بانک تسویه بین‌المللی: پول نقد دیجیتال حریم خصوصی مشابه پول نقد دارد، اما هنوز آماده تولید نیست

بانک تسویه بین‌المللی (BIS) اعلام کرده است که پول نقد دیجیتال می‌تواند از ویژگی‌های حریم خصوصی مشابه پول نقد فیزیکی برخوردار باشد، اما فناوری آن هنوز برای استفاده در مقیاس تولید آماده نیست. این نهاد، خطر افشای اطلاعات کاربران در پی نفوذ به داده‌های بانکی را یکی از ریسک‌های باقی‌مانده می‌داند.

بر اساس گزارشی که به گفته کوین‌تلگراف در روز سه‌شنبه منتشر شده، این ارزیابی در مرحله دوم پروژه «آروم» (Project Aurum) مطرح شده است. در این مرحله، BIS با استفاده از کدبیس موجود آروم، نمونه‌ای از پول نقد دیجیتال با سازوکارهای حفظ حریم خصوصی را پیاده‌سازی کرده است. هدف این طراحی، ایجاد تعادل میان دو رویکرد است: ناشناس‌بودن کامل تراکنش‌ها از یک سو و شفافیت کامل همه تراکنش‌ها از سوی دیگر.

پول نقد دیجیتال در این بحث به شکلی از پرداخت دیجیتال مربوط است که می‌تواند برخی خصوصیات محرمانگی پول نقد فیزیکی را در محیط الکترونیکی بازسازی کند. این موضوع با بحث ارز دیجیتال بانک مرکزی یا CBDC ارتباط دارد؛ یعنی نوعی پول دیجیتال که توسط بانک مرکزی منتشر می‌شود. با این حال، گزارش BIS تأکید می‌کند که اجزای فنی این راهکار هنوز به سطح «آماده تولید» نرسیده‌اند.

آسیب‌پذیری بانک‌ها و نقش اعتبارسنج‌ها

یافته‌های BIS نشان می‌دهد اگر یک بانک مورد نفوذ قرار بگیرد، ممکن است داده‌های مشتریان همان بانک افشا شود؛ اما این رخداد نباید هویت مشتریان طرف‌های مقابل دیگر را آشکار کند. به بیان دیگر، طراحی آزمایشی تلاش می‌کند دامنه آسیب ناشی از نفوذ به یک بانک را محدود نگه دارد.

این گزارش همچنین می‌گوید به‌تنهایی، نفوذ به سطح اعتبارسنج برای افشای هویت کاربران نهایی کافی نیست. اعتبارسنج‌ها در سامانه‌های دیجیتال وظیفه بررسی یا تأیید داده‌های تراکنش را بر عهده دارند. با وجود این لایه‌های حفاظتی، BIS همچنان ریسک‌های فنی و عملیاتی را مانعی برای آماده‌بودن فناوری در مقیاس تولید می‌داند.

حریم خصوصی؛ محور مناقشه CBDC

گزارش آروم به بررسی قابلیت‌های فنی لازم برای ایجاد یک ارز دیجیتال بانک مرکزی با حفظ حریم خصوصی می‌پردازد. منتقدان CBDC پیش‌تر هشدار داده‌اند که چنین سامانه‌هایی می‌توانند ظرفیت نظارت مالی گسترده‌تری ایجاد کنند.

در سال ۲۰۲۳، بانک مرکزی برزیل کد منبع پایلوت CBDC خود را منتشر کرد و طبق گزارش منبع، در مدت چند روز سازوکارهایی در کد آن مورد توجه قرار گرفت که امکان مسدودکردن یا کاهش موجودی کیف‌پول‌های کاربران را برای بانک مرکزی فراهم می‌کرد. همچنین دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، در ژانویه سال جاری صدور CBDC توسط نهادهای فدرال را ممنوع کرد و نگرانی‌های مربوط به ثبات مالی و حریم خصوصی را مطرح کرد.

تصویر فعلی بازار به روایت داده‌های مانیار

داده‌های بازار مانیار در ساعت‌های اعلام‌شده ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد:

• Comedian با نماد BAN: قیمت 0.058659383 دلار؛ تغییر ۲۴ساعته -2.3 درصد و تغییر هفت‌روزه -10.6 درصد، در ساعت 20:38.
• Data Network با نماد DATA: قیمت 0.2052461692 دلار؛ تغییر ۲۴ساعته -3.18 درصد و تغییر هفت‌روزه -0.44 درصد، در ساعت 20:39.
• Alchemy Pay با نماد ACH: قیمت 0.0058293824 دلار؛ تغییر ۲۴ساعته -2.91 درصد و تغییر هفت‌روزه -0.58 درصد، در ساعت 20:38.
• Propy با نماد PRO: قیمت 0.3608134068 دلار؛ تغییر ۲۴ساعته 1.5 درصد و تغییر هفت‌روزه -1.33 درصد، در ساعت 20:39.