لایدو در حال بررسی سازوکاری برای پروتکل پیشنهادی Lido Lend است که می‌تواند به وام‌دهندگان اجازه دهد پیش از لیکوئیدشدن وام‌گیرندگان، بخشی از موقعیت آن‌ها را کاهش دهند. در این طرح که «Fallback Exits» نام دارد، اگر دارایی کافی برای بازپرداخت مستقیم وام‌دهنده وجود نداشته باشد، بخشی از وثیقه وام‌گیرنده به او منتقل می‌شود و هم‌زمان بدهی وام‌گیرنده کاهش می‌یابد.
این طرح هنوز نهایی نشده و جزئیات مهم آن، از جمله اینکه کدام وام‌ها واجد شرایط باشند، چگونه ارزش‌گذاری انجام شود و وام‌دهنده دقیقاً توکن وثیقه یا نوعی مطالبه قابل انتقال دریافت کند، مشخص نیست. گزارش CryptoSlate می‌گوید لایدو این پروژه را برای بازارهای ایزوله و بر پایه نسخه‌ای تغییر‌یافته از Morpho Blue پیشنهاد کرده است.
سازوکار پیشنهادی چه تغییری ایجاد می‌کند؟
در نمونه ETH/wstETH، وام‌دهندگان ETH در اختیار بازار قرار می‌دهند و وام‌گیرندگان با وثیقه‌گذاری wstETH، این دارایی را قرض می‌گیرند. در شرایط عادی، وام‌دهنده هنگام برداشت باید دارایی وام‌داده‌شده، یعنی ETH، دریافت کند. اگر نقدینگی کافی برای این برداشت وجود نداشته باشد، برداشت در مسیر معمول ممکن است انجام نشود.
Fallback Exits مسیر دیگری را پیشنهاد می‌کند: وام‌دهنده می‌تواند به‌جای انتظار برای بازپرداخت ETH، بخشی از وثیقه wstETH وام‌گیرنده را دریافت کند. مقدار متناظر بدهی نیز از موقعیت وام‌گیرنده کم می‌شود. بنابراین این سازوکار فقط به نقدینگی موجود در استخر متکی نیست، بلکه می‌تواند اندازه موقعیت وام‌گیرنده را برای تأمین خروج وام‌دهنده کاهش دهد.
ترتیب پیشنهادی این است که ابتدا موقعیت‌هایی در معرض خطر قرار گیرند که به نسبت وام به ارزش وثیقه یا LLTV مجازِ لیکوئیدشدن نزدیک‌تر هستند. با این حال، در متن افشاشده مشخص نشده است که فقط موقعیت‌های نزدیک به این آستانه مشمول شوند یا وام‌های سالم‌تر نیز بتوانند وارد این فرآیند شوند. اگر موقعیت‌های زیر آستانه لیکوئیدشدن هم واجد شرایط باشند، وام‌گیرنده ممکن است با وجود رعایت حد وام‌گیری، همچنان با کاهش اجباری بخشی از موقعیت خود روبه‌رو شود.
برای وام‌گیرنده، اثر نهایی به دو عامل بستگی دارد: ارزش وثیقه‌ای که از موقعیت خارج می‌شود و مقدار بدهی‌ای که در مقابل حذف می‌شود. اختلاف میان این دو می‌تواند تغییر سرمایه خالص یا جریمه احتمالی را تعیین کند. هنوز فرمول جبران بدهی، کارمزدها، سقف‌ها و نقطه برش واجد شرایط بودن اعلام نشده است.
تفاوت با برداشت و لیکوئیدشدن در Morpho Blue
در قرارداد اصلی Morpho Blue، برداشت وام‌دهنده و لیکوئیدشدن دو فرآیند جداگانه‌اند. هنگام برداشت، قرارداد پس از محاسبه بهره، بررسی می‌کند که دارایی باقی‌مانده برای پوشش کل بدهی‌های بازار کافی باشد. اگر این پوشش وجود نداشته باشد، تراکنش برگشت می‌خورد و برداشت انجام نمی‌شود؛ در حالت موفق، دارایی وام‌داده‌شده به وام‌دهنده منتقل می‌شود.
در این مسیر، وثیقه وام‌گیرنده مستقیماً برای جبران کمبود دارایی برداشت‌شده استفاده نمی‌شود. لیکوئیدشدن نیز زمانی مجاز است که بدهی از ارزش وثیقه ضربدر LLTV عبور کند. موقعیتی که همچنان در محدوده مجاز قرار دارد، سالم محسوب می‌شود و تابع معمول لیکوئیدشدن نیست.
پیشنهاد لایدو یک مسیر جداگانه معرفی می‌کند که در آن نیاز وام‌دهنده به خروج می‌تواند باعث کاهش بدهی و وثیقه یک وام‌گیرنده شود. گزینه‌های دیگری مانند جابه‌جایی نقدینگی از خزانه‌های مشارکت‌کننده به بازار هدف در Morpho نیز وجود دارد، اما این روش به تنظیمات خزانه، مجوزها، سقف‌ها و دارایی موجود وابسته است و میزان نقدینگی قابل انتقال می‌تواند پیش از اجرا تغییر کند.
لایدو در ۷ اکتبر این پروژه را معرفی کرد و در اطلاعیه ۱۶ اکتبر اعلام شد که مشخصات فنی و پارامترهای بازار قرار است دنبال شوند. فرآیندهای حاکمیتی و حسابرسی عمومی نیز هنوز پیش از راه‌اندازی شبکه اصلی باقی مانده‌اند.
دریافت wstETH به معنای دریافت فوری ETH نیست
ریسک اصلی برای وام‌دهنده فقط ارزش اسمی وثیقه نیست، بلکه امکان تبدیل آن به ETH و زمان لازم برای این تبدیل است. wstETH و ETH دارایی‌های یکسانی نیستند. موجودی wstETH طبق توضیحات لایدو ثابت می‌ماند، اما میزان استحقاق stETH آن بر اساس گزارش‌های اوراکل تغییر می‌کند. همچنین نرخی که برای این تبدیل محاسبه می‌شود با قیمت قابل اجرای فروش در بازار تفاوت دارد.
اگر تسویه نهایی به انتقال wstETH قابل معامله منجر شود، وام‌دهنده برای دسترسی به ETH باید آن را در بازار بفروشد یا از صف برداشت موجود لایدو استفاده کند. قیمت اجرای معامله و هزینه تراکنش می‌تواند با ارزش حسابداری مورد استفاده برای کاهش بدهی متفاوت باشد.
در صف برداشت لایدو، wstETH به stETH تبدیل می‌شود و برای درخواست برداشت، یک NFT با نام unstETH صادر می‌شود. پس از نهایی‌شدن درخواست از طریق گزارش اوراکل، دارنده می‌تواند ETH رزروشده را مطالبه کند. درخواست‌های stETH در این مسیر حداکثر ۱۰۰۰ stETH هستند و درخواست‌های wstETH بر اساس معادل stETH بررسی می‌شوند؛ مبالغ بزرگ‌تر را می‌توان به چند درخواست تقسیم کرد. با این حال، این محدودیت‌ها مربوط به برداشت فعلی سهام‌گذاری است و سقف‌های احتمالی Fallback Exits هنوز اعلام نشده‌اند.
نهایی‌شدن برداشت به عواملی مانند ETH در دسترس، زمان سپری‌شده و شرایط نرخ سهم بستگی دارد. در دوره انتظار، توکن‌ها پاداش دریافت نمی‌کنند و همچنان در معرض زیان قرار دارند. بنابراین، نحوه اتصال تسویه پیشنهادی وام‌دهی به صف برداشت، یکی از جزئیات مهم باقی‌مانده است.
تصویر فعلی بازار به روایت داده‌های Moneyiar
بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۱۱:۵۹ روز ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت اتریوم ۲۴۶۷٫۴۸۸۹۷۳ دلار بود. ETH در ۲۴ ساعت گذشته ۳٫۶۳ درصد افزایش داشت، اما بازده هفت‌روزه آن منفی ۱٫۳۹ درصد ثبت شد.
در همین داده‌ها، قیمت Lighter با نماد LIT برابر ۳٫۳۹۸۸۸۱۵۳۵ دلار بود و این دارایی در ۲۴ ساعت ۷٫۴۳ درصد و در هفت روز ۱٫۶۲ درصد رشد کرده بود. قیمت Nexus با نماد NEX نیز ۰٫۰۰۰۰۰۰۶۸۳۶ دلار گزارش شد؛ تغییر ۲۴ساعته آن ۲٫۷۳ درصد مثبت و تغییر هفت‌روزه‌اش ۱۰٫۶۵ درصد منفی بود. این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و ارتباط مستقیمی با نهایی‌شدن طرح Fallback Exits ندارند.
