سولانا در برنامه جدید تسویه نهادی خود، سازوکاری را معرفی کرده است که در آن هر دو طرف معامله باید پیش از اجرای مبادله، کل مقدار نقدینگی و دارایی مورد توافق را در حساب‌های امانی قرار دهند. این طراحی می‌تواند ریسک تحویل یک‌طرفه را کاهش دهد، اما به‌تنهایی تأمین مالی، اعتبار یا کاهش قطعی هزینه سرمایه را فراهم نمی‌کند.
تسویه اتمیک؛ حفاظت در برابر تحویل ناقص
بنیاد سولانا در ۶ اکتبر استاندارد متن‌باز Solana DvP را برای تسویه معاملات «تحویل در برابر پرداخت» معرفی کرد. در این مدل، توکن نقدی و توکن دارایی در دو حساب امانی جداگانه قرار می‌گیرند و قرارداد پس از دریافت امضای مرجع تسویه، هر دو مقدار را هم‌زمان جابه‌جا می‌کند.
مزیت اصلی این ساختار، کاهش ریسک اصل معامله در همان مبادله توکنی است؛ یعنی خریدار نباید پول را بدون دریافت دارایی تحویل دهد و فروشنده نیز نباید دارایی را بدون دریافت مبلغ منتقل کند. با این حال، این قابلیت فقط تبادل دو طرف معامله را هماهنگ می‌کند و پول یا دارایی لازم برای ورود به معامله را در اختیار آنها نمی‌گذارد.
طبق طراحی منتشرشده، هر رکورد معامله فقط یک تبادل دوجانبه را پوشش می‌دهد. هر دو طرف باید از توکن‌هایی روی شبکه سولانا استفاده کنند و اجرای بخشی از معامله مجاز نیست. بنابراین پرداختی که از طریق حساب بانکی و شبکه‌ای خارج از سولانا انجام شود، در محدوده این تسویه اتمیک قرار نمی‌گیرد.
نیاز به تأمین ۱۰۰ درصدی و نبودِ نتینگ
کد تسویه در نسخه مستندشده بررسی می‌کند که موجودی هر حساب امانی دست‌کم به مقدار توافق‌شده رسیده باشد. اگر یکی از طرفین کمتر از مقدار لازم تأمین کند، تسویه انجام نمی‌شود. توکن‌های اضافه نیز به طرفی که نامش در معامله ثبت شده بازگردانده می‌شود و به دریافتی طرف مقابل افزوده نخواهد شد.
در نتیجه، خریدار باید نقدینگی توکنی مورد نیاز را از قبل آماده کند و فروشنده نیز باید دارایی مورد معامله را تأمین کند. ممکن است بانک یا تأمین‌کننده مالی یکی از این موقعیت‌ها را تأمین کند، اما رابطه اعتباری و قرارداد مالی مربوط به آن، خارج از برنامه Solana DvP باقی می‌ماند. انتقال اولیه وجه نیز از یک انتقال معمولی و کنترل‌شده توکن انجام می‌شود و سیستم نگهداری دارایی یا خزانه‌داری می‌تواند آن را فراهم کند.
این برنامه همچنین عملیات نتینگ را انجام نمی‌دهد. نتینگ یعنی تعهدات متعدد میان طرفین پیش از پرداخت با یکدیگر تهاتر شوند تا فقط مانده نهایی جابه‌جا شود. در Solana DvP، مؤسسه‌ای که به این قابلیت یا اعتبار نیاز دارد، باید آن را در فرآیندی جداگانه و پیش از ارسال دارایی‌ها به حساب‌های امانی انجام دهد.
تفاوت مهمی میان مقدار سرمایه مورد نیاز و مدت زمان قفل‌بودن آن وجود دارد. این طراحی برای هر معامله به تأمین کامل مبالغ نیاز دارد، اما الزام نمی‌کند که موجودی‌ها برای همیشه بلااستفاده بمانند. اگر وجه یا دارایی پس از تسویه زودتر قابل استفاده شود، ممکن است در معامله بعدی سریع‌تر به کار گرفته شود و مدت نیاز به تأمین مالی خارجی کاهش یابد. با این حال، میزان این منفعت به زمان تأمین وجوه و زمان واقعی قابل‌مصرف‌شدن دریافتی‌ها بستگی دارد و در اعلامیه، رقم اندازه‌گیری‌شده‌ای برای صرفه‌جویی سرمایه یا مقایسه هزینه کلی ارائه نشده است.
محدودیت‌های توکن و نهایی‌شدن معامله
در صورت موفق‌نبودن هر انتقال، تراکنش تسویه برمی‌گردد؛ اما انتقال‌های اولیه برای تأمین حساب‌های امانی، تراکنش‌هایی جداگانه هستند. دستورهای بازگشت به هر طرف اجازه می‌دهند دارایی خود را پس بگیرد یا معامله را رد کند و هر دو سمت بازپرداخت شوند. مرجع تسویه نیز می‌تواند معامله را لغو کند.
این اختیارات، محدودیت‌های صادرکننده توکن را از بین نمی‌برد. اگر توکن قابلیت‌هایی مانند توقف، مسدودسازی یا کنترل دائمی انتقال داشته باشد، یک معامله کاملاً تأمین‌شده هم ممکن است تکمیل نشود و بازپرداخت نیز به همکاری صادرکننده وابسته بماند. همچنین حضور امضاکننده مجاز تسویه برای اجرای مبادله ضروری است.
مستندات به اپراتورها می‌گوید زمانی تسویه را شناسایی کنند که تراکنش به وضعیت نهایی‌شده در سولانا برسد. با این حال، اینکه این وضعیت از نظر حقوقی نهایی محسوب شود یا نه، به قرارداد طرفین و مقررات قابل‌اعمال بستگی دارد. مسیر بازپرداخت نیز لزوماً با مسیر تأمین وجه یکسان نیست؛ اگر متولی دارایی سپرده را وارد کرده باشد، بازگشت می‌تواند به حساب توکنی طرف نام‌برده در معامله انجام شود.
استقرار، حسابرسی و تصویر بازار
مستندات بنیاد سولانا، برنامه‌ای قابل ارتقا را روی شبکه‌های mainnet-beta و devnet معرفی می‌کند. جدول شبکه اصلی یک مرجع ارتقا را نیز نشان می‌دهد؛ آدرسی که اختیار تغییر برنامه مستقر را دارد. نسخه عمومی کد به یک بازبینی مشخص اشاره می‌کند که آخرین تاریخ آن ۳۰ سپتامبر ثبت شده است.
حسابرسی شرکت Cantina که در فاصله ۲۱ تا ۲۸ مه انجام شده، نسخه قدیمی‌تری از مخزن و اصلاحات مشخص را بررسی کرده است. چهار یافته با ریسک متوسط اصلاح‌شده اعلام شده‌اند، در حالی که سه یافته کم‌ریسک و شش یافته اطلاعاتی پذیرفته شده‌اند. بنیاد می‌گوید این برنامه برای استفاده از وجوه واقعی آماده است و هم‌زمان از شرکای طراحی و مشارکت‌کنندگان اولیه پیش از عرضه تولیدی دعوت کرده است.
طبق گزارش CryptoSlate، نقش جی‌پی مورگان به ارائه دیدگاه درباره رویه‌های تسویه اوراق بهادار محدود بوده و این بانک در طراحی، توسعه، اجرا، تأیید، حمایت یا تضمین برنامه نقشی نداشته است. بنابراین استقرار مستند و حسابرسی قبلی، به‌تنهایی اثبات‌کننده پذیرش تجاری زنده یا تطابق تأییدشده با کد فعلی مستقر نیست.
بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۱۰:۴۳ روز ۷ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت سولانا با نماد SOL برابر با ۱۱۷٫۵۸۴۹۱۶۵۹۶۵ دلار است. این دارایی در ۲۴ ساعت گذشته ۲٫۱۸ درصد و در هفت روز گذشته ۱٫۷۷ درصد کاهش داشته است. این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان ذکرشده را نشان می‌دهند و نتیجه‌ای درباره میزان استفاده از Solana DvP ارائه نمی‌کنند.
