نهاد ناظر مالی سوئیس، فینما، نخستین صندوق قابل معامله در بورس بیت‌کوین را که تحت قوانین داخلی این کشور مستقیماً در بیت‌کوین سرمایه‌گذاری می‌کند، تأیید کرده است. این تصمیم به یک صندوق خرده‌فروشی اجازه می‌دهد با دریافت معافیت اختصاصی، بخش متمرکزی از دارایی خود را به بیت‌کوین اختصاص دهد؛ با این حال، سرمایه‌گذاران همچنان تمام ریسک نوسان قیمت این رمزارز را بر عهده خواهند داشت.
بر اساس گزارش CryptoSlate، فینما این تصمیم را در اطلاعیه ۲۰ اکتبر اعلام کرد. استدلال نهاد ناظر این است که بیت‌کوین سابقه معاملاتی طولانی و حجم معاملات بسیار بالاتری در مقایسه با دیگر رمزارزها دارد. همین ویژگی‌ها، از نگاه فینما، مبنایی برای اعطای استثنا از الزامات معمول تنوع‌بخشی فراهم کرده است.
این صندوق در رده «سایر صندوق‌ها برای سرمایه‌گذاری‌های جایگزین با ریسک خاص» در نظام مالی سوئیس قرار می‌گیرد. مقررات تنوع‌بخشی معمولاً با هدف جلوگیری از تمرکز بیش از اندازه دارایی‌ها در یک سرمایه‌گذاری یا یک نوع دارایی اعمال می‌شوند. معافیت مورد تأیید فینما به این محصول اجازه می‌دهد بدون رعایت آن الزامات، در معرض متمرکز بیت‌کوین قرار گیرد.
تفاوت ETF بیت‌کوین با محصولات قابل معامله موجود
تصمیم جدید فینما با محصولات قابل معامله مرتبط با بیت‌کوین که پیش‌تر برای سرمایه‌گذاران سوئیسی شناخته‌شده بودند، یکسان نیست. بورس SIX سوئیس، محصولات قابل معامله یا ETPها را اوراق بدهی دارای وثیقه معرفی می‌کند؛ در حالی که محصول تازه تأییدشده یک صندوق سرمایه‌گذاری جمعی است که مستقیماً در بیت‌کوین سرمایه‌گذاری می‌کند.
این تفاوت، فقط به نام‌گذاری مربوط نیست. ETF مستقیماً در چارچوب یک صندوق فعالیت می‌کند، اما یک اوراق بدهی می‌تواند بازدهی مرتبط با قیمت بیت‌کوین ارائه دهد و از نظر حقوقی ساختار متفاوتی داشته باشد. بنابراین، هر دو محصول ممکن است به سرمایه‌گذار امکان دریافت مواجهه با بیت‌کوین را بدهند، اما جایگاه قانونی و سازوکار آن‌ها یکی نیست.
فینما در اطلاعیه خود نام ناشر صندوق، میزان کارمزدها یا تاریخ آغاز معاملات را اعلام نکرده است. در نتیجه، تأیید مقرراتی به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که این محصول چه زمانی برای معامله در دسترس قرار می‌گیرد یا استفاده از آن برای سرمایه‌گذاران چه هزینه‌ای خواهد داشت.
این نهاد همچنین گفته است ارائه‌دهندگان دیگری نیز درخواست‌های ETF بیت‌کوین را ثبت یا اعلام کرده‌اند، اما در اطلاعیه مورد بحث از تأییدهای بیشتر خبر داده نشده است.
الزامات نگهداری دارایی و فروش همچنان برقرار است
معافیت از الزامات تنوع‌بخشی به معنای حذف سایر کنترل‌های نظارتی نیست. فینما تأکید کرده است مؤسسات تحت نظارت باید همچنان ریسک‌های عملیاتی و نگهداری دارایی را کاهش دهند. این نهاد به راهنمای نگهداری دارایی‌های رمزارزی که در ۱۲ ژانویه اعلام شده اشاره کرده است.
طبق چارچوب مورد اشاره، نگهداری دارایی‌های رمزارزی به تخصص فنی، زیرساخت قابل اتکا و ارائه‌دهندگان خدماتی نیاز دارد که به شکل مناسب تحت نظارت باشند. همچنین باید حمایت‌های روشن در برابر ورشکستگی وجود داشته باشد؛ به این معنا که دارایی‌های رمزارزی مشتریان نباید در صورت ورشکستگی متولی، بخشی از دارایی‌های قابل تقسیم میان طلبکاران آن محسوب شوند.
استفاده از یک شرکت یا ارائه‌دهنده بیرونی نیز مسئولیت مؤسسه مالی مجاز را از بین نمی‌برد. بنابراین، واگذاری عملیات نگهداری به طرف ثالث به‌خودی‌خود به معنای انتقال کامل مسئولیت نظارتی نیست و مؤسسه مجاز همچنان باید الزامات مربوط به حفاظت از دارایی‌ها را رعایت کند.
در زمان عرضه نیز قانون خدمات مالی سوئیس یا FinSA اهمیت دارد. فینما از مؤسسات عرضه‌کننده ابزارهای مرتبط با رمزارز خواسته است هشدارهای روشن درباره نوسان و احتمال زیان ارائه کنند و در ارزیابی تناسب یا مناسب‌بودن سرمایه‌گذاری برای مشتریان دقت داشته باشند. اسناد صندوق نیز باید ریسک‌های این سرمایه‌گذاری را به‌صورت برجسته توضیح دهند.
تأیید ETF، ریسک قیمت بیت‌کوین را حذف نمی‌کند
فینما صراحتاً هشدار داده است که حتی سرمایه‌گذاری از مسیر یک ETF تأییدشده نیز می‌تواند در اثر نوسان شدید، بخش قابل‌توجهی از ارزش خود را از دست بدهد. بنابراین، معافیت این صندوق از قواعد تنوع‌بخشی، نوعی حمایت در برابر افت قیمت بیت‌کوین نیست و ریسک بازار همچنان متوجه خریدار است.
این موضوع برای درک اهمیت تصمیم فینما کلیدی است: تأیید نظارتی درباره ساختار، نگهداری و نحوه عرضه محصول است، نه تضمین عملکرد آن. ETF می‌تواند دسترسی به دارایی پایه را در قالب یک صندوق فراهم کند، اما تغییرات قیمت بیت‌کوین همچنان بر ارزش سرمایه‌گذاری اثر می‌گذارد.
تصویر بازار بر اساس داده‌های Moneyiar
طبق داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۱۱:۱۴ روز ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت +۰۳:۳۰، قیمت بیت‌کوین ۸۳۳۴۳٫۱۳۰۴۰۶۱۴۲ دلار بوده است. این رمزارز در ۲۴ ساعت گذشته ۲٫۲۹ درصد افزایش و در بازه هفت‌روزه ۰٫۰۵ درصد کاهش داشته است.
در همین زمان، نکسوس با نماد NEX در قیمت ۰٫۰۰۰۰۰۰۶۸۲۹ دلار قرار داشت؛ تغییر ۲۴ساعته آن ۲٫۶۹ درصد مثبت و تغییر هفت‌روزه‌اش ۱۰٫۷۹ درصد منفی بود. قیمت ایلی با نماد ALE نیز ۰٫۲۶۷۹۶۰۷۱۹ دلار ثبت شد؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۰٫۳۱ درصد رشد و در هفت روز ۰٫۰۶ درصد افت داشت. سیف با نماد SAFE هم ۰٫۱۰۸۴۰۰۰۲۳ دلار معامله می‌شد و در ۲۴ ساعت ۴٫۷۸ درصد افزایش، اما در هفت روز ۱۱٫۴۵ درصد کاهش داشت.
داده‌های منبع همچنین بیت‌کوین را در رتبه نخست از نظر ارزش بازار نشان می‌دهد. این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان مشخص‌شده را ارائه می‌کنند و تغییری در هشدار فینما درباره ریسک کاهش شدید ارزش ایجاد نمی‌کنند.
