اسپیس‌ایکس برای تأمین مالی خرید پردازنده‌های قدرتمند مورد استفاده در سامانه‌های هوش مصنوعی، ۴۰ میلیارد دلار بدهی جذب کرده است؛ اقدامی که هم ابعاد مالی رقابت برای ساخت زیرساخت هوش مصنوعی را نشان می‌دهد و هم هشدار ایلان ماسک درباره آینده شرکت‌های کوچک‌تر این حوزه را برجسته می‌کند. به گزارش CoinDesk، بخش اصلی این تأمین مالی از نوع بدهی قابل بازخرید است؛ یعنی اسپیس‌ایکس می‌تواند آن را پیش از سررسید بازپرداخت کند.
چرا اسپیس‌ایکس توانست چنین وامی بگیرد؟
اسپیس‌ایکس، که سهام آن در نزدک با نماد SPCX معامله می‌شود، قصد دارد از این منابع برای خرید واحدهای پردازش گرافیکی یا GPU استفاده کند. این تراشه‌ها برای اجرای مدل‌ها و سامانه‌های هوش مصنوعی به کار می‌روند و ساخت خوشه‌های بزرگ پردازشی به سرمایه بسیار زیادی نیاز دارد.
ماسک در شبکه اجتماعی ایکس گفت اعتبار مالی قوی اسپیس‌ایکس و درآمدهای پایدار آن از سرویس اینترنت ماهواره‌ای استارلینک و پرتاب‌های فضایی، دسترسی شرکت به بازار بدهی را آسان‌تر کرده است. این دو منبع درآمد مستقیماً به فعالیت مراکز داده هوش مصنوعی وابسته نیستند؛ تفاوتی که در شرایط کنونی برای وام‌دهندگان اهمیت دارد.
این منابع ممکن است برای پرداخت سفارش‌های GPU که انتظار می‌رود در نیمه نخست سال ۲۰۲۷ تحویل شوند به کار بروند، هرچند ماسک به‌صراحت نگفته است که کل تأمین مالی برای همین تحویل‌ها اختصاص می‌یابد. پیش‌تر نیز رویترز گزارش داده بود که اسپیس‌ایکس در حال مذاکره با بانک‌ها و مدیران دارایی برای جذب ۴۰ میلیارد دلار به‌منظور خرید تراشه‌های هوش مصنوعی انویدیا بوده است.
هشدار ماسک درباره شرکت‌های «نئوکلاود»
هم‌زمان با اعلام این معامله، ماسک تصویری سخت‌گیرانه از وضعیت تأمین مالی شرکت‌هایی ارائه کرد که تقریباً تمام درآمدشان از اجاره توان پردازشی مراکز داده به دست می‌آید. او گفت بازار بدهی طی چند هفته گذشته تقریباً دسترسی شرکت‌هایی را که درآمد قابل‌توجهی خارج از مراکز داده هوش مصنوعی ندارند، به منابع مالی بسته است.
این شرکت‌ها که به «نئوکلاود» معروف‌اند، معمولاً توان محاسباتی مبتنی بر تراشه‌های هوش مصنوعی را به مشتریان اجاره می‌دهند. پیش‌بینی ماسک این است که بیش از ۲۰۰ شرکت از این گروه در نهایت در یک روند تجمیع ادغام شوند و تنها چند شرکت باقی بمانند.
اهمیت این هشدار در آن است که شرکت‌های نئوکلاود برای خرید تراشه، ساخت مرکز داده و پرداخت هزینه‌های عملیاتی به سرمایه‌گذاری سنگین نیاز دارند. اگر درآمد اجاره توان پردازشی با سرعت کافی رشد نکند، پرداخت بدهی و هزینه‌های تأمین مالی می‌تواند برای این شرکت‌ها دشوار شود. در مقابل، شرکتی مانند اسپیس‌ایکس می‌تواند از جریان‌های درآمدی متنوع‌تر خود برای پشتیبانی از چنین سرمایه‌گذاری‌ای استفاده کند.
نگرانی درباره بازده هزینه‌های هوش مصنوعی
این رویداد نشانه‌ای از هزینه بالای رقابت در زیرساخت هوش مصنوعی است. ساخت مجموعه‌های بزرگ از تراشه‌های پیشرفته می‌تواند به ده‌ها میلیارد دلار سرمایه نیاز داشته باشد و همین موضوع سرمایه‌گذاران و اعتباردهندگان را نسبت به کیفیت درآمد و توان بازپرداخت شرکت‌ها حساس‌تر کرده است.
چمات پالیهاپیتیا، سرمایه‌گذار خطرپذیر، پیش‌تر گفته بود بسیاری از نئوکلاودها از نظر تأمین مالی و مدیریت وضعیت مناسبی ندارند. به گفته او، آمازون، مایکروسافت و گوگل در برخی معاملات با سرعت پایین‌تری حرکت می‌کنند و ترجیح می‌دهند توان محاسباتی را برای استفاده خود نگه دارند. او هشدار داده بود تأخیر در ساخت مراکز داده می‌تواند در سال ۲۰۲۷ به باقی‌ماندن تراشه‌ها و پروژه‌های نیمه‌تمام منجر شود؛ پروژه‌هایی که شاید درآمد کافی برای پوشش هزینه‌های مالی خود ایجاد نکنند.
نگرانی درباره بازده هزینه‌های عظیم هوش مصنوعی در هفته‌های اخیر به سهام مرتبط با این صنعت و بازار گسترده‌تر فشار آورده است. در داده‌های منبع، قراردادهای آتی نزدک حوالی ۲۹٬۰۸۰ واحد معامله می‌شد؛ در حالی که در ابتدای همان ماه بالاتر از ۳۰٬۰۰۰ واحد قرار داشت. بیت‌کوین نیز در همان گزارش از سطح ۸۰ هزار دلار پایین‌تر رفته بود و حدود ۷۹٬۴۰۰ دلار معامله می‌شد؛ در حالی که عدد درج‌شده برای آن ۸۴٬۴۵۹٫۴۶ دلار بود.
تصویر بازار رمزارز؛ داده‌های مانیار
بر اساس داده‌های مانیار در ساعت‌های ثبت‌شده در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت و تغییرات چند دارایی رمزارزی چنین بود:
- موناد (MON): قیمت ۰٫۰۲۱۵۴۹۶۱۸۱ دلار؛ تغییر ۲۴ساعته منفی ۰٫۴۹ درصد و تغییر هفت‌روزه مثبت ۲٫۳۳ درصد، در ساعت ۲۲:۳۸.
- نئو (NEO): قیمت ۲٫۱۰۳۴۹۹۰۵۱۲ دلار؛ تغییر ۲۴ساعته مثبت ۰٫۶۲ درصد و تغییر هفت‌روزه منفی ۳٫۴۱ درصد، در ساعت ۲۲:۳۸.
- آکدو (AKE): قیمت ۰٫۰۳۱۰۱۵۷۵۲ دلار؛ تغییر ۲۴ساعته مثبت ۰٫۸ درصد و تغییر هفت‌روزه مثبت ۲٫۵ درصد، در ساعت ۲۲:۳۹.
- USD.AI با نماد CHIP: قیمت ۰٫۰۴۴۳۸۴۶۷۲۴ دلار؛ تغییر ۲۴ساعته منفی ۰٫۲۹ درصد و تغییر هفت‌روزه مثبت ۹٫۳۶ درصد، در ساعت ۲۲:۳۹.
این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان ثبت داده‌های مانیار را نشان می‌دهند و در کنار نوسان دارایی‌های رمزارزی، فضای محتاطانه‌تر بازار نسبت به هزینه‌کرد سنگین در حوزه هوش مصنوعی را منعکس می‌کنند.
