر در نامه خود گفته است پیشنهاد «شرکت هوش مصنوعی» یا AIC ممکن است به ابزاری برای محافظت از شرکتهای قدرتمند هوش مصنوعی و سرمایهگذاران آنها در برابر اقدامات زیانبار و بیملاحظه تبدیل شود. او همچنین درباره احتمال نقشآفرینی نیروهای غیرشفاف در شکلدادن به سیاستهای ایالتی و ایجاد مقرراتی که به نفع بازیگران خاص باشد، ابراز نگرانی کرده است.
رئیس کمیته نظارت به گزارشی از کمیسیون هوش مصنوعی دلاور در دسامبر ۲۰۲۵ اشاره کرده است. به گفته او، آن گزارش درباره ارزیابی خطرهای ایمنی یا مشورت با کارشناسان مستقل توضیحی نداده بود. همچنین دفتر وزیر امور خارجه دلاور حاضر نشده بود درباره رابطه کاری خود با یک شرکت هوش مصنوعی دخیل در پروژه، اطلاعاتی در اختیار خبرنگاران بگذارد.
کمیته از فرماندار خواسته است همه اسناد و ارتباطات مربوط به توسعه AIC از ژانویه ۲۰۲۵ به بعد، قراردادها یا توافقهای مرتبط با مشارکتکنندگان بیرونی، سوابق نگرانیهای ایمنی و تمام نسخههای پیشنویس طرح را ارائه کند. این کمیته گفته است اطلاعات بهدستآمده میتواند در تدوین قوانین فدرال، از جمله پیشنهادهایی برای محدودکردن ابتکارهای ایالتی در حوزه مقررات هوش مصنوعی، مورد استفاده قرار گیرد.
AIC چگونه قرار است کار کند؟
پیشنهاد دلاور در ماه ژوئیه از سوی شارونی پاتیباندا-سانچز، وزیر امور خارجه ایالت، و جان نی، مدیرعامل شرکت حقوقی هوش مصنوعی Norm Ai، در قالب یادداشتی در نشریه Fortune معرفی شد. این طرح یک مشارکت عمومی-خصوصی به رهبری Norm Ai است.
بر اساس چارچوب پیشنهادی، AIC میتواند مانند یک شرکت معمولی اقامه دعوا کند یا طرف دعوا قرار بگیرد، مالک دارایی باشد و به دستور عامل هوش مصنوعی خود تعهداتی ایجاد کند. این شرکت یک عضو خواهد داشت که مسئول حفظ سرمایه کافی است. عضو شرکت در برابر بدهیهای AIC مصون خواهد بود، مگر آنکه شرکت را به اندازه کافی سرمایهگذاری نکند یا از آن برای کلاهبرداری یا نقض عمدی قانون استفاده کند.
AICها فقط در یک محیط آزمایشی مقرراتی ۳۰ماهه فعالیت خواهند کرد. نظارت بر این محیط به کمیتهای متشکل از مقامهای ایالتی و کارشناسان بیرونی سپرده میشود. این شرکتها باید وضعیت خود را به طرفهای معامله اعلام کنند و اجازه فعالیت بانکی نخواهند داشت.
طراحان طرح میگویند ایجاد یک هویت حقوقی مشخص برای سامانههای خودمختار، رفتار آنها را قابل مشاهده، قابل ردیابی و پاسخگو میکند؛ به بیان دیگر، هدف این است که هوش مصنوعی در قالبی حقوقی قرار گیرد تا روابط آن با اشخاص و شرکتها روشنتر باشد.
اختلاف بر سر مسئولیت حقوقی
مسئولان دلاور برداشت کمیته نظارت از این طرح را رد کردهاند. پاتیباندا-سانچز گفته است هدف، ایجاد سپر مسئولیت نیست، بلکه تعیین این است که در صورت وقوع تخلف یا رفتار زیانبار، مسئولیت دقیقاً بر عهده چه کسی قرار میگیرد. مایر نیز گفته است ظهور چنین فناوریای در راه است و نادیدهگرفتن آن راهحل محسوب نمیشود.
در مقابل، برخی استادان حقوق درباره کافیبودن این چارچوب تردید دارند. کریستوفر برونر، استاد حقوق کسبوکار در دانشگاه جورجیا، گفته است برای پیامدهایی که شرکتهای تحت حاکمیت هوش مصنوعی ممکن است ایجاد کنند، هنوز یک برنامه مقرراتی جامع وجود ندارد.
قانونگذاران ایالت دلاور انتظار دارند پس از بازگشت در ماه ژانویه، پیشنویس قانون مربوط به این طرح را بررسی کنند. بنابراین، تحقیق کنگره میتواند پیش از آنکه پیشنهاد AIC به قانون تبدیل شود، بر بررسی عمومی و سیاسی آن اثر بگذارد؛ با این حال، در اطلاعات موجود نتیجهای برای این تحقیق یا سرنوشت نهایی طرح اعلام نشده است.
تصویر فعلی بازار؛ دادههای Moneyiar
بر اساس دادههای بازار Moneyiar در زمانهای ثبتشده، قیمت Lighter با نماد LIT برابر ۳٫۱۸۱۹۳۴۲۳۹۶ دلار است؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۱٫۴۵ درصد کاهش و در هفت روز ۵٫۱۲ درصد افزایش داشته است. Compound با نماد COMP در قیمت ۲۱٫۱۲۸۷۴۴۷۳۳۸ دلار معامله میشود و تغییر ۲۴ساعته آن منفی ۱۰٫۴۲ درصد و تغییر هفتروزه آن مثبت ۰٫۳ درصد بوده است.
همچنین Decimal با نماد DEL، ۰٫۴۵۸۴۴۲۵۸۴ دلار قیمت داشته و در ۲۴ ساعت تغییری ثبت نکرده، اما در بازه هفتروزه ۴٫۱۶ درصد رشد کرده است. قیمت Propy با نماد PRO نیز ۰٫۳۳۱۸۷۷۲۹۴۳ دلار گزارش شده؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۱٫۷ درصد افزایش و در هفت روز ۳٫۹۵ درصد کاهش داشته است. زمان ثبت دادههای LIT، COMP و DEL، ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ ساعت ۲۲:۳۹ به وقت +۰۳:۳۰ و زمان ثبت داده PRO همان روز ساعت ۱۷:۱۹ به وقت +۰۳:۳۰ بوده است.