ویتالیک بوترین، هم‌بنیان‌گذار اتریوم، در یادداشتی تازه چشم‌انداز خود را برای دهه آینده این شبکه توضیح داده است؛ چشم‌اندازی که در آن اتریوم از یک بلاک‌چین متعارف به ساختاری ترکیبی از بلاک‌چین و ابزارهای پیشرفته رمزنگاری تبدیل می‌شود. به گزارش Decrypt، بوترین معتقد است ارتقای بعدی اتریوم، یعنی فورک Hegota که برای سال آینده برنامه‌ریزی شده، احتمالا آخرین فورکی خواهد بود که کاربران و توسعه‌دهندگان قدیمی این شبکه آن را در شکل آشنای امروزی‌اش تشخیص می‌دهند.
اتریوم پس از Hegota چه تغییری می‌کند؟
بوترین در نوشته‌ای با عنوان «رایانه جهانی رمزنگاری‌شده» گفت اتریوم آینده دیگر فقط با مفهوم بلاک‌چین توضیح داده نمی‌شود. از نگاه او، این شبکه ترکیبی از ایده‌های اولیه ساتوشی ناکاموتو و ابزارهای رمزنگاری است که طی حدود ۵۰ سال پژوهش دانشگاهی توسعه یافته‌اند؛ ابزارهایی که در سال ۲۰۰۹، هنگام شکل‌گیری بیت‌کوین، هنوز وجود نداشتند. او می‌گوید استفاده از این معماری می‌تواند قابلیت‌هایی به اتریوم بدهد که اتکا به بلاک‌چین به‌تنهایی فراهم نمی‌کند.
این طرح شامل استفاده گسترده از اثبات‌های رمزنگاری، بهینه‌سازی سازوکار اجماع، افزایش مقاومت در برابر سانسور، بهبود حریم خصوصی و آماده‌سازی شبکه برای تهدیدهای کوانتومی است. فورک Hegota به‌عنوان نقطه‌ای مهم در این مسیر مطرح شده، اما بخش اصلی تغییرات پس از آن رخ خواهد داد و اجزای مختلف شبکه به‌تدریج بازطراحی می‌شوند.
بوترین این مسیر را به نوعی بازسازی «کشتی تسئوس» تشبیه کرده است: شبکه به‌جای یک تغییر ناگهانی، جزءبه‌جزء تغییر می‌کند، تا جایی که ساختار نهایی از نظر فنی با اتریوم امروزی تفاوت زیادی خواهد داشت.
سرعت نهایی‌شدن و ساخت بلاک‌ها
یکی از اهداف اصلی این برنامه، کوتاه‌شدن زمان نهایی‌شدن تراکنش‌هاست. در وضعیت فعلی، رسیدن به اطمینان حاصل از ۱۲ تأیید شبکه حدود ۲۰۰ ثانیه زمان می‌برد. در معماری پیشنهادی بوترین، نهایی‌شدن تراکنش می‌تواند بین ۸ تا ۳۲ ثانیه انجام شود. همچنین زمان هر اسلات، یعنی بازه‌ای که در آن امکان پیشنهاد یا پردازش یک بلاک وجود دارد، از ۱۲ ثانیه فعلی در مسیر برنامه‌ریزی‌شده به ۴ تا ۸ ثانیه کاهش می‌یابد و در افق دورتر به دو ثانیه می‌رسد.
بوترین سه بخش مهم را نام برد که قرار است به‌طور اساسی تغییر کنند:
- درستی‌سنجی، به‌جای دانلود و اجرای دوباره همه بلاک‌ها، با نمونه‌برداری از داده‌ها از طریق PeerDAS و بررسی یک SNARK انجام می‌شود.
- اجماع به سمت نسخه‌ای بهینه‌تر از اثبات سهام حرکت می‌کند.
- ساخت بلاک، از تصمیم‌گیری یک ماینر یا پیشنهاددهنده منفرد به فرایندی مشترک میان چند طرف تبدیل می‌شود.
هدف دیگر، کاهش نیاز سخت‌افزاری برای اجرای یک نود است. این موضوع می‌تواند ورود مشارکت‌کنندگان بیشتر به زیرساخت شبکه را آسان‌تر کند، هرچند بوترین هم‌زمان تأکید کرده است که مدیریت و موازی‌سازی دسترسی به حجم بسیار بزرگ وضعیت شبکه همچنان مسئله‌ای دشوار و پیچیده خواهد بود.
برای مقابله با سانسور نیز از FOCIL استفاده خواهد شد. در این سازوکار، کمیته‌ای از اعتبارسنج‌ها فهرستی از تراکنش‌های در انتظار را منتشر می‌کند و بلاک بعدی باید آن‌ها را در خود جای دهد. اگر بلاکی این تراکنش‌ها را کنار بگذارد، قواعد انتخاب زنجیره آن را نادیده می‌گیرند. بوترین این نتیجه را نوعی تضمین برای واردشدن تراکنش‌ها در زمان واقعی توصیف کرده است.
حریم خصوصی و هزینه محاسبات
حریم خصوصی در این طرح یک قابلیت یکپارچه و یک‌باره نیست، بلکه در چند لایه توسعه پیدا می‌کند. محاسبات عمومی همچنان پرهزینه و فقط تا حدی خصوصی باقی می‌ماند، اما برنامه‌های تخصصی می‌توانند با کمک اثبات‌های دانش صفر و «انتزاع حساب خصوصی» به سطح بسیار بالاتری از حریم خصوصی برسند. در لایه شبکه نیز مسیریابی پیازی و میکس‌نت‌ها برای پوشاندن اطلاعات ارتباطی در نظر گرفته شده‌اند.
این تغییرات روی هزینه گس نیز اثر می‌گذارند. به گفته بوترین، اجرای یک محاسبه در قالب تراکنشی بزرگ، ترتیبی و دشوار برای تحلیل، هزینه بیشتری خواهد داشت. در مقابل، اگر همان کار به وابستگی‌های کوچک‌تر تقسیم شود تا بخش‌های مستقل به‌صورت موازی اجرا شوند یا پیش از ورود تراکنش به بلاک حذف شوند، هزینه می‌تواند کمتر شود.
بوترین می‌گوید مزیت تمرکززدایی دیگر صرفا تحمل هزینه و پیچیدگی نیست. ذخیره‌سازی موازی داده، اجرای هم‌زمان محاسبات در استخر تراکنش‌ها و پنهان‌کردن فراداده‌ها، قابلیت‌هایی هستند که از نظر او یک سامانه متمرکز به‌سادگی نمی‌تواند ارائه دهد. مشکل تاریخی این بود که راه مطمئنی برای بررسی صحت کارهای تقسیم‌شده وجود نداشت؛ ابزارهای رمزنگاری جدید قرار است این مانع را برطرف کنند.
او از «مبهم‌سازی غیرقابل‌تمایز» به‌عنوان هدفی بسیار دور و ایده‌آل برای حذف تضاد میان حریم خصوصی و عمومی‌بودن محاسبات یاد کرده، اما تصریح کرده است که برنامه اتریوم به در دسترس‌شدن این فناوری وابسته نیست. چالش نزدیک‌تر، سریع و ایمن‌کردن اثبات‌های دانش صفر و مدیریت وضعیت گسترده شبکه است.
تصویر بازار اتریوم در داده‌های Moneyiar
بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۰۳ به وقت +۰۳:۳۰، قیمت اتریوم 2681.7028821295 دلار بوده است. این دارایی در ۲۴ ساعت 0.13 درصد کاهش و در بازه هفت‌روزه 2.05 درصد افزایش داشته است.
در همان داده‌ها، شیبا اینو با قیمت 5.8406e-6 دلار، رشد 0.46 درصدی روزانه و 6.1 درصدی هفتگی ثبت کرده است. یونی‌سواپ 9.4332270255 دلار قیمت داشته و تغییرات آن در این دو بازه به‌ترتیب 2.98 و 4.82 درصد بوده است. قیمت پپه نیز 4.4327e-6 دلار گزارش شده؛ این توکن در ۲۴ ساعت 0.06 درصد افت و در هفت روز 14.7 درصد رشد داشته است. این ارقام، تصویر بازار در زمان ثبت داده‌های Moneyiar هستند و مستقیما نتیجه برنامه اعلام‌شده برای آینده اتریوم را نشان نمی‌دهند.
