پیشنهاد سولانا برای جایگزینی نانس‌های دائمی؛ امضای آفلاین حفظ می‌شود اما معماری اختیار حساب تغییر می‌کند

سولانا در حال بررسی طرحی برای کنار گذاشتن تدریجی «نانس‌های دائمی» است؛ سازوکاری که به صرافی‌ها، متولیان دارایی و خزانه‌های سازمانی اجازه می‌دهد تراکنش‌ها را با کلیدهای سرد و به‌صورت آفلاین تأیید کنند و بعداً به شبکه بفرستند. در طرح جدید، اصل تأیید آفلاین باقی می‌ماند، اما کنترل حساب‌ها و مسیر اجرای دستورها به برنامه‌های روی زنجیره منتقل می‌شود.

بر اساس گزارشی از CryptoSlate، بنیاد سولانا هنوز تاریخ مشخصی برای حذف نانس‌های دائمی تعیین نکرده و میان دو گزینه پیشنهادی، یعنی Programmatic Signer از سوی Anza و Vector از سوی Blueshift، تصمیم نهایی نگرفته است. اجرای این تغییر نیز به آماده‌شدن جایگزینی مناسب، حسابرسی آن و فعال‌شدنش روی شبکه اصلی وابسته خواهد بود. بنیاد برای مهاجرت، بازه‌ای حدوداً شش‌ماهه را مطرح کرده است.

نانس دائمی چیست و چه چیزی تغییر می‌کند؟

نانس دائمی برای حل یک مشکل زمانی استفاده می‌شود. تراکنشی که با هش جدید بلاک امضا می‌شود، معمولاً فرصت محدودی برای ارسال دارد؛ اما نانس دائمی اجازه می‌دهد امضاکننده آفلاین، تأیید خود را با یک مقدار ذخیره‌شده انجام دهد و ارسال تراکنش به زمان دیگری موکول شود. این قابلیت برای ساختارهایی که کلید اصلی را در کیف پول سرد نگه می‌دارند اهمیت دارد.

در معماری پیشنهادی، کلید سرد به‌جای امضای مستقیم تراکنش ارسالی، یک پیام مجوز را تأیید می‌کند. سپس یک ارسال‌کننده آنلاین یا relayer، تراکنشی با هش جدید بلاک ایجاد می‌کند، آن مجوز را به برنامه امضاکننده می‌رساند و کارمزد شبکه را می‌پردازد. برنامه، امضای کلید اصلی را بررسی کرده و دستورهای تأییدشده را اجرا می‌کند.

در این مدل، یک «نشانی مشتق‌شده از برنامه» یا PDA کنترل حساب‌های مربوط را در اختیار می‌گیرد. PDA کلید خصوصی مستقل ندارد و توانایی آن از برنامه‌ای می‌آید که امضای کلید اصلی را معتبر تشخیص می‌دهد. با این حال، صرفاً ایجاد این نشانی، دارایی یا مجوزی را جابه‌جا نمی‌کند. اپراتورها باید موجودی‌ها و اختیارهای لازم را جداگانه منتقل کنند.

مهاجرت فقط نصب نرم‌افزار جدید نیست

برای یک خزانه یا متولی، تأیید نرم‌افزار امضای جدید تنها بخشی از کار خواهد بود. موجودی SOL باید به نشانی مشتق‌شده منتقل شود، حساب‌های توکنی باید تحت کنترل آن قرار گیرند و اختیارهایی مانند صدور یا فریز توکن نیز در صورت نیاز جابه‌جا شوند. در حساب‌های سهام‌گذاری، اختیار سهام‌گذار، اختیار برداشت یا هر دو می‌تواند به‌طور جداگانه منتقل شود.

دو گزینه پیشنهادی در نحوه مدیریت SOL نیز تفاوت دارند. در Programmatic Signer، حساب SOL مشتق‌شده تحت مالکیت برنامه سیستم است و می‌تواند از طریق انتقال عادیِ تأییدشده، SOL ارسال کند. در Vector، حساب تحت مالکیت برنامه قرار می‌گیرد و آزادسازی SOL از مسیر برداشت یا بستن حساب با مجوز خود برنامه انجام می‌شود.

شیوه قرارگرفتن دستورها در تراکنش هم یکسان نیست. در Programmatic Signer، امضا به اجراکننده، حساب نانس و پیام اجرای داخل تراکنش متصل می‌شود؛ بنابراین relayer نمی‌تواند آن بخش‌های تأییدشده را تغییر دهد، هرچند می‌تواند پرداخت‌کننده کارمزد، هش بلاک و دستورهای پیرامونی را تعیین کند. در Vector، بافر دستورهای سطح اصلی، از جمله داده‌ها و حساب‌های مورد استفاده برای فراخوانی برنامه‌های دیگر، از پیش در امضا گنجانده می‌شود و پس از آن قابل جابه‌جایی یا حذف نیست.

اعتبار تأیید پس از شکست تراکنش

یکی از موضوع‌های مهم برای تیم‌های کنترل ریسک، امکان اجرای دوباره یک تأیید ناموفق است. در هر دو طراحی، یک تلاش ناموفق لزوماً به معنی بی‌اعتبارشدن امضای سرد نیست. اگر نانس بدون تغییر باقی بماند، همان مجوز ممکن است بعداً دوباره قابل اجرا باشد.

در Programmatic Signer، افزایش نانس و تغییرات برنامه‌ای یا هر دو با هم ثبت می‌شوند یا در صورت شکست، هر دو بازمی‌گردند. Vector نیز امکان تلاش مجدد برای اقدام ناموفق را مستند کرده است. بنابراین صرف ارسال تراکنش، لزوماً مهلت اجرای مجوز را تمام نمی‌کند.

برای محدودکردن این ریسک، دستورهای امضاشده می‌توانند مهلت مشخص داشته باشند تا پس از زمان معین رد شوند. بااین‌حال، ردشدن به دلیل پایان مهلت، نانسی را که تغییراتش برگشت خورده است مصرف نمی‌کند؛ لغو یک مجوز به افزایش جداگانه و مجاز نانس نیاز دارد. در نتیجه، سیاست‌های مهلت و ابطال نانس بخشی از کنترل نگهداری دارایی خواهند بود.

سازگاری برنامه‌ها هنوز یک آزمون جداگانه است

هدف بنیاد سولانا از انتقال این منطق به برنامه‌های عادی، ساده‌ترشدن پردازش اعتبارسنج‌ها و کاهش پیچیدگی قواعد جلوگیری از بازپخش است. اما برنامه‌های کاربردی ممکن است فقط دستورهای مستقیم و سطح اصلی را بپذیرند. در طراحی جدید، اقدام تأییدشده می‌تواند از طریق فراخوانی بین‌برنامه‌ای یا CPI به برنامه مقصد برسد؛ موضوعی که ممکن است با قواعد فعلی برخی برنامه‌ها سازگار نباشد.

در نتیجه، معتبر بودن رمزنگاری یک امضای آفلاین با پذیرفته‌شدن آن از سوی برنامه مقصد یکی نیست. بنیاد پیشنهاد کرده است برنامه‌ها، امضاکننده‌های شناخته‌شده را پشتیبانی کنند یا مسیر اجرای دیگری ارائه دهند. قواعد Token-2022 درباره CPI Guard نیز نشان می‌دهد که بررسی سازگاری باید در سطح حساب و مجوز انجام شود، نه با یک ممنوعیت کلی برای همه اقدامات PDA.

وضعیت فنی گزینه‌ها هنوز نهایی نیست. مستندات فعلی Programmatic Signer از استقرار روی devnet و ادامه حسابرسی خبر می‌دهد و برخی ابزارهای شبیه‌سازی، ارسال و عملیات مهاجرت هنوز تکمیل نشده‌اند. Vector کد و شناسه‌های برنامه خود را منتشر کرده، اما مستنداتش وضعیت حسابرسی یا استقرار روی شبکه اصلی را اعلام نمی‌کند. نانس‌های دائمی نیز تا زمان آماده‌شدن جایگزینی حسابرسی‌شده و عملیاتی، قابل استفاده می‌مانند.

تصویر فعلی بازار سولانا

بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۱۰:۰۹ روز ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت +۰۳:۳۰، قیمت SOL برابر با ۱۰۷٫۰۷۳۲۶۹۲۰۱۷ دلار بوده است. این دارایی در ۲۴ ساعت ۳٫۹۹ درصد و در هفت روز ۱۰٫۴ درصد کاهش داشته است. در همین زمان، GRAM با قیمت ۱٫۳۷۷۸۷۱۹۹۲۱ دلار، در ۲۴ ساعت ۲٫۹ درصد و در هفت روز ۱۱٫۸۳ درصد افت کرده است. داده‌های Moneyiar همچنین قیمت WOULD را ۰٫۰۳۵۱۴۱۲۸۳۷ دلار با رشد ۰٫۳۳ درصدی روزانه و ۱۰٫۶ درصدی هفتگی، و قیمت REQ را ۰٫۰۵۳۰۰۹۴۴۴۴ دلار با کاهش ۳٫۴۹ درصدی روزانه و ۵٫۸۵ درصدی هفتگی نشان می‌دهد.