MSCI، یکی از بزرگ‌ترین ارائه‌دهندگان شاخص‌های سهام در جهان، قواعدی را نهایی کرده است که می‌تواند شرکت‌هایی مانند Strategy و Metaplanet را از شاخص‌های جهانی سهام این مؤسسه خارج کند. بر اساس این تصمیم، شرکت‌هایی که بخش عمده فعالیت یا دارایی آن‌ها به نگهداری سرمایه‌گذاری‌ها مربوط است، دیگر واجد شرایط حضور در شاخص‌های «بازارهای قابل سرمایه‌گذاری جهانی» MSCI نخواهند بود.
فهرست شرکت‌های مشمول این تغییر قرار است ۱۱ نوامبر منتشر شود و اجرای تصمیم پس از پایان معاملات ۳۰ نوامبر خواهد بود. به گزارش CoinDesk، در یک ارزیابی اولیه با استفاده از داده‌های ماه مه ۲۰۲۶، سه شرکت برای حذف احتمالی از شاخص ACWI Investable Market شناسایی شدند: Strategy، شرکت ژاپنی Metaplanet و Yellow Cake، یک شرکت بریتانیایی فعال در سرمایه‌گذاری مرتبط با اورانیوم.
چرا خروج از شاخص اهمیت دارد؟
بسیاری از سرمایه‌گذاران از طریق صندوق‌هایی در بازار سهام حضور دارند که عملکرد یک شاخص را دنبال می‌کنند. این صندوق‌ها هنگام اضافه‌شدن یک شرکت به شاخص، معمولاً باید برای خرید سهام آن اقدام کنند و در صورت حذف شرکت نیز، مطابق سازوکار شاخص، سهام را بفروشند؛ حتی اگر مدیران صندوق درباره وضعیت بنیادی آن شرکت دیدگاه متفاوتی داشته باشند.
به همین دلیل، حذف از شاخص می‌تواند تقاضای اجباری ایجادشده از سوی صندوق‌های شاخصی را کاهش دهد. تحلیلگران جی‌پی مورگان برآورد کرده‌اند که حذف Strategy ممکن است به خروج حدود ۲.۸ میلیارد دلار از سهام MSTR منجر شود. این برآورد به فروش سهام شرکت مربوط است، نه فروش بیت‌کوین‌هایی که Strategy در خزانه خود نگهداری می‌کند.
شرکت زیرساخت غیرمتمرکز ZEROBASE در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که این ماجرا تنش فزاینده‌ای میان روش‌های سنتی ساخت شاخص‌ها و ظهور شرکت‌هایی را نشان می‌دهد که بیت‌کوین را به‌عنوان دارایی اصلی خزانه خود در نظر می‌گیرند. به گفته این شبکه، کاهش پایدار تقاضای سرمایه‌گذاران غیرفعال می‌تواند تأمین مالی شرکت‌هایی را که برای خرید بیشتر بیت‌کوین به انتشار اوراق و سهام متکی هستند، دشوارتر کند.
فشار احتمالی بر Strategy و Metaplanet
بیشترین ریسک متوجه Strategy، مستقر در تایسونز کرنر ویرجینیا، است. این شرکت بزرگ‌ترین دارنده عمومی بیت‌کوین معرفی شده و طبق داده‌های Bitcoin Treasuries، ۸۴۸٬۲۵۰ بیت‌کوین به ارزش حدود ۶۹.۶۷ میلیارد دلار در اختیار دارد. Strategy برای تأمین مالی خریدهای خود از ابزارهایی مانند سهام ممتاز STRC و STRK استفاده می‌کند.
سهام این شرکت پنج‌شنبه با قیمت ۱۵۱.۲۹ دلار بسته شد؛ رقمی که حدود ۷۲ درصد پایین‌تر از رکورد ۵۴۳ دلاری آن در نوامبر ۲۰۲۴ بود. Metaplanet، شرکت مستقر در توکیو، نیز جمعه در قیمت ۲۷۷ ین، معادل حدود ۱.۷۵ دلار، به کار خود پایان داد. این سهم در ژوئن ۲۰۲۵ به ۱٬۹۳۰ ین رسیده بود.
فروش احتمالی صندوق‌های شاخصی مستقیماً سهام این شرکت‌ها را تحت فشار قرار می‌دهد و به‌طور خودکار به معنای فروش بیت‌کوین‌های Strategy نیست. با این حال، اگر تقاضا برای سهام کاهش پیدا کند، جذب سرمایه از بازار سهام برای خریدهای بعدی بیت‌کوین می‌تواند برای این شرکت‌ها دشوارتر شود؛ مدلی که Strategy و برخی شرکت‌های مشابه مدت‌ها دنبال کرده‌اند.
Strategy که پیش‌تر MicroStrategy نام داشت، تأکید کرده است که یک کسب‌وکار عملیاتی با بخش نرم‌افزار است و خزانه بیت‌کوین را یک بخش جداگانه می‌داند. بنیان‌گذار آن، مایکل سیلور، مقایسه این شرکت با صندوق‌های سرمایه‌گذاری را رد کرده است. این شرکت نرم‌افزارهای هوش تجاری را به شرکت‌هایی از جمله کوکاکولا و پورشه ارائه می‌کند.
روش جدید MSCI برای شناسایی شرکت‌ها
MSCI پیش از این نیز صندوق‌های سرمایه‌گذاری و ابزارهای مشابه را از شاخص‌های خود کنار می‌گذاشت. قواعد جدید دامنه این محدودیت را به شرکت‌هایی گسترش می‌دهد که از نظر ساختار، شباهت زیادی به چنین ابزارهایی دارند.
در مرحله نخست، MSCI بررسی می‌کند که آیا شرکت دارایی‌های عملیاتی قابل‌توجه دارد یا نه؛ منظور دارایی‌هایی است که به یک کسب‌وکار واقعی مربوط می‌شوند. اگر شرکت این مرحله را پشت سر نگذارد، پنج نسبت مالی دیگر درباره هزینه‌ها، جریان نقدی، تغییرات ارزش دارایی‌ها و اتکا به تأمین مالی بیرونی بررسی می‌شود. شرکتی که در دست‌کم چهار مورد از این پنج معیار علامت بخورد، واجد شرایط حضور در شاخص نخواهد بود.
برای جلوگیری از تغییرات مکرر، این قواعد نوعی سازوکار حفاظتی هم دارند. یک عضو فعلی شاخص تنها زمانی حذف می‌شود که در هر دو دوره اخیر گزارش سالانه نتواند از آزمون عبور کند. در مقابل، شرکتی که خارج از شاخص است، در صورتی که در یکی از دو دوره اخیر این آزمون را پشت سر نگذارد، به شاخص اضافه نمی‌شود.
MSCI همچنین اقدامات موقتی اکتبر ۲۰۲۵ درباره شرکت‌هایی را که دارایی‌های دیجیتال دست‌کم ۵۰ درصد کل دارایی‌هایشان را تشکیل می‌دادند، پایان می‌دهد. این اقدامات افزایش تعداد سهام مورد استفاده در محاسبات شاخص و تغییرات مربوط به اندازه شرکت‌ها را موقتاً متوقف کرده بود. از بازبینی ماه نوامبر، این شرکت‌ها بر اساس قواعد جدید ارزیابی خواهند شد.
تصویر فعلی بازار بر اساس داده‌های Moneyiar
داده‌های بازار Moneyiar در زمان ثبت‌شده، ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، نشان می‌دهد قیمت DeXe با نماد DEXE برابر ۱.۷۳۰۵۷۷۸۸۰۴ دلار بوده و این دارایی در ۲۴ ساعت ۱.۳۵ درصد و در هفت روز ۸.۸۱ درصد افت کرده است. Compound با نماد COMP در قیمت ۲۱.۲۶۶۵۷۵۰۱۲۲ دلار معامله شده و کاهش ۲۴ساعته آن ۳.۸۴ درصد و افت هفت‌روزه آن ۱۴.۶۷ درصد بوده است.
همچنین Meteora با نماد MET در قیمت ۰.۳۴۳۶۱۴۷۷۰۳ دلار قرار داشته و طی ۲۴ ساعت ۶.۰۳ درصد و طی هفت روز ۱۹.۲۷ درصد پایین آمده است. توکن WOULD نیز با قیمت ۰.۰۳۵۱۴۱۲۸۳۷ دلار، رشد ۰.۳۳ درصدی در ۲۴ ساعت و افزایش ۱۰.۶ درصدی در هفت روز ثبت کرده است. این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و تغییری در قواعد جدید MSCI ایجاد نمی‌کنند.
