فشار برای آماده‌سازی بیت‌کوین در برابر رایانش کوانتومی، اکنون به مسئله‌ای عملیاتی برای کیف‌پول‌ها، صرافی‌ها و شرکت‌های نگه‌داری دارایی تبدیل شده است. طبق گزارشی از CryptoSlate، طرح آزمایشی SHRINCS برای امضاهای مبتنی بر هش، در شرایطی که سابقه مطمئن امضا در دسترس نباشد، به امضایی بسیار بزرگ‌تر نیاز دارد؛ تغییری که می‌تواند وزن تراکنش و هزینه پردازش آن را افزایش دهد.
برایان آرمسترانگ، مدیرعامل کوین‌بیس، در ۲۰ اکتبر بر آمادگی و همکاری صنعت تأکید کرد. جزئیات فنی این بحث به مقاله‌ای از ششانک آگراوال در ۱۳ اکتبر بازمی‌گردد؛ مقاله‌ای که از طرح‌های احتمالی امضای مقاوم در برابر کوانتوم می‌خواهد با کیف‌پول‌های معمولی، فرایندهای بازیابی و سرورهای مستقل نگه‌داری دارایی سازگار باشند.
چرا وضعیت امضا اهمیت دارد؟
SHRINCS در نسخه فعلی خود دو مسیر دارد. مسیر کوچک‌تر به ثبت دقیق سوابق قبلی امضا وابسته است و مسیر بزرگ‌تر زمانی به کار می‌رود که این سابقه قابل اعتماد نباشد. کلید عمومی این طرح ۴۸ بایت است، در حالی که اندازه امضاهای دارای وضعیت بین ۵۴۸ تا ۴٬۶۱۹ بایت قرار دارد. امضای بدون وضعیت نیز ۵٬۷۷۷ بایت است.
«وضعیت» در اینجا به سابقه‌ای متغیر اشاره دارد که نشان می‌دهد کدام جایگاه‌های یک‌بارمصرف برای امضا قبلاً استفاده شده‌اند. بخش فشرده SHRINCS که بر XMSS تکیه دارد، نباید یک جایگاه را برای پیام‌های مختلف دوباره استفاده کند؛ زیرا چنین استفاده مجددی می‌تواند امکان جعل امضا را ایجاد کند.
مشکل زمانی پدیدار می‌شود که کاربر یک نسخه پشتیبان قدیمی را بازیابی می‌کند. این نسخه ممکن است راز اصلی را برگرداند، اما لزوماً فهرست قابل اعتمادی از همه امضاهای ایجادشده پس از زمان تهیه نسخه پشتیبان را ندارد. در چنین شرایطی، نرم‌افزار نباید از مسیر کوچک‌تر استفاده کند و باید امضای بدون وضعیت ۵٬۷۷۷ بایتی را به کار بگیرد.
این قاعده فقط به بازیابی کیف‌پول محدود نیست. در صرافی‌ها، سرورهای امضاکننده معمولاً در مناطق مختلف به‌صورت مستقل فعالیت می‌کنند تا دسترس‌پذیری و سرعت خدمات حفظ شود. اما امضای دارای وضعیت مستلزم دسترسی انحصاری به کلید و سابقه آن هنگام تولید امضاست. اگر سروری امضا ایجاد کند اما مشخص نباشد به‌روزرسانی شمارنده با موفقیت ثبت شده یا نه، سرور جایگزین نمی‌تواند صرفاً با کپی‌کردن یک شمارنده قدیمی، از بی‌استفاده‌بودن جایگاه‌های قبلی مطمئن شود.
قواعد فعلی SHRINCS امضای هم‌زمان با یک وضعیت مشترک را ممنوع می‌کند. همچنین افزایش شمارنده باید پیش از تحویل امضا به درخواست‌کننده، به‌صورت پایدار ثبت شده باشد. شمارنده نباید کاهش پیدا کند و محل ذخیره آن باید در برابر تغییر غیرمجاز و بازگشت به وضعیت قبلی محافظت شود.
اثر امضای بزرگ‌تر بر کارمزد بیت‌کوین
بزرگ‌تر بودن امضا به‌تنهایی به معنای افزایش مستقیم کارمزد به همان نسبت نیست. تراکنش بیت‌کوین علاوه بر امضا، داده‌های دیگری هم دارد و داده‌های بخش شاهد با سازوکار وزن تراکنش محاسبه می‌شوند. بر اساس تعریف BIP 141، وزن برابر است با سه برابر اندازه تراکنش بدون شاهد به‌علاوه اندازه کل تراکنش. اندازه مجازی نیز از تقسیم وزن بر چهار و گردکردن نتیجه به بالا به دست می‌آید.
در این مدل، هر بایت از محتوای امضا در بخش شاهد یک واحد وزن دارد، هرچند پیشوندها و داده‌های سریال‌سازی جداگانه نیز در محاسبه وارد می‌شوند. یک نمونه کاملاً فرضی با یک امضا، وزن پایه ۴۰۰ واحد و نرخ کارمزد ۱۰ ساتوشی برای هر بایت مجازی، نشان می‌دهد که استفاده از مسیر بدون وضعیت در مقایسه با کوچک‌ترین امضای دارای وضعیت، ۱۳٬۰۸۰ ساتوشی هزینه بیشتری ایجاد می‌کند. این اختلاف در مقایسه با بزرگ‌ترین امضای دارای وضعیت، ۲٬۹۰۰ ساتوشی است.
این ارقام نتیجه همان مدل فرضی هستند و هزینه واقعی به قواعد نهایی استقرار SHRINCS، ساختار تراکنش و نرخ کارمزد شبکه بستگی خواهد داشت. بنابراین هنوز مشخص نیست شرکت‌های نگه‌داری دارایی چنین هزینه‌ای را خودشان پرداخت می‌کنند یا آن را به مشتری منتقل خواهند کرد.
مسیرهای فنی برای کاهش ریسک عملیاتی
پرهیز از امضای بدون وضعیت تنها راه بررسی‌شده نیست. RFC 10033 که در سپتامبر منتشر شده، روش‌هایی مانند بخش‌بندی فضای امضا، رزرو بازه‌ها و انتقال کنترل‌شده کلید و وضعیت را فهرست می‌کند. در بخش‌بندی، فضای امضا به قسمت‌های جدا از هم تقسیم می‌شود تا دستگاه‌های مختلف بتوانند بدون هماهنگی لحظه‌به‌لحظه برای هر امضا، بخش خود را مدیریت کنند.
این روش‌ها می‌توانند برای طراحی سامانه‌های نگه‌داری بیت‌کوین موضوع بررسی باشند، اما خود طرح SHRINCS هنوز پیش‌نویس است. اثبات امنیت و پیاده‌سازی کاملاً بهینه آن در وضعیت نهایی قرار ندارد. به همین دلیل، آزمون‌های بعدی باید نشان دهند که این طرح در برابر قطع‌شدن فرایند ثبت، جایگزینی سرور و بازیابی کیف‌پول چگونه رفتار می‌کند.
منطق فعلی روشن است: اگر وضعیت قابل اعتماد نباشد، امکان امضاکردن با استفاده از مسیر بزرگ‌تر حفظ می‌شود. در مقابل، بهره‌بردن از امضاهای کوچک‌تر مستلزم آن است که سامانه بتواند از استفاده دوباره از جایگاه‌های امضا جلوگیری کند. آرمسترانگ با درخواست آمادگی صنعت، توجه دوباره‌ای به این مسئله جلب کرده است؛ اما هنوز قواعد نهایی شبکه و هزینه‌های آتی برای کاربران تعیین نشده است.
تصویر بازار بر اساس داده‌های مانیار
بر اساس داده‌های مانیار در ساعت ۱۱:۱۴ روز ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، بیت‌کوین با قیمت ۸۳٬۳۴۳٫۱۳ دلار معامله می‌شود؛ بازده ۲۴ساعته آن ۲٫۲۹ درصد مثبت و تغییر هفت‌روزه‌اش ۰٫۰۵ درصد منفی است. بیت‌کوین در رتبه نخست ارزش بازار قرار دارد.
در همین زمان، کوانت با نماد QNT برابر ۲۰۰٫۵۵ دلار بود و در ۲۴ ساعت ۳٫۴۸ درصد افزایش یافت، اما بازده هفت‌روزه آن ۳٫۴۴ درصد کاهش داشت. کامپاند با قیمت ۲۵٫۶۲ دلار، رشد ۸٫۷۵ درصدی روزانه و ۱۲٫۴۹ درصدی هفتگی ثبت کرد. نکسوس نیز با قیمت ۰٫۰۰۰۰۰۰۶۸۲۹ دلار، در ۲۴ ساعت ۲٫۶۹ درصد بالاتر بود، در حالی که تغییر هفت‌روزه آن ۱۰٫۷۹ درصد منفی گزارش شد.
