سولانا برای اجرای یکی از مهم‌ترین تغییرات فنی خود آماده می‌شود. بنیاد سولانا اعلام کرده است که ارتقای Alpenglow در آغاز دوره ۱۰۶۴، روز چهارشنبه ۲۱ اکتبر، حدود ساعت ۱۵:۰۰ به وقت هماهنگ جهانی روی شبکه اصلی فعال خواهد شد. این ارتقا سازوکار اجماع شبکه را که اعتبارسنج‌ها برای توافق بر سر وضعیت بلاک‌چین استفاده می‌کنند، جایگزین می‌کند و هدف آن کاهش زمان نهایی‌شدن تراکنش‌ها از حدود ۱۲٫۸ ثانیه به نزدیک ۱۵۰ میلی‌ثانیه است.
برای کاربران، تفاوت اصلی میان «تأیید» سریع یک تراکنش و نهایی‌شدن قطعی آن اهمیت دارد. تراکنش در سولانا اکنون نیز می‌تواند در مدت کوتاهی تأیید شود، اما تا زمانی که سازوکار فعلی موسوم به TowerBFT فرایند خود را کامل نکند، از نظر فنی احتمال کنار گذاشته‌شدن بلاک وجود دارد. نهایی‌شدن به لحظه‌ای گفته می‌شود که تراکنش دیگر برگشت‌پذیر نیست. کوتاه‌شدن این فاصله می‌تواند برای پرداخت‌هایی که با SOL انجام می‌شوند، برنامه‌های امور مالی غیرمتمرکز و میزهای معاملاتی که به تسویه موقعیت‌ها نیاز دارند، اهمیت عملی داشته باشد.
جایگزینی TowerBFT با Votor
Alpenglow جای TowerBFT را می‌گیرد؛ سامانه‌ای که اکنون اعتبارسنج‌ها برای رسیدن به اجماع از آن استفاده می‌کنند. در مدل فعلی، رأی‌های اعتبارسنج‌ها به‌صورت تراکنش‌های درون‌زنجیره‌ای ثبت می‌شود و یک بلاک پس از انباشته‌شدن رأی‌های مربوط به ۳۲ اسلات، نهایی تلقی می‌شود. همین فرایند باعث می‌شود زمان نهایی‌شدن فعلی حدود ۱۲٫۸ ثانیه باشد.
نخستین بخش Alpenglow، پروتکل رأی‌دهی Votor، رأی‌ها را از بلاک‌ها خارج می‌کند. در این طراحی، اعتبارسنج‌ها مستقیماً با یکدیگر پیام ردوبدل می‌کنند، رأی‌ها را در قالب گواهی جمع می‌کنند و می‌توانند پس از یک دور رأی‌گیری، یا در برخی شرایط حداکثر دو دور، درباره نهایی‌شدن بلاک تصمیم بگیرند.
اگر دست‌کم ۸۰ درصد از سهام شبکه در دور نخست از یک بلاک پشتیبانی کند، همان بلاک بلافاصله نهایی می‌شود. در صورتی که میزان حمایت بین ۶۰ تا ۸۰ درصد باشد، دور دوم رأی‌گیری با آستانه ۶۰ درصد تعیین می‌کند که بلاک نهایی شود یا کنار گذاشته شود. بنیاد سولانا گفته است این طراحی می‌تواند وجود ۲۰ درصد سهام مخرب و ۲۰ درصد سهام آفلاین را تحمل کند.
اثر ارتقا بر کاربران و شاخص‌های شبکه
کاربران عادی برای اجرای این تغییر نیازی به اقدام ندارند و انتظار می‌رود کیف‌پول‌ها و برنامه‌ها مانند گذشته کار کنند. ماشین مجازی سولانا، قالب تراکنش‌ها، برنامه‌های مستقر روی شبکه و کارمزدها در این ارتقا تغییر نمی‌کنند. برای توسعه‌دهندگان نیز سطوح تعهد «تأییدشده» و «نهایی‌شده» عملاً یکسان خواهند شد.
با این حال، تعداد تراکنش‌های اعلام‌شده سولانا و ارقام مربوط به تراکنش در ثانیه، یا TPS، ممکن است به‌شدت کاهش پیدا کند. دلیل این افت، کاهش فعالیت واقعی شبکه نیست؛ رأی‌های اعتبارسنج‌ها دیگر به‌صورت تراکنش‌های درون‌زنجیره‌ای ثبت نمی‌شوند و بنابراین از شمارش تراکنش‌های معمول شبکه خارج خواهند شد. در نتیجه، مقایسه آمار پیش و پس از ارتقا باید این تغییر روش ثبت رأی‌ها را در نظر بگیرد.
برای هر حساب رأی نیز به ۰٫۸ SOL افزون بر موجودی لازم برای معافیت از اجاره نیاز خواهد بود. این مبلغ، «بلیط پذیرش اعتبارسنج» نام دارد، در هر دوره دریافت و سوزانده می‌شود. این هزینه جایگزین حدود یک SOL در هر دوره است که اعتبارسنج‌ها پیش‌تر برای کارمزد تراکنش‌های رأی تحت TowerBFT پرداخت می‌کردند. اعتبارسنجی که نتواند مبلغ جدید را تأمین کند، در دوره بعد از رأی‌دهی و تولید بلاک کنار گذاشته می‌شود.
زمان‌بندی فعال‌سازی و وضعیت بازار SOL
قفل فعال‌سازی با شروع دوره ۱۰۶۴ روشن می‌شود، اما TowerBFT بلافاصله کنار نمی‌رود. این سامانه برای ۵۰۰۰ اسلات دیگر، یعنی حدود ۱۸ دقیقه، مسئول اجماع باقی می‌ماند و پس از آن، در اسلات ۴۵۹٬۶۵۳٬۰۰۰، Alpenglow کنترل را در دست می‌گیرد. این فاصله برای ایجاد ثبات و کاهش ریسک در زمان انتقال در نظر گرفته شده است.
اعتبارسنج‌ها در سپتامبر ۲۰۲۵ با پیشنهاد SIMD-0326 موافقت کردند و ۹۸٫۲۷ درصد آرای ثبت‌شده به آن اختصاص یافت. به گزارش Decrypt، فعال‌سازی در ۲۱ اکتبر مطابق برنامه‌ای است که پیش‌تر برای اواخر سه‌ماهه سوم یا اوایل سه‌ماهه چهارم مطرح شده بود.
فعال‌سازی پیش‌رو فقط Votor، یعنی نیمه نخست Alpenglow، را شامل می‌شود. Rotor، جایگزین سامانه Turbine برای انتشار داده‌های بلاک میان اعتبارسنج‌ها، هنوز تاریخ مشخصی برای اجرا ندارد.
بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۲۱:۲۹ روز ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت تهران، قیمت SOL برابر با ۱۰۵٫۸۷۰۸۵ دلار بود. این رمزارز در ۲۴ ساعت گذشته ۱٫۵۹ درصد افزایش و در هفت روز گذشته ۳٫۷۳ درصد کاهش داشته است. این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و به‌تنهایی درباره اثر احتمالی ارتقا بر قیمت یا عملکرد آینده SOL نتیجه‌گیری نمی‌کنند.
