بریتانیا در آستانه تصمیمی مهم درباره نحوه تعامل شرکت‌های دارای مجوز با امور مالی غیرمتمرکز یا دیفای قرار دارد؛ تصمیمی که می‌تواند بر رقابت‌پذیری بازار مالی این کشور، آینده زیرساخت‌های مالی مبتنی بر بلاک‌چین و جایگاه «سیتی» لندن اثر بگذارد. کتی هریس، مدیر سیاست‌گذاری اروپای کوین‌بیس، هشدار داده است که چارچوب پیشنهادی نهاد ناظر مالی بریتانیا ممکن است عملاً شرکت‌های تحت نظارت را از فراهم‌کردن دسترسی مشتریان به دیفای بازدارد. این دیدگاه در یادداشتی منتشر شده که گزارش آن را Cointelegraph منتشر کرده است.
اختلاف بر سر مدل دسترسی به دیفای
دیفای مجموعه‌ای از نرم‌افزارها و پروتکل‌هاست که امکان وام‌گیری، وام‌دهی و معامله مستقیم میان کاربران را بدون اتکا به واسطه‌هایی مانند بانک یا کارگزار فراهم می‌کند. این خدمات، برخلاف ساختارهای سنتی مالی، بر کد و شبکه‌های بلاک‌چینی تکیه دارند و معمولاً از مسیرهای متن‌باز یا غیرمتمرکز در دسترس هستند.
با این حال، کاربران می‌توانند از طریق شرکت‌های دارای مجوز نیز به برخی خدمات یا پروتکل‌های دیفای دسترسی پیدا کنند. چنین درگاهی می‌تواند اطلاعات روشن‌تری درباره ماهیت خدمت، ریسک‌ها و سطح حمایت‌های نظارتی در اختیار مشتری بگذارد.
مسئله اصلی در بریتانیا به پیشنهادهای سازمان راهبری مالی یا FCA درباره مقررات دارایی‌های رمزارزی بازمی‌گردد. بر اساس این رویکرد، پلتفرم‌های تحت نظارت باید اطمینان دهند که سفارش مشتری فقط در یک محل معاملاتی مورد تأیید FCA اجرا می‌شود. هدف این الزام، جلوگیری از دسترسی غیرقانونی شرکت‌های خارجی به بازار بریتانیاست؛ اما پروتکل‌ها و صرافی‌های غیرمتمرکز معمولاً شخص یا شرکت مشخصی ندارند که بتواند مجوز FCA دریافت کند.
در نتیجه، حتی اگر در متن مقررات صراحتاً گفته نشده باشد که شرکت‌ها حق ارائه اتصال به دیفای را ندارند، اعمال همان قواعدی که برای معاملات کاملاً متمرکز طراحی شده‌اند می‌تواند به نتیجه‌ای مشابه ممنوعیت منجر شود.
زمان‌بندی مقررات و نگرانی‌های نهاد ناظر
بر اساس این طرح، از ۲۵ اکتبر ۲۰۲۷ شرکت‌هایی که به مشتریان بریتانیایی خدمات رمزارزی ارائه می‌کنند، به مجوز FCA نیاز خواهند داشت. در متن دیدگاه هریس آمده است که از اکتبر ۲۰۲۷، پلتفرم‌های دارای مجوز ممکن است دیگر نتوانند دسترسی به خدمات دیفای را برای مشتریان خود فراهم کنند؛ مگر آنکه FCA رویکرد خود را تغییر دهد.
FCA اکنون درباره راهنمای نحوه اعمال مقررات بر شرکت‌هایی مشورت می‌کند که خدمات مالی آن‌ها از دیفای استفاده می‌کند یا با آن تعامل دارد. نگرانی‌های مطرح‌شده درباره این نوع اتصال سه محور اصلی دارد:
- ممکن است مشتری در یک پلتفرم آشنا و دارای مجوز، متوجه نشود که وارد محیطی شده است که حمایت‌های معمول در آن اعمال نمی‌شود.
- برخی شرکت‌ها ممکن است از اتصال به دیفای برای دورزدن تعهدات نظارتی استفاده کنند.
- این حوزه می‌تواند ریسک‌هایی در زمینه جرایم مالی و تاب‌آوری بازار ایجاد کند.
هریس معتقد است این نگرانی‌ها باید به اطلاع‌رسانی دقیق، تعیین مسئولیت شرکت‌ها و ایجاد سازوکارهای نظارتی روشن منجر شود، نه حذف کامل مسیر دسترسی از طریق شرکت‌های قانون‌مند. به گفته او، پلتفرم‌های دارای مجوز می‌توانند به مشتری اعلام کنند چه زمانی از محیط تحت نظارت خارج می‌شود و پیش از ادامه مسیر، رضایت او را بگیرند. این شرکت‌ها همچنین می‌توانند دسترسی به پروتکل‌های منتخب را مدیریت، ریسک‌های عملیاتی و حاکمیتی آن‌ها را بررسی و رخدادها و میزان استفاده را به نهاد ناظر گزارش کنند.
مقایسه با اروپا و آمریکا
در یادداشت هریس، به رویکرد در حال بررسی در اتحادیه اروپا و ایالات متحده نیز اشاره شده است. سازمان اوراق بهادار و بازارهای اروپا پیشنهاد کرده است شرکت‌های قانون‌مند بتوانند دسترسی به دیفای را فراهم کنند تا نوآوری در این حوزه در محیطی شفاف و تحت نظارت توسعه یابد.
در آمریکا نیز کمیسیون بورس و اوراق بهادار در ماه سپتامبر برای معامله همتابه‌همتای سهام توکنیزه‌شده، با استفاده از سامانه‌های معاملاتی خودکار و استخرهای نقدینگی، «معافیت نوآوری» اعطا کرده است. بر این اساس، نویسنده استدلال می‌کند که اروپا و آمریکا در حال بررسی راه‌هایی برای کنار هم قرار دادن زیرساخت مالی سنتی و دیفای هستند و بریتانیا نیز باید پیش از بسته‌شدن این گزینه، چنین مسیری را بررسی کند.
درآمدن بازارهای سرمایه توکنیزه‌شده به ظرفیت کامل خود، از نگاه این دیدگاه، به امکان تعامل با زیرساخت‌های غیرمتمرکز وابسته است. اگر این بازارها فقط در سامانه‌های بسته و جدا از یکدیگر توسعه یابند، بخشی از مزیت اتصال به فناوری بلاک‌چین از بین می‌رود.
بازار رمزارز در داده‌های Moneyiar
داده‌های Moneyiar در ساعت ۲۳:۱۳ روز ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد قیمت پالیگان با نماد POL به ۰٫۰۹۰۱۲۲۲۰۴۶ دلار رسیده است؛ این رمزارز در ۲۴ ساعت ۵٫۰۵ درصد و در هفت روز ۵٫۶۴ درصد افت داشته است.
در همین زمان، توکن Comedian با نماد BAN برابر با ۰٫۰۵۷۲۸۴۰۹۲۲ دلار بوده و تغییرات آن به‌ترتیب افزایش ۶٫۵۸ درصدی در هفت روز و کاهش ۳٫۶۳ درصدی در ۲۴ ساعت را نشان می‌دهد. قیمت BNB Attestation Service با نماد BAS نیز ۰٫۰۱۶۳۷۰۸۴۵۱ دلار ثبت شده است؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۱۰٫۰۴ درصد و در هفت روز ۱۹٫۳۹ درصد کاهش داشته است. این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و توصیه سرمایه‌گذاری نیستند.
بحث بر سر تنظیم درگاه، نه حذف فناوری
دیفای از مسیرهای مستقیم هم‌اکنون قابل دسترسی است و بنابراین موضوع اصلی، از نگاه هریس، این نیست که آیا کاربران به آن دسترسی خواهند داشت یا نه؛ بلکه این است که آیا می‌توانند از طریق یک درگاه قانون‌مند، همراه با افشای روشن اطلاعات و محدودیت‌های لازم، وارد این حوزه شوند یا خیر.
او معتقد است ممنوعیت عملی ممکن است فعالیت‌های دیفای را حذف نکند، بلکه آن‌ها را از محدوده دید نهاد ناظر دورتر کند و توان شرکت‌های دارای مجوز را برای شکل‌دادن به نحوه استفاده مشتریان کاهش دهد. دولت بریتانیا اعلام کرده است که می‌خواهد این کشور در حوزه دارایی‌های دیجیتال پیشتاز جهان باشد. از دیدگاه کوین‌بیس، دستیابی به چنین هدفی با قطع ارتباط شرکت‌های بریتانیایی با زیرساخت غیرمتمرکز بازار دارایی‌های دیجیتال دشوار خواهد بود.
