شرکت Strategy اعلام کرده است که افزایش ارزش منصفانه ذخایر بیت‌کوین این شرکت تا پایان سپتامبر، پس از عبور ارزش دارایی‌ها از بهای تمام‌شده، به شناسایی یک مزیت مالیاتی برآوردی به ارزش ۴.۱ میلیارد دلار منجر شده است. این رقم از کاهش هزینه مالیات بر درآمد در نتیجه یک تعدیل حسابداری به دست می‌آید و به معنای دریافت مستقیم این مبلغ به‌صورت نقدی نیست.
مزیت مالیاتی Strategy از کجا آمد؟
بر اساس گزارشی که CryptoSlate منتشر کرده و به پرونده ثبت‌شده Strategy در ۵ اکتبر استناد دارد، شرکت در پایان ۳۰ سپتامبر وضعیت حساب‌های مالیاتی مرتبط با بیت‌کوین خود را بازبینی کرد. در این بازبینی، یک دارایی مالیاتی انتقال‌یافته که به ذخایر بیت‌کوین مربوط بود معکوس شد و ذخیره ارزیابی مرتبط با آن نیز آزاد شد. حاصل این تعدیل، کاهش برآورد هزینه مالیات بر درآمد و در نتیجه ثبت یک منفعت مالیاتی حدود ۴.۱ میلیارد دلاری بود.
اعداد ارائه‌شده از سوی مدیریت هنوز حسابرسی یا توسط KPMG بررسی نشده‌اند. بنابراین رقم اعلام‌شده، برآورد مدیریت از اثر حسابداری وضعیت ارزش‌گذاری بیت‌کوین است و نباید با درآمد عملیاتی، سود نقدی یا فروش بیت‌کوین اشتباه گرفته شود.
این رویداد زمانی اهمیت پیدا می‌کند که جایگاه‌های مختلف در بازار از یکدیگر تفکیک شوند. بهای تمام‌شده ذخایر بیت‌کوین یک شرکت، بهای خرید دارایی‌های پایه یک صندوق قابل معامله و قیمت سربه‌سر سهام‌دار آن صندوق، سه معیار جداگانه‌اند. عبور قیمت از یک سطح مشخص برای یکی از این جایگاه‌ها، لزوماً همان نتیجه را برای جایگاه دیگر ایجاد نمی‌کند.
Strategy در افشای دیگری اعلام کرده بود که تا ساعت ۴ بعدازظهر به وقت شرق آمریکا در ۴ اکتبر، ۸۴۸ هزار بیت‌کوین در اختیار داشته است. میانگین قیمت خرید این ذخایر، با احتساب کارمزدها و هزینه‌ها، ۷۵٬۴۴۰.۷۰ دلار به ازای هر بیت‌کوین اعلام شده بود. با این حال، این اطلاعات مربوط به تاریخ دیگری است و مستقیماً با مقایسه حسابداری انجام‌شده در پایان ۳۰ سپتامبر یکی نیست.
بهای بیت‌کوین صندوق با نقطه سربه‌سر سهام‌دار فرق دارد
در میان صندوق‌های قابل معامله بیت‌کوین، برآوردی از میانگین هزینه خرید بیت‌کوین‌های باقی‌مانده در صندوق iShares Bitcoin Trust شرکت BlackRock، با نماد IBIT، نشان می‌دهد این رقم در ۲ اکتبر حدود ۸۱٬۱۸۸ دلار به ازای هر بیت‌کوین بوده است. این برآورد را Maketo با بازسازی هزینه دارایی‌های پایه بر مبنای جریان‌های روزانه پول و قیمت‌ها ارائه کرده است.
اما سهام‌داری که واحدهای IBIT را در بازار خریداری می‌کند، قیمت دیگری دارد. سرمایه‌گذاران در روزهای مختلف و با قیمت‌های متفاوت وارد صندوق می‌شوند؛ بنابراین هر سهام‌دار می‌تواند نقطه سربه‌سر جداگانه‌ای داشته باشد، حتی اگر همه آن‌ها مالک منافع اقتصادی مربوط به یک مجموعه دارایی پایه باشند. به بیان ساده، میانگین قیمت خرید بیت‌کوین‌های صندوق، معیار هزینه خود صندوق است، نه قیمت خرید هر سرمایه‌گذار.
گزارش دارایی‌های BlackRock در ۵ اکتبر، موجودی حدود ۸۰۶٬۰۳۸ بیت‌کوین را نشان می‌داد. همان روز، صفحه صندوق تقریباً ۶۹ میلیارد دلار دارایی خالص و سطح ۸۵٬۶۹۴.۴۱ دلار برای شاخص مبنای بیت‌کوین را گزارش کرد.
در گزارش فصلی منتهی به ۳۰ ژوئن، IBIT مالک ۷۳۴٬۲۶۱ بیت‌کوین با هزینه سرمایه‌گذاری حدود ۶۱ میلیارد دلار بود، در حالی که ارزش منصفانه این دارایی‌ها حدود ۴۳.۴ میلیارد دلار اعلام شده بود. این مقایسه تاریخی نشان می‌دهد که در آن مقطع، ارزش همین دارایی‌ها پایین‌تر از بهای خرید ثبت‌شده قرار داشت.
بازخریدها و مسیر انتقال بیت‌کوین به بازار
IBIT برای محاسبه سود و زیان تحقق‌یافته ناشی از فروش بیت‌کوین از روش میانگین هزینه استفاده می‌کند. در شش ماه منتهی به ۳۰ ژوئن، صندوق ۱۵۷٬۵۰۱ بیت‌کوین خرید و برای بازخرید سهام، ۱۹۲٬۹۷۰ بیت‌کوین واگذار کرد. این ارقام شامل انتقال‌های غیرنقدی نیز می‌شوند.
با وجود این، صرفاً از روی مجموع معاملات نیمه نخست سال نمی‌توان مشخص کرد که بازخریدها در چه روزهایی نسبت به عبور قیمت از بهای تمام‌شده شدت گرفته‌اند یا انگیزه دارندگان چه بوده است. برای چنین مقایسه‌ای باید جریان‌های روزانه، قیمت‌ها و برآورد هزینه در تاریخ‌های یکسان کنار هم قرار گیرند.
سرمایه‌گذاری که می‌خواهد از IBIT خارج شود، می‌تواند سهام خود را در بازار ثانویه بفروشد. بازخرید مستقیم از خود صندوق، معامله‌ای جداگانه است و فقط مشارکت‌کنندگان مجاز امکان ایجاد یا بازخرید سبدها را مستقیماً با صندوق دارند. دفترچه صندوق میان بازخرید نقدی و بازخرید غیرنقدی تفاوت می‌گذارد: در نوع نقدی، صندوق بیت‌کوین پایه را به پول نقد تبدیل می‌کند؛ در نوع غیرنقدی، بیت‌کوین به دریافت‌کننده منتقل می‌شود.
بنابراین فروش سهام صندوق، بازخرید نقدی و انتقال بیت‌کوین، سه مرحله یا سازوکار متفاوت‌اند. دریافت بیت‌کوین در یک بازخرید غیرنقدی نیز به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که گیرنده آن را در بازار خواهد فروخت. تصمیم بعدی دریافت‌کننده برای فروش یا نگهداری، عامل تعیین‌کننده در اثر احتمالی این انتقال بر عرضه بازار است.
در ۵ اکتبر، صندوق‌های قابل معامله نقدی بیت‌کوین در آمریکا در مجموع با خروج خالص ۸۹.۸ میلیون دلار روبه‌رو شدند، اما داده‌های Farside Investors برای همان جلسه، ورود پول به صندوق BlackRock را نشان می‌داد. این اختلاف، جهت‌های متفاوت جریان سرمایه میان صندوق‌ها را در یک روز مشخص می‌کند و به‌تنهایی درباره اثر عبور قیمت از بهای تمام‌شده نتیجه‌گیری نمی‌دهد.
تصویر بازار بر اساس داده‌های Moneyiar
طبق داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۱۰:۴۴ روز ۷ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت ایران، قیمت بیت‌کوین ۸۳٬۶۳۸.۳۹ دلار بوده و این دارایی طی ۲۴ ساعت ۲.۹۱ درصد کاهش داشته است. بازده هفت‌روزه بیت‌کوین نیز منفی ۰.۲۷ درصد ثبت شده است.
در همین داده‌ها، فایل‌کوین با قیمت ۱.۰۵۵۶ دلار، کاهش ۱۰.۳۲ درصدی در ۲۴ ساعت و افت ۱.۷۳ درصدی در هفت روز را نشان می‌دهد. قیمت Decimal برابر ۰.۳۸۶۴ دلار بوده؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۰.۵۵ درصد رشد و در هفت روز ۸.۱۱ درصد افت داشته است. داده مربوط به Billions Network که در ساعت ۰۱:۳۹ روز ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ ثبت شده، قیمت ۰.۰۱۴۰ دلار، تغییر روزانه منفی ۰.۵۹ درصد و تغییر هفت‌روزه مثبت ۱۰.۰۴ درصد را نشان می‌دهد.
پرونده Strategy نشان می‌دهد عبور ارزش بیت‌کوین از بهای تمام‌شده می‌تواند پیامد حسابداری قابل‌توجهی برای یک دارنده بزرگ داشته باشد. با این حال، برای سنجش اثر آن بر بازار باید معاملات واقعی، ایجاد و بازخرید صندوق‌ها و سرنوشت بیت‌کوین‌های منتقل‌شده بررسی شود؛ یک سطح قیمتی مشترک به‌تنهایی هویت و انگیزه خریدار یا فروشنده بعدی را مشخص نمی‌کند.
